Toqsanynshy jyldary mektep qabyrǵasyn kórgen urpaqpyz. Ol kezde synyp jetekshimiz «kórneki quralǵa kerek» dep aqsha jınaýshy edi. Synypqa qajet usaq-túıek zattarmen qosa «kórneki qural» ylǵı da ata-analardyń moınynda turatyn. Sonyń ózinde de muǵalim «Basqa mektepterge barsań, synyp qabyrǵasy jarqyrap turady. Meniń kabınetim júdeý» dep aıta beretin. «Dırektorymyz eden jýatyn sabyn, untaqqa deıin óz jalaqysynan tólep keldi. Senderde uıat bolsa ata-analaryńa aıtyp tóleseńdershi» deıtin.
Qulaq etin kún saıyn jeı bergen soń synyp jetekshisiniń dóreki daýsyn estimes úshin, oqýshylar aıtqanyn ákelip beretin.
Ol ýaqytta muǵalimder kórneki quraldy sýretshilerge qoldan jasatatyn. Qazir ol kezdegideı «kórneki quraldar» bolmasa da, ornyn banner, stend, slaıd, t.b. ataýlaryn tizseń, aıtyp taýsylmaıtyn zamanaýı dúnıeler qaptap ketti. Qaı óńirdiń muǵalimimen sóılesseń de jarysqa qatysý úshin oqýshysyna joba jasatyp jatqanyn, kóptegen qaǵazdardy toltyrýmen áýre ekendigin aıtady. Qaǵaz bastylyqty basshylar joıý kerek dep aıtyp-aq keledi. Qaǵazbastylyq joıylǵanmen muǵalimder elektrondy «qaǵazbastylyqtan» qutyla qoımas.
Kez-kelgen aýylǵa baryp, bir muǵalmniń úıine kirińizshi. Mektepte kompúterden kóz almaǵan muǵalim úıinde de ekran aldynda tapjylmastan elektrondy «kórneki qural» jasap otyrǵanyn kóresiz.
Damyǵan memleketterde muǵalimge bundaı artyq jumystar júktelmeıdi. Ustazdyń mindeti qashanda sabaq oqytý. Al qajetti qaǵaz, quraldaryn kómekshi asıstentter daıyndap berýi kerek. Bizde barlyǵy bir muǵalimniń moınyna júktelgen.
Aýyl muǵalimi tipten qara ógiz esebinde. Qaı aýlyǵa barsań da aýdannan, oblystan kelgenderge shaı daıyndap júrgen muǵalimder. Laýazymdy tulǵalar aýyl, aýdanǵa bara qalsa, oqýshylarmen kóshege shyǵyp, tazalyq ornatatyn da muǵalimder. Sońǵy kezde júrgizilgen zertteýler muǵalimderdiń júıkesi burynǵyǵa qaraǵanda juqaryp, ashýlanshaq, tipti urysqaq bop ketkenin kórsetýde. Ózine zańdyq turǵydan mindettelgen negizgi jumysynan bólek álgindeı artyq nárselerdi bir basyna úıip bergen soń muǵalim sharshamaǵanda qaıtedi?
Byltyr Almatydaǵy bir qazaq mektebine oqýshylarmen kezdesý keshine shaqyrylǵan edim. Mektepke kirgen sátten aıǵaılaǵan daýys estidim. Qarasam, dálizde mektep dırektory bir muǵalimniń jer jebirine jetip ursyp jatyr. Kezdesý keshi aıaqtalyp, dálizge shyqqanda taǵy da aıǵaı-uıǵaı. Dırektor vahta qyzmetkeri men kúzetshini jerden alyp jerge salyp jatyr. Mektepten shyǵýǵa oqtalǵanymda taǵy da shý estildi. Bir oqýshynyń ákesi kelip, muǵalimdi balaǵattap jatyr. Sol sátte esik aldyna jedel járdem keldi: 4 synyptyń bir muǵalimi sabaq ústinde júrek talmasyna ushyrapty...
Aınaldyrǵan bir-eki saǵattyń ishinde osyndaı shýly jaǵdaılarǵa kýá bolǵan biz bul mektepten sharshap shyqtyq. Jalpy baıqaıtynymyz qazirgi kezde muǵalimderge de, mektep dırektorlaryna da múmkindiginen tys artyq jumystar tapsyrylady eken. Júıkesine artyq salmaq túsken ustazdyń toz-tozy shyǵatyny anyq. Búginde úıindegi kompúter aldynda tún jarymǵa deıin mekteptiń jumysyn istep otyratyndary óte kóp. Qosymsha jumystarǵa jalaqy qosylsa jón-aý.
Jaqynda bir aǵaıdan aýyldaǵy muǵalim apaı týraly suradym. «Sen solardy muǵalim dep tursyń ba? Qaıdaǵy muǵalim? Kóshe sypyratyn qara quldar olar» dedi ol yzalana. Ashýmen aıtylǵan sóz bolǵanmen, ar jaǵynda shyndyqtyń basy qyltıatyny ras. Qysqasy búgingi zamanda muǵalim muǵalim bolýdan qalyp bara jatyr ma, qalaı ózi?
Dana Qamshybek
