Keshe Elbasy tapsyrmasymen qurylǵan jer reformasy jónindegi komısıanyń quramy belgili boldy. Uzyn-sany 75 músheden turatyn komısıa erteń óziniń alǵashqy otyrysyn ótkizedi. Músheleriniń basym bóligin sheneýnikter men depýtattar, buǵan deıin jerdi satý men jalǵa berýdi qos qoldap kelgender quraǵanymen, jer reformasyna belsendi túrde qarsylyq kórsetken birneshe azamatqa da komısıadan oryn buıyryp otyr. Keleli keńestiń aldyna qoıylyp otyrǵan mindet – aıqyn. Eldi dúrliktirgen jer daýyn barlyq taraptyń kóńilinen shyǵatyndaı etip sheshý.
Al, komısıanyń qurylýy men aldaǵy jumysyna qatysty jurtshylyqtyń oı-pikiri ár alýan bolyp otyr. Bireýler onyń jumysyna zor úmit artsa, endi biri jer saýdasyna qatysty daý-damaıdy basýǵa baǵyttalǵan kezekti oıyn deýde. Osy rette komısıa quramyna ótken belsendiler men syrttan baqylaýshy birqatar azamattyń ustanymdaryn ortaǵa salǵandy jón kórdik.
Komısıa quramyna engen tanymal zańger, osy jerge qatysty daý-damaıdyń basy-qasynda júrgen qoǵam belsendisi Maqsat İlıasuly komısıanyń jumysy týraly ázirge qandaı da bir pikir bildirýge erte ekenin aıtady.
-Kóptegen azamattar, jýrnalıser Úkimettik komısıanyń quramy týraly, onda bizdiń qalaı jumys isteıtinimizdi surap, komısıaǵa senýge bola ma, bolmaı ma degen sıaqty kóptegen suraqtar qoıyp jatyr. Meniń aıtarym, aldymen komısıanyń erteń ótetin birinshi jınalysyna qatysyp kóreıik. Óz pikirlerimizdi, talaptarymyzdy ortaǵa salaıyq, Komısıanyń reglamentimen tanysaıyq. Sodan keıin ǵana belgili bir oı, pikir, tujyrym aıtýǵa bolady, - deıdi ol.
Berik Ábdiǵalı, saıasattanýshy:
Komısıany quramyna ár taraptaǵy adamdardyń enýine qarap-aq jaqsy baǵalaýǵa bolady. Onyń quramyna tek qana túrli saıası partıa ókilderi ǵana enip otyrǵan joq, tanym-túsinigi, ustanǵan pikirleri ár alýan azamattar enip otyr. Men osy oqıǵa aldaǵy ýaqyttaǵy úkimet pen azamattyq qurylymdardyń birlesip atqaratyn jumystaryna bastaý bolady dep oılaımyn. Naqty kórip otyrǵanymyz, qazir úkimet janynan jer máselesi jónindegi qoǵamdyq keńes quryldy. Iaǵnı, qoǵamdyq keńester týraly prezıdenttiń aıtqany júzege asty.
Alaıda, men jer máselesinde ortaq kelisim tabylatynyna 100 paıyz kepildik bere almaımyn. Óıtkeni, bul jerde túrli pozısıalar toǵysyp otyr. Bireýler aqylǵa qonymdy dúnıelerdi aıtsa, endi biri tek emosıaǵa erik berýde. Al, endi bir azamattar máseleni tek komersıalyq paıda turǵysynan qarap otyr. Taǵy basqa da kózqarastar bar. Barlyǵy úkimettiń halyqtyń erkin qanaǵattandyrýǵa qanshalyqty nıetti ekenine, onyń halyqqa qalaı qanshalyqty qadam jasaıtynyna, sarapshylardyń komısıa múshelerin qanshalyqty sendire alatynyna baılanysty. Bul jerde úkimet komısıada aıtylatyn barlyq pikirlerdi tyńdap shyǵýy qajet. Al, komısıa músheleri tek óz aıtqandarynda ǵana turmaı, qoǵam ıgiligine qyzmet etetin ortaq mámilege kelýi kerek.
Erlan Saırov, saıasattanýshy:
Quramyna Aıdos Sarym, Dos Kóshim, Muhtar Shahanov enip otyrǵan komısıa úmit syılady. Qoǵam talabynyń birqatary eskerildi. Alaıda, komısıa quramyna kóbinese tek oryndaýshy laýazymdaǵy azamattar enip otyr. Bul birshama kúdik týǵyzady. Menińshe, urysta tepe-teńdik máselesi qıyn bolady. Soǵan qaramastan, bul alǵa jyljý bp sanalady, sebebi qoǵam men memleket arasynda dıaohlog quratyn alań paıda boldy.
Sonymen birge, osy jerde birneshe suraq týady. Mysaly, memleket mundaı dıalogqa qanshalyqty daıyn, qoǵam halyqtyń talabyn qorǵaýǵa qanshalyqty daıyn? Iaǵnı, eger komısıa jumysy tabysty bolsa, onda belgili bir dıalog quratyn ınstıtýt ta paıda bolady. Bul jáne bizdiń elimizde alǵash ret oryn alyp otyrǵanyn aıtý kerek.
Maks Boqaev, «Arlan» úkimettik emes uıymynyń tóraǵasy (Atyraý):
Birinshiden, bul prezentasıalyq komısıa emes, óıtkeni munda qoǵamnyń túrli ókilderi enip otyr. Jer – qoǵamnyń barlyq múshesine qatysty taqyryp. Ekinshiden, meniń oıymsha komısıa basqasha ádispen jasaqtalý kerek edi. Iaǵnı, komısıaǵa ótýge qoǵam músheleri ózderi múddelilik tanytýy tıis edi. Ol úshin saılaý ótkizýdiń qajeti joq. Men kezinde «Óndirýshi saladaǵy jarıalylyq bastamasy» degen jobaǵa qatysqanmyn. Energetıka mınıstrligi janynda ulttyq keńes quryldy. Kóp daý-damaı, qaıshylyqtar boldy. Meniń oıymsha sol komısıa jumysyndaǵy ádisterdi munda da qoldanýǵa bolatyn sıaqty.
Osylaı degen Maks Boqaev búgin «Feısbýk» áleýmettik jelisinde óziniń bul komısıa quramynda jumys isteýge kelispeıtinin, komısıa qoǵamnyń erkin bildiretin tıimdi tetik emestigin málimdedi.
Muhtar Taıjan, ekonomıs:
Komısıa quramyna engen azamattardyń tizimi – osy. Búgingi jaǵdaıda osymen kelisýge týra keledi. Onda «Nur Otannyń» da, basqa partıalardyń da ókilderi, mınıstrler de, oppozısıonerler de, azamattyq belsendiler de bar. Komısıa quramynan jer máselesine qatysty belsendilik tanytqan Maks Boqaev pen Maqsat Nurypbaevty kórip, bárimiz qýandyq. Men komısıa konstrýktıvti jumys isteıdi dep úmittenemin.
Birinshi kezekte komısıa birneshe qalada ótken mıtıńterde aıtylǵan thalyqtyń tilegin zańdyq negizde júzege asyrýdy qamtamasyz etýi kerek. Jer tek Qazaqstan azamattaryna tıisti bolýy qajet. Onda da naqty sol jerde jumys isteıtin azamattar ıelenýi kerek. Muny prezıdent te aıtqan bolatyn. Iaǵnı, halyqqa unamaıtyn zańnyń bizge qajeti joq.
Komısıanyń mindeti – jerge tóngen qaýipti zań negizinde qorǵaýdy júzege asyrý. Tek osylaı ǵana halyqqa barlyǵyn túsindirýge, osy máselege qatysty oryn alǵan narazy kóńil-kúıdi seıiltýge bolady.
Men komısıa quramynda jumys isteýge ázirmin jáne oǵan moraldyq quqym bar. Ondaǵy 75 adamnyń barlyǵy birdeı komısıanyń «qara jumysyn» isteıdi deı almaımyn. Naqty zańdyq túsinikter men uǵymdar qalyptastyrýda sarapshylardyń eńbegi mańyzdy. Men óz basym Astanada páter jaldap, mańyzdy jumys aıaqtalǵansha qansha ýaqyt turý qajet bolsa sonsha ýaqyt bolýǵa daıynmyn.
Ázirlegen: Darhan Muqantegi
