4 mıllıon kórermen tamashalaǵan «Narkoz» fılminiń slogany – «Jylyna 21 mln. adam jalpy narkoz alady. Onyń 700-i oıanyp ketedi».

Oıanbaǵandar qanshama, «umytqandar» qanshama?

Narkoz – H adam

Ol búgin kúndegiden erte oıandy. Kópten beri barmaǵan jumysyna baryp, iske qyzý kirisetinine qýandy. Ystyq sútti shaı ishti de jarqyn kóńil-kúımen úıden asyǵyp shyǵyp ketti. Almatynyń aýa-raıy da búgingi onyń kóńil hoshyn buzǵysy kelmegendeı jaıdary. Qarashanyń qaq ortasy bolǵanymen kún jyp-jyly. Bir aı buryn pyshaq astyna túskenine qaramastan  aqyryndap, taza aýamen tynystap, jumysqa jaıaý barýdy durys dep sheshti. Júrer jol qatty alys emes-tin. Jolaı eski ádetine salyp gazet-jýrnal satyp alýdy jón kórdi. «Svejıı» nómir qolǵa tıisimen aldyn-ala raqat sezimine batty. Keńsege baryp, túski as ýaqytynda asyqpaı oqıtynyna rıza boldy. Osy joly kózi «Ańyz adam» basylymyna tústi. Oılanbastan satyp aldy. Basty betine qarasa tanys bir adam. Alaıda bul tulǵanyń kim ekenin esine túsirer emes. Onyń oıy kabınetke kirip kelgende kópten kórmegen áriptesteri ýlap-shýlap qarsy alǵanda ǵana bólindi. Qal-jaǵdaı surasqandarǵa óz áńgimesin baıandaı ketken ol jýrnaldy umytyp, jumys stóliniń betine laqtyra saldy. Muqabasynda «Abaı Qunanbaıuly 1845-1904 j.» degen jazýy bar jýrnal óz ýaqytyn kútip qaldy.

Narkoz – aqparat

Búgingi tańda anestezıanyń úsh negizgi túri bar: jergilikti, jalpy jáne julyn.  Kenetten operasıa jasaý kerek bolǵanda jáne arnaıy balalarǵa ıngalásıalyq narkoz túri qoldanylady. Bala maska arqyly ıngalásıalyq qospany dem alady da uıyqtap qalady. Kúre tamyrdyń ishine jasalatyn anestezıa uzaq ýaqytqa sozylatyn kúrdeli operasıalarda qoldanylady. Travmatologıada regıonarly anestezıaǵa (jaraqattanǵan jerdiń nervisin óltirý) basymdyq beriledi. Epıdýraldi anestezıa tolǵaq kezinde tolǵaqty shaqyrý ne jeńildetý maqsatynda jasalynady. Julyndyq anestezıa kóp jerde qoldanylmaıdy. Julyndyq anestezıa alǵan aýrý eshnárse sezbeıdi ári qalyń uıqyǵa ketedi. Alaıda pasıenttiń uıqyǵa ketpeı, sanasy oıaý bolǵany neırohırýrgıada jasalatyn keıbir operasıalarda mańyzdy.

Pyshaq astyna eshkim bekerden beker jatpaıtyny belgili. Narkoz  da sol májbúrlekten salynatyn dúnıe ekendigin umytpaǵan abzal. Álbette onyń saldary bolady. Olar: júrek aıný, bas aýrý, bas aınalý, arqa, bel aýrýy, bulshyq et aýrýy, sananyń tumandanýy, júıkeniń zaqymdanýy, alergıalyq reaksıa (analaksıa), kózdiń qasań qabynyń zaqymdalýy, este saqtaý qabiletiniń buzylýy jáne mı jumysynyń toqtaýy (ólim). Eń jıi kezdesetini – este saqtaý qabiletiniń tómendeýi nemese medısına tilimen aıtqanda otadan keıingi kognıtıvti dısfýnksıa. Pasıent ótken shaqtyń keıbir sátterin eske túsire almaǵanyna, kerek aqparatty tez qabyldap, jadta ustaı almaıtynyna shaǵymdanady. Qolaısyzdyq ákeletin, qıyndyq týdyratyn mundaı jaǵdaı kezinde emdelýshi tarapynan qoıylatyn eń basty suraq – umytshaqtyq aýyrynyń qanshalyqty uzaqqa sozylatyndyǵy. Ókinishke oraı, anestezıologıa ǵylymy áli tereń zerttele qoımaǵan sala. Sol sebepti dárigerler naqty jaýap bere almaıdy. Zertteýlerge súıensek, júrekke operasıa jasatqandar umytshaqtyq aýrýyna jıirek (80%) ushyraıdy eken. Oǵan arterıaldi qysymnyń kenetten tómendeýi jáne qandaǵy ottegi mólsheriniń azaıýy sebep bolýy múmkin. Keıbir zertteýlerdiń nátıjesi mynandaı – este saqtaý qabiletiniń nasharlaýy birneshe jylǵa deıin sozylady.

Narkoz – estelik

(avtor stıli saqtalǵan)

Vladımır: Jasym 23-te. 16 jasymda maǵan jalpy narkoz ben aıaǵyma eki jergilikti narkozdy ege otyryp operasıa jasaǵan bolatyn. Bir aptadan keıin ózimniń balalyq shaǵymdy umytyp qalǵanymdy baıqadym. Otaǵa deıin tórt joldan turatyn taqpaqty eki ret oqyǵannan-aq jattap alatyn men búgin sol taqpaqty 20 ret oqysam da jattaı almaı qoıdym. Ýaqyt óte kele narkoz kúshin tolyqqandy joıǵannan keıin  jadym, este saqtaý qabiletim ornyna keledi dep oıladym. Biraq olaı bolmaı shyqty.

Altynaı: Men óte kúrdeli 8 operasıa jasatqam. Sanynan jańylyp qalmasam, 20-22 ret narkoz alǵanmyn. Onyń 8-i jalpy. Árqaısysy 6-7 saǵatqa sozylǵan operasıalar. Ár narkoz 5 jyl ómirdi qysqartatyn bolsa, men endigi jer basyp júrmes edim. Zıany bar – umytshaqtyq. Biraq ýaqytsha. Meniń este saqtaý kabiletim 

Meniń este saqtaý kabiletim