Ótken jolǵy teńgeniń 40 paıyzǵa qunsyzdanýynan keıin halyqtyń óz bıligine degen senimi joǵalyp, bılik pen halyqtyń arasy odan saıyn alshaqtaı túskeni belgili. Osy joly qarasha halyqtyń bar úmiti ózderi saılaǵan Parlamentte edi. Átteń! Gerontokratıalyq júıege ynty-shyntasymen berilgen demogog depýtattar bul joly da «lám-mım» dep jaq ashpady. Teńgeni targettegen kúni-aq, qarasha halyqty balasha aldap soqqan Úkimet pen esh nársege qaýqarsyz Ulttyq banktiń tóraǵalaryn taǵynan taıdyrýǵa tıisti bolǵan Parlament týraly «abai.kz» saıty jaqynda «pármensiz parlamenttiń keregi ne?» atty maqala jaryq kórdi. Eskerte keteıik, bul taqyrypta «Qamshy» portaly da az jazbaǵan bolatyn.
Atalmysh maqalada avtor «A, aıtpaqshy, umytyp barady ekenbiz. Búginde keıbir mınıstrler Parlamentke pysqyryp ta qaramaı, jalpy jınalystarǵa orynbasaryn jibere salatynyn boldy. Negizi Parlamentke barǵan Úkimet músheleri, mınıstrler, oblys, qala basshylarynyń tizeleri qaltyrap turýy qajet qoı»,- deıdi. Alyp-qosary joq. Bizdiń «avtar – úkimet» bas shulǵyǵysh parlamentti pysqyrsyn ba?!
Táýelsizdik jyldaryndaǵy ishki saıası ahýaldardy alyp qarasańyz – bizdiń «aqsaqal bılik» Palamentten góri stýdentterden qorqatyn sekildi degen oıǵa qalýyńyz ábden múmkin. Buǵan sebep te jeterlik.
Osy tusta bir suraq týyndaıdy. Úkimet nege devalvasıany stýdentter men Parlament kanıkýlda júrgende jasady?
Despotıa dáýirindegi Qazaqstan bıligi jyl ótken saıyn mıtıńiler men sherýlerden, tipti birer kisi jaı ǵana kóshede toptasyp tursa da záresi ushyp, aıaq basqan jurtty ańdyp, reti kelse tutqyndap, ákimshilik jazaǵa tartýdy jıiletti. Al, Qazaqstan Prezıdentine qarsy sóz aıtý – qylmystyq is qozǵap, sottalýmen bitedi.Solaı ǵoı? Adamdardyń Konstıtýsıalyq quqy, bılik qol qoıǵan halyqaralyq adam quqyqtary jónindegi konvensıalar men faktiler Qazaqstan bıligi úshin – qaǵaz. Basqa eshteńe de emes. Bılikte qandaı jolmen bolsyn ózin-ózi qorǵaý ınstıkti ǵana qalǵan. Munyń bári bıliktiń álsizdiginiń, sharasyzdyǵynyń kórinisi.
Mysaly, jeltoqsan aıy týsa boldy, Qazaqstannyń túkpir-túkpirindegi JOO-nyń stýdentterin aýyldaryna qýyp, qalada qalǵandaryn jataqhanalardan shyǵarmaı, alańǵa shyqpaý týraly qolhat jazdyryp, polısıa qyzmetkerlerin úıip-tógip tastaý bıliktegiler úshin ersi emes. Oǵan etimiz de úırenip ketken. Buny ár jyldyń jeltoqsanynda kórip júrmiz. Nege bılik jastardan záredeı qorqady? Taǵy bir mysal, sońǵy devalvasıa (teńgeniń 40 paıyzǵa quldyraýy) stýdentterdiń jazǵy demalysy kezinde jasalyp otyr. Osyǵan qarap, túrli oıǵa ketetiniń eriksiz...
Táýelsizdiktiń qunyn tárk etip jibergen «aqsaqal bılik» pen úrkek Úkimet stýdent jastardyń mereke, nemese qandaı da bir shara kezinde qalada qalǵanynan seskenýdiń oryna Parlamenttegi qalshyldaǵan qarıalardyń ornyn jalyndaǵan jastarmen tolyqtyrý máselesin nege qarastyrmaıdy eken,á?! Úkimet jastardan sonshalyq qoryqsa – olardyń kúshine senedi degendi bildiredi. Sense, nege joǵarǵy bılik Parlamentti belsendi stýdentterden jasaqtamaıdy? Bul da ıdeıa emes pe? Osy rette oılaýshy edik, qoǵam belsendi bolsa, bılik te halyqpen sanasa bastaıdy, keıbir máselelerdi ózara dıalogqa kelý arqyly sheship tastaıdy dep. Biraq, qoǵam marǵaýlyq tanytpasa da, quzyrly bılik tóbemizge sháýgim qaınatyp júrgeni jasyryn emes. Onyń ústine qazirgi Parlamenttegilerdiń deni – «aýtsaıderler» ekenine talas joq. Endeshe aýtsaıderlerdi shegerip, negizgi jasaqty oıynǵa shyǵaratyn ýaqyt jetti emes pe?
Nurgeldi Ábdiǵanıuly
«Qamshy» portaly
