Ámirjan Qosanovtyń eks-bankır jaıyndaǵy pikiri qandaı?
Elimizdiń beldi saıasatkerleri Muhtar Ábázovtyń halyqty kóshege shyǵyp, kóterilýge shaqyryp jatqan jatqan úndeýlerine qatysty pikirlerin bildirip jatyr. Solardyń biri Ámirjan Qosanov jaqynda ǵana «Jas Alash» gazetine bergen suhbatynda eks-bankırdiń osy kúnge deıin jasaǵan áreketterine baǵa berdi. Saıasatker júzege asý múmkinshiligi joq jalǵan ýádelermen kópshilikti aldap kele jatqan Áblázovtyń saıasatqa kelýinen bastap, búgingi úgit-nasıhat jumystaryna deıin toqtalǵan.
Avtor 2001 jyldary eks-sheneýniktiń óz áriptesterimen DVK-ny qurǵanda ashyq túrde qoldaǵanyn jasyrmady. Tipti, sotty bolyp, ústinen is qaralyp jatqanda AQSH-tan advokat alyp kelip, qorǵashtaǵan eken. BTA bankti basqaryp, artynsha elden ketip, oppozısıoner bolǵanda eski opozısıa ókili retinde isine oń baǵa bergen. Bul týraly avtor óz sózinde: «opozısıa qatarynda júrgen kez kelgen adam qurmetke laıyq» dep atap ótti.
Degenmen Ámirjan Qosanov fransýz túrmesinen shyqqan atyshýly Áblázovtyń áreketterin aqtap alýǵa bolmaıtynyn aıtady. Avtor: «Biraq fransýz túrmesinen shyqqan soń Áblázov eki óreskel qatelik jasady.
Birinshiden, ol Parıjde otyryp, el ishinde opozısıalyq ómirdiń sýyǵyna tońyp, ystyǵyna kúıip kele jatqan, rejımniń bar óktemdigi men teperishine shydap, basqa elge qashyp ketpegen biraz adamdy talaǵy tars aıyrylyp, qaralaı bastady. Menińshe, birikkisi keletin saıasatker olaı jasamaıdy.
Ekinshiden, ózine qatysty ótken sot prosesinde ózine taǵylǵan barlyq aıypqa ár baby boıynsha jaýap berýi kerek degen usynysyma ol jaýap qatpady» deıdi. Saıasatkerdiń sóziniń jany bar, eks-bankır saıasatta júrgende de, bıznespen aınalysqan da elimizdiń saıasatkerlerimen, olıgarhtarymen qoıan-qoltyq aralasty. Olardyń qyr-syrynan da azdy-kópti habary bar. Degenmen Áblázovtyń sońǵy jazbalary burynǵy áriptesterin de, eldegi beldi saıasatkerlerdi de qaralaýǵa baǵyttalǵan. Avtor muny saıası pozısıadan góri jeke basynyń kekshildigine uqsatady. Sonymen qatar eks-sheneýniktiń mıllıardtaǵan qarjyny shetelge alyp ketpese, árbir bab boıynsha aqtalýǵa múmkindiginiń bolǵandyǵyn alǵa tartady. Ne úshin mundaı joly tańdaǵany bizge de beımálim.
Ámirjan Qosanov Muhtar Áblázovtyń el bıligin jamandap, DVK-ny quryp, urandatyp otyrǵanyn bylaı túsindiredi: «Quddy bir óz taǵdyryn sheshetin batys sottaryna «Qazaqstandaǵy jalǵyz oppozısıoner – men ǵanamyn!» dep sıgnal berip jatqan sıaqty. Meniń oıym basqasha: eger de ortaq – demokratıa men ádilettik jolynda kúres – maqsat bolsa, onda óz áriptesterine kúıe jaqpaı, kerisinshe, jaqsylyǵyn asyryp, bir-birimizge jaqyndaı túsýimiz kerek. Áblázovtan ondaı oń nıet kórgen joqpyn.
Óziniń osy kózqarasy arqyly ol 20 jyldan astam bılikke qarsy shyǵyp, basyn nartáýekelge tigip, halyqtyń sózin sóılep júrgen barsha qaýymnyń eńbegin joqqa shyǵaryp jatyr dep oılaımyn». Atyshýly eks-bankırdiń árbir tikeleı efıri el bıligi men saıasatkerlerin jamandaýdan turady. Sońǵy ýaqyttarda úzeńgiles bolǵan áriptesteriniń esimi de áshkereleý men qaralaýǵa toly posttardyń taqyrybyna arqaý bolyp keledi. Osy kúnge deıin qarapaıym halyq arasynda talqylaý júrip jatqan áıgili Áblázovtyń áreketterine saıası turǵyda berilgen baǵany oqyǵyńyz kelse, maqalany da qosa jiberip otyrmyz.
Janat Baıdildá
