جۋرناليست، مادەنيەتتانۋشى، تەاتر جانە كينوسىنشىسى ءاسيا باعداۋلەت قىزىنىڭ «جاس وركەن» گازەتىندە «مەن «بولاشاققا» قالاي ءتۇستىم؟» دەگەن ماقالاسى جارىق كورىپتى. شەتەلدە ءبىلىم الۋدى ءالى دە ارمانداپ جۇرگەن مىڭ قازاقتىڭ بار ەكەندىگىن، الايدا ول ءۇشىن نە ىستەۋ قاجەتتىگىن بىلمەي جۇرگەندەرىن ەسكەرە وتىرىپ پايدالى ماعلۇماتقا تولى ماتەريالدى وقىرمان نازارىنا ۇسىنۋدى ءجون سانادىق.
««بولاشاقپەن» وقىپ كەلگەندەردىڭ الدى ءقازىر بيلىك تىزگىنىن ۇستاي باستادى. ماسەلەن، ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى قۋاندىق بىشىمبايەۆ 2001 جىلى اقش-تىڭ دج.ۆاشينگتون اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتىندە بيزنەس-باسقارۋ ماماندىعىنىڭ ماگيستراتۋراسىن ءتامامداعان.
ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتايەۆ 2000 جىلى «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا لوندون ەكونوميكا جانە ساياسي عىلىمدار مەكتەبىندە وقىعان. الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باۋىرجان بايبەك 1995 جىلدان 2002 جىلعا دەيىن گەرمانيادا ءدارىس العان. باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆ تە «بولاشاقتىڭ» تۇلەگى. شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى عابيدۋللا ءابدىراحىموۆ 1997-99 جىلدارى گەرمانيادا مەملەكەتتىك باسقارۋ ماماندىعىن وقىپتى. بەلگىلى بوكسشى سەرىك ساپييەۆ لوندونداعى بريۋنەل ۋنيۆەرسيتەتىنە ءتۇسىپ، سپورتتىق مەنەدجمەنت ماماندىعىن وقىپ شىقتى. «بولاشاق» ارقىلى ءبىلىم جەتىلدىرىپ قايتقانداردىڭ اراسىندا بىلىكتى عالىمدارىمىز دا از ەمەس. ال اسىلدىڭ سىنىعى، بانكير ماعجان اۋەزوۆ «بولاشاق» حالىقارالىق ستيپەندياسىنىڭ ستيپەندياتتارى قاۋىمداستىعى كەڭەسىنىڭ مۇشەسى ەكەن. رەسمي مالىمەت بويىنشا، «بولاشاق» حالىقارالىق ستيپەندياسى بويىنشا الەمنىڭ 35 ەلىندەگى 170 ۇزدىك جوعارى وقۋ ورنىندا وقۋ ءۇشىن 12 مىڭنان استام قازاقستاندىققا ستيپەنديا تاعايىندالعان. بۇرناعى كەزدە «بولاشاققا» ءتۇسۋ ورىندالمايتىن ارمان سياقتى كورىنەتىن. ويتكەنى، وڭشەڭ باي-باعلاننىڭ بالاسى وقيدى دەپ ەستيتىنبىز. اعىلشىنشا ەركىن كوسىلۋىڭ كەرەك ەكەن. اۋىل مەكتەبىندە وقىعاندار وعان دامەلەنۋدى ءجونسىز سانايتىنبىز. تەك سوڭعى جىلدارى «ءبىز دە تاپسىرىپ كورسەك قايتەدى؟» دەگەن ويدىڭ تۋعانى راس. ويتكەنى، بىرەر جىل بۇرىن مارات ءتاجين مەملەكەتتىك حاتشى بولىپ تۇرعاندا، قۇداي وڭداپ جۋرناليستەردى سىناپ، «بۇلاردى شەتەلدە دايىنداۋ كەرەك» دەپ پارمەن بەرگەن. ءسويتىپ، اياق استىنان «بولاشاقتا» «مەملەكەتتىك قىزمەت-كەر»، «پەداگوگيكالىق قىزمەتكەر»، «ونەر قىزمەتكەرى» دەگەن كاتەگوريالارمەن بىرگە «ب ا ق رەداكسياسىنىڭ قىزمەتكەرى» دەگەن سانات اشىلدى.دەمەك، جۋرناليستەرگە دە جەڭىلدەتىلگەن تالاپتارمەن وقۋعا مۇمكىندىك تۋدى. ول قانداي جەڭىلدىك؟ كوپتەگەن شەتەل ۋنيۆەرسيتەتتەرى IELTS-تەن جيعان بالىڭىز 6،5-7-دەن تومەن بولسا، وقۋعا قابىلدامايدى. ال «بولاشاق» بىلتىر – 4، بيىل 5 بالمەن شەتەلگە وقۋعا تۇسىرە باستادى. تۇسىرگەندە، قاجەتتى 1،5-2 بالدى جيناۋ ءۇشىن سەنىڭ اعىلشىنشاڭدى كوتەرۋدى ءوز موينىنا الادى.
مۇمكىندىكتەرىمىزدى سارالادىق. ەڭبەك ءوتىلى، ديپلوم كورسەتكىشى، تاعى دا باسقا تالاپتارىنا سايمىز. ۇستاتپاي تۇرعانى – IELTS. بۇرىن دا اعىلشىن ءتىلىن وقىعىمىز كەلەتىن. نە ءۇشىن؟ مىسالى، بۇكىل گولليۆۋد اۋزىن اشىپ تامساناتىن رودجەر ەبەرتتىڭ ماقالالارىن وقۋ ءۇشىن. توعىز سوزدەن تۇراتىن سويلەمدەگى سەگىز ءسوزدى سوزدىكتەن شوقىعان سوڭ ەبەرتكە دەگەن قىزىعۋشىلىق ادىرەم قالدى. كۋرسقا بارۋعا ەرتەڭىڭ بىتپەيتىن ەرىنشەكسىڭ. دەمەك، باسقا ماقسات كەرەك. كانن فەستيۆالىنە بارىپ، اعايىندى داردەنندەرمەن سۇحباتتاسامىز دەدىك. نەمەسە «وسكاردىڭ» تاپسىرىلۋ راسىمىندە ال پاچينو مەن كۆەنتين تارانتينو، روبەرت دە نيرو مەن اعايىندى كوەندەرمەن پىكىرلەسۋ. جاقسى ماقسات. ءبىراق كۋرسقا جەلكەلەپ اكەتپەيدى. ويتكەنى، كاليفورنياعا بيلەتىڭ دايىن تۇرعان جوق.
ءبىرىنشى ايالداما.
ۋنيۆەرسيتەت تاڭداۋ
ءسويتىپ جۇرگەندە «بولاشاقتىڭ» شاكىرتاقىسى تۋرالى ويلاندىق. ەڭ الدىمەن قايدا، نە وقىعىڭ كەلەتىنىن انىقتاپ الۋ كەرەك. شەتەلدىڭ دە شەتەلى بار. وقۋدىڭ دا وقۋى بار. ءبىرىنشى قادام، bolashak.gov.kz سايتىنان «بولاشاق» ۇسىنعان ماماندىقتار ءتىزىمىن شولىپ شىقتىق. «جۋرناليستيكا جانە كوممۋنيكاسيالىق مەنەدجمەنت» گرافاسىندا قىرىق شاقتى ماماندىق بار. كەز كەلگەنىن تاڭدا. سوسىن «بولاشاقتىڭ» «باسىمدىق بەرگەن» جوو تىزىمىنە كىرىپ، ءوزىمىزدى قىزىقتىراتىن ەكى مەملەكەت، امەريكا مەن ۇلىبريتانيانىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەر تىزىمىنە كوز جۇگىرتتىك. ءار ۋنيۆەرسيتەتتىڭ سايتىنان، بىلىمىمىزگە سايكەس ماماندىقتار ىزدەدىك. اقىرىندا ەكى ەلدەگى وقۋ جۇيەسىنىڭ ايىرماشىلىقتارى بەلگىلى بولا باستادى. ەكەۋى دەقىزىق، ارينە. ءبىراق بىزگە امبيسياسى كوپ امەريكالىقتاردىڭ ورتاسىنان گورى مادەنيەتتىڭ بەسىگى بولعان ەۋروپاداعى تۇماندى البيون تارتىمدى كورىندى. قاي ۋنيۆەرسيتەتتە، قانداي دەپارتامەنت، ول دەپارتامەنتتە (بىزشە فاكۋلتەت) كىمدەر ساباق بەرەدى، قانداي مودۋلدەر (پاندەر) ۇسىنادى، قايدا ورنالاسقان، مادەني ورتالىقتارعا الىس-جاقىندىعى، ءبارىن سارالاپ شىعىپ، ءۇش-تورت ۋنيۆەرسيتەتتى نازارعا الدىق. بۇل دا، اعىلشىنشامىزدىڭ اقساپ تۇرعانىن ەسەپكە الماعاندا، ەداۋىر ۋاقىتتى، زەيىندى تالاپ ەتەتىن جۇمىس.
ەكىنشى ايالداما. IELTS
كوز الدىمىزدا سول ۋنيۆەرسيتەتتەر تۇردى، قولىڭدى سوزساڭ، سونداسىڭ. تەك «بولاشاق» تالابىنان وتەتىن ءتورت بالدى الۋ كەرەك. وسى ماقسات ءۇشىن اعىلشىنعا شىنداپ كىرىسۋ كەرەك بولدى. نە كەرەك، سانادان وشكەن ەرەجەلەردى وياتتىق. بۇرىن باسقاتىرعىش بولىپ كورىنەتىن اعىلشىن شاقتارىنىڭ لوگيكاسىن تۇسىندىك. ينتەرمەدياتقا جەتىپ جىعىلىپ، «ەمتيحاندى جاقسى تاپسىرۋ ءۇشىن IELTS-كە دايىندىق كۋرسىن وقۋ كەرەك» دەگەن كەڭەسكە قۇلاق استىق. رەپەتيتور تابىلا كەتىپ، ەمتيحان تاپسىرۋدىڭ قۇيتىرقىلىقتارىنا قانىقتىق. IELTS دەگەن، راسىندا، بولەك الەم ەكەن. جاقسى تاپسىرۋ ءۇشىن سول جۇيەمەن تانىس بولۋ كەرەك. مىسالى، سويلەسۋ سەكسياسىندا نەعۇرلىم ەركىن، بەيرەسمي سويلەۋىڭ كەرەك. جازبا سەكسياسىنداعى ەكى ەسسەڭ اكادەميالىق ستيلدە بولۋعا ءتيىس. دەمەك «جاقسى، جامان، ادەمى، كورىكسىز» ەمەس، «كوز تارتار كوركەم، جان تۇرشىكتىرەر سۇرقاي». ءبىرىنشى ەسسەدە ءجۇز ەلۋ، ەكىنشى ەسسەدە ەكى ءجۇز ەلۋ ءسوز جازۋعا ءتيىسسىڭ. ودان كەم ەمەس. ارتىق بولماسا وزىڭە جاقسى. ءبىردى ايتىپ بىرگە كەتۋ، ويدى باستاپ اياعىنا جەتكىزبەۋ – كەشىرىلمەيتىن «كۇنالار». كىرىسپە مەن قورىتىندى، نەگىزگى ايتار يدەيالارىڭ دا قىسقا-نۇسقا، انىق، دالەلدى-دايەكتى بولۋ كەرەك. جانە مۇندا عالامدىق جىلىنۋ، ءبىلىم بەرۋ، الەۋمەتتىك قامتۋ، گەندىك ينجەنەريا، ونەر، سپورت ساياساتى، عىلىمي تەحنولوگيا سياقتى ءتۇرلى تاقىرىپتاردىڭ ءتۇرلى اسپەكتىلەرىن تالداۋىڭ سۇرالۋى مۇمكىن. سوندىقتان ولاردىڭ ءارقايسىسىنا دەگەن ءوز كوزقاراسىڭ بولۋ كەرەك جانە ونى ساۋاتتى جەتكىزە ءبىلۋ ماڭىزدى. وقۋ سەكسياسىندا بەرىلەتىن ماتىندەردى شەمىشكەشە شاعۋ ءۇشىن اكادەميالىق سوزدىك قورىڭىز بەن ازداعان لوگيكا، جىلدام وقۋ قابىلەتىڭ بولماسا تاعى بولمايدى.
تىڭداۋ سەكسياسىندا قينالۋ زاڭدى. ويتكەنى اعىلشىنداردىڭ سويلەگەنى ءبىز كىتاپتان وقىعانداي ەمەس. سوزدەردى بىرىكتىرىپ، اياعىن جۇتىپ، بوتقا قىلىپ جىبەرەدى، سوزدىككە قاراپ جاتتاعان اپ-ادەمى ءسوزىڭدى تانىماي قالاسىڭ. ەندەشە نە ىستەۋ كەرەك؟ تىڭداۋ كەرەك. ءان تىڭداعان جاقسى، كينو كورگەن جاقسى، ءبىراق National Geographic سياقتى ارنالاردىڭ دەرەكتى فيلمدەرىن قاراعان ءتىپتى پايدالىراق. ولار كوبىنە عىلىمي كوپشىلىك ءتىلدى، دەمەك، سىزگە كەرەكتى اكادەميالىق سوزدىكتى پايدالانادى. ولاردىڭ ءبارىن يۋتۋبتان تابۋعا بولادى، سۋبتيترلارىن دا قوسۋعا بولادى. ءبىراق سونىمەن بىرگە ororo.com سياقتى سايتتاردا ازداعان تولەمگە جاقسى كونتەنت تابا الاسىز. سوسىن IELTS ءبىر مەن IELTS ونعا دەيىنگى تەستتەردىڭ تاپسىرمالارى دا ينتەرنەتتە بار. ولاردى تىڭداۋ ءتىپتى پايدالى بولادى. بىرەر اپتا ۇزبەي تىڭداساڭ، قۇلاعىڭ اشىلادى. بۇرىن ەستىمەگەن ءسوزدى ەستيتىن بولاسىڭ، بۇرىن تۇسىنبەگەن ءسوزدى تۇسىنەتىن بولاسىڭ. بۇل دا از ولجا ەمەس. دەمەك، ءتىل وقۋداعى ەڭ باستى ەرەجە – جاتتىعۋ. كۇن سايىن. ۇزبەي. سوندا عانا ناتيجە بولادى. ايتپەسە ءبىر اي وقىپ، ءۇش جىل ۇمىتىپ كەتەتىن تانىستارىمىز كوپ، ودان ەش ناتيجە جوق. ەكىنشى ەرەجە. ستيمۋل دۇرىس بولۋ كەرەك. وسىعان دەيىن بۇيداسىن بەرمەي جۇرگەن شەتەل ءتىلى ناقتى ماقساتپەن كىرىسكەندە بىر-ەكى ايدىڭ ىشىندە ىرقىمىزعا كونە باستادى. دەمەك، كوزگە كورىنەتىن ماقساتتى العا قويۋ كەرەك.
نە كەرەك، British Council-دىڭ كەزەكتى ەمتيحانىنا جۇرەگىمىز دۇرسىلدەپ كىرىپ، تارسىلداپ شىقتىق. بۇل ەمتيحاندى ءبىرىنشى رەت تاپسىرعان ءبىز، ولاردىڭ باعالاۋ شكالاسىنان بەيحابار ەدىك. مەجەلى ءتورت بالل الامىن با، المايمىن با؟.. ابىروي بولعاندا، «بولاشاق» تالاپ ەتكەن-نەن ەداۋىر جوعارى بالل الىپپىز. كوڭىلدە تويىم بار ما، «بۇدان جوعارىسىن الۋعا ءتيىس ەدىم» دەپ ءوزىڭدى قامشىلايسىڭ.
بۇل «بولاشاقتىڭ» قۇجات قابىلداۋ كەزەڭى اياقتالۋعا ءبىر اپتا قالعان كۇن. تەزدەتۋگە تۋرا كەلدى: ديپلومدارىڭدى، ەڭبەك كىتاپشاڭدى نوتاريۋسپەن بەكىتۋ، جۇمىس ورنىنان انىقتاما الۋ. ەڭ باستىسى، 082 دەگەن فورماداعى مەديسينالىق انىق-تاما قاجەت. ۆيچ-كە قان وتكىزۋ، پسيحوديسپانسەردەن انىقتاما الۋ كەرەك.
ءۇشىنشى ايالداما. قازتەست
نە كەرەك، قۇجات قابىلدايتىن سوڭعى كۇنى بارىپ، كەزەككە تۇرىپ، ابىروي بولعاندا كەشكە دەيىن ۇلگەرىپ، تاپسىرىپ شىقتىق. تاڭعالۋدىڭ قاجەتى جوق، قازاقستاندا ءبارى ءوزىمىز سياقتى، ەڭ سوڭعى كۇنى جۇگىرەدى. اراعا ءبىر اي سالىپ، «بولاشاقتىڭ» قىزمەتكەرلەرى حابارلاسادى. قاي كۇنى قازاق تىلىنەن ەمتيحان تاپسىراتىنىڭدى ايتادى. «قاز-تەستتى» تاپسىرۋ ءۇشىن استاناعا كەلۋ مىندەتتى. بۇل، ارينە، IELTS ەمەس، ودان ءتىلى دە، تاپسىرماسى دا جەڭىلدەۋ. ءبىراق وسىنداي ەمتيحاندا قازاق ءتىلىنىڭ تالاپ ەتىلۋىنىڭ ءوزى مەرەيىڭدى تاسىتادى. جاسىراتىن نەسى بار، «كوردىڭ بە، قازاق ءتىلىن ءبىلۋ كەرەك» دەگەندەي، ءبىر جاساپ قالاسىڭ. بۇل تەستىڭ ناتيجەسى سول كۇنى-اق كەشكە شىعادى، ودان وتكەندەر (كوپشىلىگى وتەدى) كەلەسى كەزەڭگە – پسيحوتەستكە جىبەرىلەدى.
ءتورتىنشى ايالداما.
پسيحوتەست
پسيحوتەست ادەتتە بىرنەشە سەكسيادان تۇرادى. توپ قىلىپ ۇلكەن اۋديتورياعا كىرگىزەدى دە، ەرەجەلەردى ءتۇسىندىرىپ، ءتورت ساعاتقا قامايدى. سوسىن الدىڭا الاقانداي قىلىپ سۇراق كىتاپشاسى مەن جاۋاپ قاعازىنجايادى. ەڭ الدىمەن «وتىرىك ايتاتىن كەزىڭىز بولا ما؟»، «كەيدە ءوز ويىڭىزدان ءوزىڭىز شوشىناتىن ساتتەر بولا ما؟» دەگەن سياقتى پسيحولوگيالىق سۇراقتاردان باستايدى. باستى ەرەجە – وتىرىك ايتپاۋ، دەمەك، ارا-تۇرا وتىرىك ايتىپ تۇراتىنىڭدى اشىق مويىنداۋ. بىرتىندەپ لوگيكاڭىزدى، ينتەللەكتىڭىزدى، كەڭىستىكتە ويلاۋىڭىزدى، ماتەماتيكالىق قابىلەتىڭىزدى، كەزدەيسوق قاتاردانزاڭدىلىقتاردى تابۋ مۇمكىندىگىڭىزدى، تاعى دا باسقا جايتتاردى تەكسەرەتىن سۇراقتار بولادى. سوسىن ءسىزدىڭ تابيعاتىڭىز قاي ماماندىققا جاقىن ەكەنىن انىقتايدى. ءىزىن الا كوممۋنيكاسيالىق، كوشباسشىلىق قاسيەتتەرىڭىزدى انىقتايتىن سۇراقتار لەگى اقتارىلادى. تەست قۇراستىرۋشىلاردىڭ لوگيكاسى تۇسىنىكتى. ولاردىڭ ىعىنا جىعىلىپ، ءوزىڭىزدى كەز كەلگەنمەن ءتىل تابىسىپ كەتەتىن ەكستراۆەرت، كەز كەلگەن ورتانى ءۇيىرىپ اكەتەتىن ليدەر، شەشەن اداممىن دەپ كورسەتۋىڭىزگە بولادى. شىنايى جاۋاپ بەرسەڭىز دە ەركىڭىز. ءبىز بارىنشا شىنايى جاۋاپ بەردىك، كەيدە ورتانى اڭساساق، كەيدە جالعىز قالىپ جۇمىس ىستەگەندى جاقسى كورەمىز، بارلىق ورتادا جارقىلداپ اشىق اڭگىمە ايتپايمىز، جۇرتتى تۇگەل اۋزىما قاراتىپ وتىرمايمىز دەگەندەي، بار بولمىسىمىزدى جاسىرىپ قالمادىق. مۇنىڭ ءبارى ءسىزدىڭ وقۋعا قابىلدانۋىڭىزعا سونشالىقتى كەرى اسەر ەتۋى نەعايبىل. ءبىراق، ەڭ ماڭىزدى سەكسيا – سترەسسكە شىدامدىلىق. ەگەر ينتەللەكتىڭىز جوعارى بولىپ تۇرىپ، سترەسسكە شىدامايتىنىڭىزدى سەزدىرىپ قويساڭىز، ەسىك جابىلدى دەي بەرىڭىز. وسىنىڭ ءبارىن ولشەپ-پىسكەن پسيحوتەستتەن وتكەندەر (تاپسىرعانداردىڭ توقسان پايىزى وتەدى) كەلەسى، سوڭعى كونكۋرسقا جىبەرىلەدى. ول – ۇلتتىق كوميسسيانىڭ الدىنداعى ەمتيحان.
بەسىنشى ايالداما.
اۋىزشا ەمتيحان
«بولاشاقتىڭ» پرەزيدەنتى باستاعان ونشاقتى ادامنان تۇراتىن كوميسسيا ۇمىتكەرلەردى كەزەكپەن شاقىرادى. كوبىنە كونستيتۋسيا، قازاقستان زاڭدارىنان، قازاقستان تاريحىنان، جاڭا زامان تاريحىنان سۇراقتار قويادى. تاۋەكەل حاننىڭ قاي جىلدارى باسقارعانىن نەمەسە سوت بيلىگى مەن زاڭ شىعارۋشى بيلىكتىڭ ايىرماشىلىعىن ۇيقىدان وياتىپ السا دا ايتىپ بەرەم دەپ سەنىمدى بولساڭىز، دايىندىقسىز بارا بەرىڭىز. ايتپەسە… ءوز ەلىڭىزدىڭ بۇگىنى مەن وتكەنى جايلى ءبىلىمىڭىزدى جاڭعىرتۋعا تۋرا كەلەدى. ءبىراق، ەڭ ماڭىزدى ماسەلە ءسىزدىڭ بولاشاق وقۋىڭىز. تاڭداۋىڭىز. نەگە ماگيستراتۋرا، نەگە دوكتورانتۋرا (ەمەس)؟ نەگە ۇلىبريتانيا، نەگە اقش (ەمەس)؟ نەگە ستەنفورد ۋنيۆەرسيتەتى، نەگە نوتتينگەم (ەمەس)؟ نەگە وسى ماماندىق، نەگە وسى دەپارتامەنت؟ وندا قانداي مۇعالىمدەر، پروفەسسورلار ساباق بەرەدى، قانداي مودۋلدەر ۇسىنادى؟ ولار ءسىزدى نەسىمەن قىزىقتىردى؟ بۇل ءبىلىم ءسىزدىڭ بولاشاعىڭىزعا قالاي اسەر ەتەدى؟ ءسىزدىڭ مامان رەتىندە قۇنىڭىز نەگە ارتادى؟ ودان قازاقستانعا قانداي پايدا؟ وسى سۇراقتارعا ناقتى جاۋاپ بولۋى كەرەك. كوميسسيا ءسىزدىڭ جاۋاپتان وزىڭىزگە ناقتى نە كەرەكتىگىن بىلەتىنىڭىزدى ەستىسە، وڭ شەشىم قابىلداۋ ىقتيمالدىعى ارتادى. «بولاشاقتىڭ» ستيپەندياسىن جەڭىپ الۋ – مەملەكەتتىڭ اقشاسىنا قىدىرىپ قايتۋ ەمەس، ءوزىڭىزدىڭ انىق ماقساتىڭىزعا جەتكىزەتىن جول دەپ قاراۋ كەرەك.
التىنشى ايالداما.
ناتيجە. كەپىل قۇجاتى
بىرەر ۋاقىتتان كەيىن ناتيجە شىعادى. وزىڭىزدەن جىلدام دوستارىڭىز ءسىزدىڭ ەسىمىڭىزدى تىزىمنەن («بولاشاق» سايتىندا جاريالانادى) كورىپ، ءسۇيىنشى سۇراۋى مۇمكىن. بولماسا «بولاشاق» قىزمەتكەرلەرى حابارلاسادى. ءسىز ستيپەندياتسىز.
ەندى ەڭ قيىنى باستالادى. «بولاشاق» بويىنشا وقىعان ازامات قازاقستانعا قايتىپ كەلۋگە جانە مۇندا بەس جىل ەڭبەك ەتۋگە مىندەتتى. ال ءسىزدىڭ شەتەلدە قالىپ قويماۋىڭىزدى كەپىلدەۋ ءۇشىن قازاقستانداعى جىلجىمايتىن مۇلىكتى كەپىلگە قوياسىز. مۇلىك سىزدىكى بولۋى شارت ەمەس، يەسى كەز كەلگەن قازاقستان ازاماتى بولۋى مۇمكىن، تەك رۇقساتى بولسا بولعانى. ەكىجاقتى (ۇمىتكەر ءوزىن ءوزى ۇسىنعان جاعدايدا حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعى اق («بولاشاق») پەن ءسىزدىڭ اراڭىزدا) نەمەسە ءۇشجاقتى (كاتەگوريا بويىنشا تاپسىرعان جاعدايدا جۇمىس بەرۋشىڭىز، ءسىز جانە «بولاشاقتىڭ» اراسىندا) كەلىسىمشارت جاسالادى. ءبارى: ءار ءارىپ، ءار ءۇتىر تەكسەرىلەتىنىن ايتۋدىڭ قاجەتى جوق شىعار. ءبىر بۋما قاعاز جينايسىز، وتباسىڭىز، ءوزىڭىز، ءۇيىڭىزدىڭ جاعدايى، باعاسى، تاعى دا باسقا قۇجاتتار راسىمدەلىپ بىتكەندە بارىپ تەرەڭ تىنىستايسىز. ەندى سىزدەن وقۋ عانا تالاپ ەتىلەدى. وزگە ۋايىمنىڭ ءبارىن مەملەكەت ءوز موينىنا الادى.
قىردان قىتايلار، جون اسىپ جاپوندار، ويدان ورىستار ەۋروپاعا بارىپ وقيدى. ءبارى دە ءوز اقشاسىنا. نەمەسە اكە-شەشەسىنىڭ اقشاسىنا. مەملەكەتى تولەپتى دەگەندى ەستىگەمىز جوق. بۇل از دەسەڭىز، سوڭعى جىلدارى «بولاشاق» باعدارلاماسى اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ مۇعالىمدەرىنە ارنايى كۆوتالار بەرىپ وتىر. شىنىندا دا، اقىلدى ساياسات. قۇرعاق كورسەتكىشتەردى عانا ەمەس، اۋىلدىڭ، دەمەك اۋىلداعى قازاقتىڭ ەرتەڭىن ويلاعان كورەگەن ساياسات. ويتكەنى «بولاشاقپەن» بىرگە اۋىلعا ءبىلىم عانا كەلمەيدى، كوزقاراس كەلەدى. عالامدىق ماسشتابتا ويلايتىن تۇلعالاردى وسىرە الاتىن پوتەنسيال كەلەدى. بىزدە پاتريوتتىق تۋرالى، قازاقتى جاقسى كورۋ تۋرالى كوپ ايتىلادى. ايتىلا-ايتىلا جاۋىر بولادى، اقىرىندا قۇرعاق سوزدەن جۇرەك ايني باستايدى. ءبىزدىڭ وي بىلاي دەيدى: ەلىڭە جاقسىلىق جاساعىڭ كەلسە، ءوز ءىسىڭنىڭ مامانى بول، ءوز ىسىڭدە ءنومىرى ءبىرىنشى بول، ودان ارتىق ەشتەڭەنىڭ دە كەرەگى جوق. ال «بولاشاق» باعدارلاماسى سوعان سەپتەسەمىن دەيدى».
