Sońǵy ýaqytta Qazaqstannyń tıisti organdary áleýmettik jelini qatań baqylaýǵa aldy. Áleýmettik jelide oılanbaı jazǵan bir sózi úshin temir tordyń ar jaǵynan shyqqan azamattardyń sany kóbeıip ketti.
2016 jyldyń sońǵy eki aıyn alyp qaraıyq: Soltústik Qazaqstan oblysynyń 22 jastaǵy turǵyny "Áleýmettik jelide ultaralyq shıelinis týdyrdy" degen kúdikpen 3 jylǵa sottalsa, osy oblystyń taǵy bir turǵyny "Qazaqstandy Reseıge qaıta qosý kerek" degen jazbasy úshin 5,5 jylǵa sottaldy. Shýchınsk qalasynyń turǵyny ınternette terorızmdi nasıhattaǵany úshin alty jylǵa túrmege qamaldy. Bul, árıne, alań týdyratyn másele. Ásirese, oqýshylar men jastar úshin. Áleýmettik jelide «erigip» otyrǵan olar, oılanbaı jazǵan bir sózi úshin ómir boıy opyq jeýi múmkin.
İshki ister mınıstrliginiń resmı málimetterine súıene otyryp, áleýmettik jelidegi qandaı áreketter úshin qandaı «jaza» kózdelgenin Qamshy.kz aqparat agenttigi QazAqparat málimetine súıenip jazady.
130-bap. Jala jabý
Qylmystyq kodeks boıynsha, jala jabý, ıaǵnı basqa adamnyń ar-namysy men qadir-qasıetine nuqsan keltiretin nemese onyń bedelin túsiretin jalǵan málimetter taratý degen sóz. Kópshilik aldynda sóz sóılegende, áleýmettik jelidegi jazbasynda nemese buqaralyq aqparat quraldary arqyly jala japqan adam 2000 AEK kóleminde (shamamen 4 mln. 538 myń teńge) aıyppul tóleıdi nemese osy aıyppul kólemine teń túzetý jumysyna tartylady. Bolmasa 2 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylady.
131-bap. Qorlaý
Qorlaý, ıaǵnı basqa adamnyń ar-namysy men qadir-qasıetin ádepsiz túrde kemsitken adamǵa sot 200 AEK kóleminde (453 800 teńge shamasynda) aıyppul sala alady. Nemese 180 saǵatqa teń qoǵamdyq jumysqa tartylady. Aıyppul tóleı almasa, aıyppul qunyna para-par túzetý merzimine kesiledi.
147-bap. Adamnyń jeke jáne otbasylyq qupıalaryn zańsyz jarıa etý
Óziniń laýazymyn paıdalana otyryp, jeke adam týraly jáne onyń otbasy týraly málimetter jınaǵan, otbasynyń qupıasyn buzǵan adamǵa Qylmystyq kodeks 5 jyl túrme jazasyn kesedi. Mundaı qylmys jasaǵan azamattar sol laýazymdy 2-5 jyl ýaqytqa deıin atqara almaıdy. Al qupıany jınap qana qoımaı, jarıa etken (áleýmettik jeli arqyly da) adam 7 jylǵa sottalýy ábden múmkin.
161-bap. Basqynshylyq soǵysty tutandyratyn nasıhat júrgizý jáne jarıa túrde shaqyrý
Basqynshylyq soǵysty tutandyratyn nasıhat júrgizip, jarıa túrde soǵysqa shaqyrǵan adam 3 jyldan 7 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylady. Jáne belgili bir qyzmetpen aınalysý quqyǵynan aıyrylady (3 jylǵa).
174-bap. Áleýmettik, ulttyq, rýlyq, násildik nemese dinı arazdyqty qozdyrý
Áleýmettik, ulttyq, rýlyq, násildik, dinı arazdyqty nemese alaýyzdyqty qozdyrýǵa, azamattardyń ulttyq ar-namysy men qadir-qasıetin ne dinı sezimderin qorlaýǵa baǵyttalǵan qasaqana is-áreketter jasaǵan adam eki jylǵa deıingi merzimge túzeý jumystaryna ne jeti jylǵa deıingi merzimge bas bostandyǵynan aıyrýǵa jazalanady.
179-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń konstıtýsıalyq qurylysyn kúshpen qulatýǵa nemese ózgertýge ne onyń aýmaqtyq tutastyǵyn kúshpen buzýǵa shaqyrý. Áleýmettik jeli arqyly osyndaı áreketke barǵan adam 5 jyldan 10 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylady.
180-bap. Buqaralyq aqparat quraldaryn nemese áleýmettik jelini paıdalana otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń tutastyǵyn buzýdy nasıhattaǵan nemese jarıa túrde soǵan shaqyrǵan adam 5 jyldan 10 jylǵa deıin túrmege qamalady.
207-bap. Aqparattyq júıeniń nemese aqparattyq-kommýnıkasıalyq jeliniń jumysyn buzý Aqparattyq júıeniń nemese aqparattyq-kommýnıkasıalyq jeliniń jumysyn buzýǵa baǵyttalǵan qasaqana áreketteri úshin adam eki jylǵa deıingi merzimge belgili bir laýazymdardy atqarý nemese belgili bir qyzmetpen aınalysý quqyǵynan aıyra otyryp nemese onsyz 2000 AEK (4 mln 538 myń shamasynda) mólsherde aıyppul salýǵa, ne eki jylǵa deıingi merzimge bas bostandyǵyn shekteýge, ne dál sol merzimge bas bostandyǵynan aıyrýǵa jazalanady.
256-bap. Terorızmdi nasıhattaý nemese jarıa túrde terrorlyq akt jasaýǵa shaqyrý. Mundaı áreket jasaǵan adamdar úshin múlkin tárkileı otyryp, 7 jyldan 12 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý jazasy kózdelgen.
274-bap. Ádeıi jalǵan aqparat taratý Qoǵamdyq tártipti buzý nemese azamattar men uıymdardyń quqyqtary men zańdy múddelerine, ne qoǵamnyń nemese memlekettiń zańmen qorǵalatyn múddelerine eleýli túrde zıan keltirý qaýpin tóndiretin jalǵan aqparat taratqany úshin adam 5000 AEK kóleminde (11 mln. 345 myń teńge) aıyppul tóleıdi nemese osy aıyppul kólemine teń túzetý jumysyna tartylady. Bolmasa, 2 jyldan 5 jylǵa deıingi aralyqta bas bostandyǵynan aıyrylady.
373-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdentin – Elbasyn kópshilik aldynda qorlaý jáne onyń abyroıy men qadir-qasıetine ózgedeı qol suǵý.
Mundaı áreket úshin adam 3000 AEK kóleminde (6 mln 807 myń teńge) aıyppul tóleıdi nemese osy aıyppul kólemine teń túzetý jumysyna tartylady. Bolmasa, 3 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrylady.
375, 376, 378-baptar. QR Prezıdentiniń, QR Parlamenti depýtatynyń, bılik ókiliniń ar-ujdany men qadir-qasıetine qol suǵý jáne qyzmetterine kedergi jasaý Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentin jarıa qorlaý nemese onyń ar-ujdany men qadir-qasıetine qol suqqany úshin azamat 3000 AEK deıingi mólsherde (6 mln. 807 myń teńge) aıyppul tóleıdi nemese 3 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrylady. Depýtatqa toqtalar bolsaq, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń depýtatyn jarıa qorlaǵany úshin azamattar 2000 AEK kóleminde (4 mln. 538 myń teńge) aıyppul tóleıdi. Tipti, 2 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylýy múmkin. Úkimet ókilin qorlaǵan adam 300 AEK kóleminde (688 myń teńge) aıyppul tóleıdi nemese osy aıyppulǵa teń túzetý jumysqa tartylady. Sondaı-aq, 240 saǵatqa teń qoǵamdyq jumysqa tartylýy múmkin. Nemese, 75 táýlikke qamaýǵa alynady.
402-bap. Sot zańsyz dep tapqan kóterilisti jalǵastyrý úshin adamdy aıdap salatyn áreket. Mundaı áreketi úshin adam 1000 AEK kóleminde (2 mln. 296 myń teńge) aıyppul tóleıdi nemese osy aıyppulǵa teń túzetý jumystaryna tartylady.
Sondaı-aq, Qylmystyq kodekske sáıkes, sot osyndaı áreketke barǵan adamdy 1 jylǵa bas bostandyǵynan aıyra alady.
