قازاق ءتىلىنىڭ رەسمي ورىنداردان لايىقتى ورىن الا الماي كەلە جاتقان اۋىر حالىنە سوڭعى ايلاردا ۇكىمەت مىنبەرىنەن ايتىلعان «ءۇش ءتىلدى وقىتۋ» دەگەن ءقاۋىپ تاعى جىعىلعانعا جۇدىرىق بولدى. فيزيكا، حيميا سىندى كۇردەلى پاندەردى اعىلشىن تىلىندە وقىتامىز دەگەن ءبىلىم سالاسىنىڭ باسشىلارى قانشا اقتالعانمەن بۇل باستامانىڭ انا تىلىمىزگە زور قاتەر توندىرەتىنىن جاسىرا المادى.
قازاقتىڭ ءبىر قايعىسى ءتىل بولسا، جەر تاعدىرى دا الاڭ كوڭىل حالىقتىڭ مازاسىن قاشىرىپ وتىر. بىلتىر جىمىسقى جولدارمەن ءتيىستى زاڭعا وزدەرىنە قولايلى وزگەرىستەر ەنگىزىپ العان بيلىك، بيىل شىلدەدەن باستاپ اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتىندا پايدالانىلاتىن جەرلەردى اۋكسيون ارقىلى ساۋداعا شىعارماق. قارجى قيىندىعىن سىلتاۋراتقان ۇكىمەت بۇگىندە «اۋكسيون» دەگەن دۇنيەنى سانگە اينالدىردى. جىل باسىنان بەرى مەملەكەت مەنشىگىندەگى بار مۇلىك پەن اكتيۆتەردى، ءتىپتى، جەر استىنداعى كەن ورىندارىنا دەيىن اۋكسيون ارقىلى ساتىپ جاتىر. ەندىگى كەزەك جەرگە كەلىپتى.
ازىرگە جەر ساتۋ يدەياسىنىڭ باستاماشىسى رەتىندە اقپارات الاڭىندا ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى بوي كورسەتىپ وتىر. ءبىر ەسەپتەن بۇعان دا شۇكىر دەيمىز. وسى مينيسترلىك دەڭگەيىندە كوتەرىلگەن باستاماعا اتقارۋشى بيلىككە باعىنبايتىن پارلامەنت، كونستيتۋسيالىق كەڭەس، سوت ورگاندارى ءلام-ميم دەۋگە جاراماي وتىرعاندا، بۇل باستامانى ۇكىمەت باسشىسى كوتەرسە قايتار ەدىك دەگەن ويعا قالاسىز.
ەربولات دوسايەۆتىڭ اۋزىنان شىققان «1،7 ملن گەكتار جەر ساتىلادى» دەگەن اڭگىمە بۇگىندە اقپارات كەڭىستىگىن شۋلاتىپ، ساياساتتانۋشىلار مەن قوعام بەلسەندىلەرىنىڭ، زيالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ سىنىنا ىلىكتى. الايدا، بارلىعىنىڭ ەمەس. ەكشەلگەن، حالىق الدىندا ءجۇزى جارقىن، ۇستانىمى ايقىن ساناۋلى تۇلعالار مەن تەك قازاق ءتىلدى ب ا ق قانا جەر مەن ءتىل تاعدىرى ءۇشىن شىر-پىر بولۋدا. «ەكسكليۋزيۆ»، 7news.kz سىندى بىردى-ەكىلى ورىس ءتىلدى اقپارات قۇرالدارىن قوسپاعاندا، ورىس تىلىندە حابار تاراتاتىن سانداعان سايت پەن سانىنان جاڭىلۋعا بولاتىن سارجاعال گازەتتەردەن جەر تاعدىرىن ءسوز ەتىپ، قازاق تىلىنە الاڭداۋشىلىق بىلدىرگەن ءبىر ءسوز تاپپايسىز. پەتر سۆويك باستاعان ورىس ءتىلدى وپپوزيسيا سەركەلەرى دە بۇل ماسەلەگە قاتىستى جاق اشپاي وتىر. اشىق قارسىلىق تانىتپاسا دا، بىرنەشە دۇركىن جاريالانعان اشىق حاتتار مەن پەتيسيالارعا دا قول قويۋعا جارامادى. شىرىلداپ جۇرگەندەردىڭ دەنى – قازاق جىگىتتەرى مەن قىزدارى. 31-ارنا، «قازاق ءۇنى»، «اباي»، «ۇلت»، «ازاتتىق» باستاعان قازاقشىل ب ا ق قانا.
جەر ساۋداسى مەن قازاق تىلىنە كەلگەندە انشەيىندە «قازاقستاندىق پاتريوتيزم»، «ۇلتتار مەن ۇلىستار دوستىعى»، «رۋحاني كەلىسىم مەن ءدىني تاتۋلىق»، «ورتاق وتانىمىز – قازاقستان!» دەپ ۇرانداتاتىن قاپتاعان قوعامدىق ۇيىمدار دا، ساياساتكەرلەر دە باسقا الەمدە ءومىر ءسۇرىپ جاتقانداي جىم-جىرت قالىپ وتىر. سول ۇيىمدار ەڭ قۇرىعاندا ۇرىمتال ءساتتى قالت جىبەرمەي ساياسي ۇپاي جيناۋعا پايدالانا بىلگەن قارت كوممۋنيست كوساريەۆ قۇرلى بولمادى. قازاق قاشانعى ادەتىمەن ءوز تىلىندە سويلەپ، ءوزىنىڭ مۇددەسىن جاقتاسقانداردى تۋعانىنداي باۋىرىنا باسار ەدى عوي. ولاي بولمادى. قوعامنىڭ ورىس ءتىلدى بولىگى وزدەرىنىڭ «مويا حاتا س كرايۋ، نيچەگو نە زنايۋ» دەگەن ۇستانىمدارىن اڭعارتىپ قويدى.
وسىندايدا ەلباسىنىڭ «بۇل دۇنيەدە ءبىزدىڭ ءبىر عانا وتانىمىز بار، ول – تاۋەلسىز قازاقستان!» دەگەن ءسوزىن ەرىكسىز «قازاقستان ءبىر عانا ۇلتقا كەرەك. ول – قازاقتار!» دەگەن ماعىنادا قابىلداۋعا ءماجبۇر بولاسىز.
جومارت ابدوللا ۇلى
