Almaty qalasynda Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komısıasynyń Tóraǵasy Nurlan Ábdirovtiń Almaty qalasynyń Jas saılaýshylar klýbynyń múshelerimen kezdesýi ótti.
İs-shara Dúnıejúzilik saılaý kúni qarsańynda jáne Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 35 jyldyǵyn merekeleý aıasynda uıymdastyryldy. Dıalog alańy retinde belsendi ári yntaly jastardy biriktirgen «Álem» oqýshylardyń ınovasıalyq shyǵarmashylyq ortalyǵy tańdaldy.
Kezdesý barysynda Nurlan Ábdirov Ortalyq saılaý komısıasynyń qyzmeti, saılaý júıesiniń jumys isteýiniń negizgi qaǵıdattary, elektoraldyq zańnamany damytýdyń basym baǵyttary, sondaı-aq quqyqtyq mádenıetti arttyrý jáne azamattardyń saılaý ınstıtýtyna degen senimin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan júıeli jumys týraly baıandady.
Sondaı-aq Jas saılaýshylar klýbtaryn damytý máselesine erekshe nazar aýdaryldy. Eger 2022 jyly mundaı klýb tek Ortalyq saılaý komısıasy janynan qurylǵan bolsa, búginde jastardyń óz bastamasymen jáne OSK Tóraǵasynyń qoldaýymen klýbtyq qozǵalys búkil eldi qamtyp otyr. Qazirgi tańda Qazaqstan boıynsha 248 Jas saılaýshylar klýby jumys isteıdi, onyń 9-y Almaty qalasynda ornalasqan jáne olar 300-den astam belsendi jas azamatty biriktiredi.
OSK Tóraǵasy atap ótkendeı, Jas saılaýshylar klýbtaryna qatysý tolyqtaı erikti negizde júzege asyrylady. Jastar bul qyzmetke sanaly túrde aralasyp, saılaý úderisterin tereńirek túsinýge, azamattyq jaýapkershiligin damytýǵa jáne demokratıalyq ınstıtýttardy nyǵaıtýǵa naqty úles qosýǵa umtylady.
Sonymen qatar, Ortsaılaýkom Tóraǵasy jastardyń saılaý jáne ókildi organdarǵa qatysýynyń naqty mysaldarymen tanystyryp ótti. Atap aıtqanda, búginde Abaı oblysy Jańasemeı aýdanyna qarasty Ertis aýyldyq okrýginde 26 jastaǵy eń jas ákim qyzmet atqarýda. Máslıhattaǵy eń jas depýtat - 23 jasta (Qostanaı oblysy, Qamysty aýdany) bolsa, al Májilistegi eń jas depýtat - 28 jasta.
Ashyq dıalog formaty qatysýshylarǵa OSK Tóraǵasyna saılaý júıesin damytýdyń negizgi baǵyttary boıynsha suraqtar qoıýǵa múmkindik berdi. I.V. Panfılov atyndaǵy №54 Qazaqstan-Reseı mamandandyrylǵan mektep-lıseıiniń prezıdenti Amır Alnıazov azamattyq ustanymdy qalyptastyrý jáne elektrondy daýys berýdiń senimdiligi máselelerin kóterdi. Imanjan Syzdyq saılaý prosesine jasandy ıntellekt pen sıfrlyq tehnologıalardy engizý taqyrybyna toqtaldy. Amına Abdılbekova jastardyń saılaýǵa qatysý aıasyn keńeıtý máselesin qozǵady, al Almaty qalasy Jas saılaýshylar klýbynyń múshesi Aqjan Erkenbaı jastar aýdıtorıasyna arnalǵan «Tik-Tok» áleýmettik jelisinde paraqsha ashý jóninde usynys bildirdi.
Bul taqyryptardy talqylaý kezdesý qatysýshylarynyń jeke sóz sóıleýi arqyly jalǵasyn taýyp, olar Jas saılaýshylar klýbtaryndaǵy jumys barysynda jınaqtaǵan praktıkalyq tájirıbelerimen bólisti.
«Biz buǵan deıin stýdenttik ujymdarmen jáne mekteptegi ózin-ózi basqarý organdarymen kezdesýler ótkizip, «teń teńin oqytady» qaǵıdaty boıynsha jumys istedik. Saılaýdyń ne ekenin, ne úshin ótkiziletinin jáne oǵan qatysýdyń nelikten mańyzdy ekenin túsindirdik. Bıyl men Jas saılaýshylar klýbyna qosylýdy jón kórdim - bul tájirıbe paıdaly bolyp shyqty jáne ony is júzinde qoldanýǵa bolady. OSK Tóraǵasy atap ótkendeı, Klýbtyń aǵartýshylyq qyzmetine kez kelgen adam qosyla alady. Meniń jeke úlgim dostarymdy da qyzyqtyrdy, búginde biz jańa ıdeıalardy birge talqylap júrmiz», - dep atap ótti kezdesý qatysýshysy Jeksen Gúlnaz.
Óz ustanymyn Áýezov aýdandyq aýmaqtyq saılaý komısıasy janyndaǵy Jas saılaýshylar klýbynyń múshesi Mahanbet Baýyrjan Sábıtuly da bildirdi:
«Men úshin Jas saılaýshylar klýbyna qatysý - eń aldymen jastar arasynda saılaýdyń mańyzyn túsindirýge, azamattyq belsendilikti, quqyqtyq saýattylyq pen elektoraldyq mádenıetti damytýǵa jaýapkershilik alý degen sóz. Bul sondaı-aq jastardyń saılaý júıesine degen senimin arttyrýǵa baǵyttalǵan óz bastamalarymdy júzege asyrýǵa múmkindik beredi. Aldaǵy ýaqytta jobalarmen belsendi aınalysyp, kezdesýler, ınteraktıvti dárister men taqyryptyq kvestter uıymdastyrýdy josparlap otyrmyn. Maqsatym - saılaý úderisin stýdentter men oqýshylar úshin túsinikti ári jaqyn etý».
Jastardyń belsendi ustanymy tek sózben emes, naqty is-áreketpen de kórinis tabýda. Muny elektoraldyq kún tártibindegi ózekti máselelerge arnalǵan dástúrli onlaın-saýalnamanyń nátıjeleri naqtylaı tústi. Atalǵan saýalnamaǵa Jas saılaýshylar klýbtarynyń 190-nan astam múshesi qatysty.
Jas saılaýshylar saılaý jáne referendýmdardy baıqaý jónindegi EQYU/DIAQB mısıalarynyń usynymdaryn qosa alǵanda, elektoraldyq saladaǵy ózekti máseleler boıynsha pikirlerdi anyqtaýǵa baǵyttalǵan onlaın-saýalnamaǵa joǵary qyzyǵýshylyq tanytty.
Saýalnamanyń negizgi kórsetkishteri:
respondentterdiń 77%-y Prezıdenttikke kandıdattardyń memlekettik qyzmette jumys tájirıbesiniń bolǵanyn qoldaıdy;
respondentterdiń 49,8%-y qaǵaz búletender arqyly dástúrli daýys berý tásilin jón kóredi;
respondentterdiń 39%-y sot sheshimimen áreketke qabiletsiz dep tanylǵan azamattar daýys berýge qatyspaýy tıis dep sanaıdy;
respondentterdiń 43,7%-y sottalǵan azamattardyń saılaý quqyqtaryn shekteýdi qoldaıdy;
respondentterdiń 62%-y saılaý týraly aqparatty áleýmettik jeliler arqyly alady.
Pikirtalasqa belsendi atsalysqan qatysýshylarǵa Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komısıasynyń
30 jyldyǵyna oraı jaryq kórgen saılaý taqyrybyndaǵy ǵylymı basylymdar tabystaldy.
Óz kezeginde Jas saılaýshylar klýbynyń ókilderi aldaǵy elektoraldyq naýqandar kezeńinde, eń aldymen alǵash ret daýys beretin azamattar arasynda aǵartýshylyq jumysty kúsheıtýdi josparlap otyrǵandaryn atap ótti. Osy maqsatta mektep, stýdenttik jáne eńbek ujymdarymen belsendi ózara is-qımyl júrgizý kózdelip otyr. Bul jumys daýys berý sátine deıin jastardyń saılaý rásimi men onyń mańyzy jóninde suraqtary qalmaýyna baǵyttalǵan.
Kezdesý mazmundy ári paıdaly ótti. Qatysýshylar saılaý men saılaý quqyǵy týraly bilimderin keńeıtip qana qoımaı, alynǵan aqparatty is júzinde qalaı qoldanýǵa bolatynyn da túsindi.