تۋبەركۋلەز – وتە جۇقپالى اۋرۋ. ول تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعىنا ءبىرشاما نۇقسان كەلتىرەتىن، الەمدەگى ەڭ قاتەرلى جۇقپالى اۋرۋلار قاتارىنا جاتادى.
قاتەرلى اۋرۋدىڭ تاياقشالارى اۋادا، سۋدا، توپىراق قۇرامىندا دا كەزدەسەدى. ءقازىر مەديسينانىڭ دامىعان زامانىندا تۋبەركۋلەز اۋرۋىن تولىق ەمدەپ جازۋعا بولادى. ول ءۇشىن اتالمىش سىرقاتقا شالدىققان جاندار دەر كەزىندە تەكسەرۋدەن ءوتىپ، باستاپقى قالىپتا بولعان جاعدايدا قۇلان تازا ايىعا الادى. وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارما باسشىسىنىڭ ورىنباسارى نۇردانات بەركىنعاليدىڭ مالىمەتىنشە، 2017 جىلدىڭ جەتى ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جالپى وبلىس كولەمىندە تۋبەركۋلەز اۋرۋىنان نەگىزگى ەپيدەميولوگيالىق كورسەتكىشتەرىنىڭ جاقسارۋ ءۇردىسى ساقتالعان. تۇرعىنداردىڭ تۋبەركۋلەزبەن سىرقاتتانۋى بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا، 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 4،2%- عا تومەندەپ، 29،7% قۇراعان. بيىلعى جىلدىڭ جەتى ايىندا وبلىستىق ستاسيوناردا 648 ناۋقاس ەمدەلىپ شىققان. ال وكپە دەرتىنەن بولاتىن ءولىم-جىتىم بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا، 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 12،5 %-عا تومەندەپ 1،4 %-دى، ال 2016 جىلعى كورسەتكىش 1،6%-دى قۇراعان. سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋ ماماندارى وكپە قابىنۋىنا دا ءۇستىرت قاراۋعا بولمايتىنىن ايتادى.
اسىرەسە كۇز، قىس، كوكتەمنىڭ باستاپقى ايىندا تۇماۋ، سۋىق ءتيىپ اۋرۋ جاعدايلارى كوبەيەتىنى ءمالىم. الايدا، جاي تۇماۋ عوي دەپ، ەلەمەي، ۇيدە ەم قابىلداپ، كەيىن اسقىنىپ، ونىڭ سالدارى اۋىر ناۋقاسقا ۇلاسۋى مۇمكىن ەكەنىن جانە سۋىق ءتيىپ اۋىرعاندا مىندەتتى تۇردە دارىگەرگە كورىنۋ قاجەتتىگىن ايتتى. سونداي-اق وكپە تۋبەركۋلەزى جاس تالعامايتىنىن قاپەرگە العان ءجون. وبلىس بويىنشا قۇرت اۋرۋىنان ساقتاندىرۋ شارالارى ءار مەكتەپتەردە جۇزەگە اسۋدا. وڭىردە جالپى ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە 267 مەديسينا قىزمەتكەرلەرى بار. ولار بيىلعى جىلدىڭ قاڭتار ايىنان باستاپ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنەن دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە اۋىستىرىلعان بولاتىن. مەكتەپتەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ فۋنكسيونالدىق مىندەتتەرى 2014 جىلدىڭ 29 جەلتوقسانىنداعى ق ر ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ №179 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن ەدى.
جالپى تۋبەركۋلەز دەرتىنەن ساقتانۋ ءۇشىن تولىقتاي سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋ قاجەت. ياعني دۇرىس تاماقتانۋ، دەنە شىنىقتىرۋ بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ، ۋاقىتىلى تىنىعىپ، الكوگولدى ىشىمدىك پەن شىلىمنان باس تارتۋ دەنساۋلىقتىڭ كەپىلى بولماق.
گۇلىم اقاپ،
باتىس قازاقستان وبلىسى