1 naýryz – Alǵys aıtý kúni. 2016 jylǵy 14 qańtarda Qazaqstan respýblıkasynyń Prezıdenti N.Á.Nazarbaev Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qurylǵan kúni 1 naýryzdy elimizde Alǵys aıtý kúni dep jarıalap, № 173 Jarlyqqa qol qoıǵan bolatyn.
Alǵys aıtý kúni – kúrdeli zamanda ıyq tirese birge eńserip, qysqa merzim ishinde Elbasynyń basshylyǵymen Táýelsiz Qazaqstandy qurý jolynda aıanbaı ter tókken elimizdiń barlyq azamatttarynyń bir-birine qurmet bildiretin kún.
Prezıdent Alǵys aıtý kúni týraly: «Qazaqstan halqy assambleıasy qurylǵan kún – 1 naýryzdy jyl saıyn barlyq etnostardyń bir birine jáne meıirbandyq tanytyp, ol adamdardy óz týǵanyndaı qabyldaǵan qazaqtarǵa alǵys aıtý kúni retinde atap ótý ádiletti bolar edi. Ol kún bizdi burynǵydan da góri jaqyndastyra túspek. Bul kún meıirimdiliktiń, búkil qazaqstandyqtardyń bir birine degen dostyǵy men mahabbatynyń jarqyn merekesi bola alar edi», – degen bolatyn.
Ataýly kún alǵash ret 1621 jyly aǵylshyndyq kolonısterdiń bastamasymen toılanǵan. Qys mezgili óte aýyr bolyp, adamdar ashtyqqa ushyraǵandyqtan gýbernator Ýılám Bredford qol astyndaǵylardyń kóńil-kúıin kóterý úshin Alǵys aıtý kúnin belgileıdi. Aınaladaǵy basqa da kórshiler bul dástúrdi jyly qabyldap, qaharly qysty aman-esen ótkeredi. Raqmet aıtý kúniniń basty nyshandarynyń biri – túıe taýyq. Sebebi, aǵylshyndyq kolonıster merekeni alǵash toılaǵanda ormanda atylǵan tórt túıe taýyqty jegen eken.
Keıinnen, ıaǵnı, 1789 jyly Djordj Vashıngton Raqmet aıtý kúnin "Ulttyq mereke" dep jarıalaıdy. Bul kúni barlyq otbasy mindetti túrde dastarqan basyna jınalyp, týystaryna jaqsylyq jasaýǵa asyǵady, jaqyndaryn qýantý úshin túrli tosyn syılar oılap tabady. Qaladaǵy metrolarda erekshe ústelder ornatylyp, adamdar aqsha, azyq-túlikterin qaıyrymdylyqqa ákelip qoıady. HVİİ ǵasyrdan kele jatqan ár túrli kıimderdi kıgen turǵyndar sherýge shyǵyp, dýmandy keshter uıymdastyrady.
Alǵys aıtý kúni ózge elderde
Árıne, mereke bizdiń mentalıtetke saı emes deýshiler tabylar. Degenmen, jyldyń bir kúninde ne úshin raqmet aıtý kerek ekenimizdi oılana júrsek artyq etpeıtin sekildi. Kóptegen adamdar materıaldyq jaǵynan tolyq qamtamasyz etilgen bolsa da, alǵys aıta bilmegeni úshin rýhanı kedeı bolyp qalyp jatady.
