وگەي اكەسىنەن قورلىق كورىپ كەلگەن قىز: ول مەنى تىرىدەي كومەمىن دەپ قورقىتتى

/uploads/thumbnail/20171009173229935_small.jpg

كوپ جىل بويى وگەي اكەسىنەن قورلىق كورىپ، ونى تۇرمەگە توعىتقاننان كەيىن ونىڭ تۋىستارى قىسىم جاساپ جۇرگەن ءاليا ەستەنوۆانىڭ باستان وتكەرگەن وقيعاسىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز.

سوت شەشىمىنەن كەيىن اناسى مەن قىزىنا وگەي اكەنىڭ تۋىستارى كۇن كورسەتپەيتىن بولدى. ول ۋاقىتتا دا قىز قورىققاننان ەشكىمگە ءتىس جارمادى. تەك وگەي اكەسىنىڭ بوستاندىققا شىعۋىنا 1 جىل قالعاندا «ءتىرى قالدىرمايمىن» دەگەن قورقىتۋلارىنان كەيىن عانا قىز بارلىعىن بايانداپ بەردى دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى Caravan.kz-كە سىلتەمە جاساپ.

ءاليا «ءۇنسىز قالما» اتتى زورلىق-زومبىلىققا قارسى قوزعالىس باسشىسىنىڭ وقيعاسىن ەستىگەننەن كەيىن ءوزىنىڭ باسىنان وتكەن جاعدايدى ايتىپ بەرۋگە بەكىندى.

"دينانىڭ باستان وتكەرگەنىن اشىق ايتقانىنا تاڭعالدىم. مەن الەمگە وكپەلى ەدىم. الايدا مەن جىلامايمىن، بارلىعىن ىشىمدە ساقتايمىن دەپ شەشتىم.

دينا قورقىنىشىمدى جەڭسەم وزگەلەرگە كومەكتەسە الاتىنىمدى ايتتى. مەن وعان سەندىم. حالىقارالىق كونفەرەنسيادا سويلەيمىن دەپ ويلاعان ەمەسپىن. ءقازىر ايتقان سوزدەرىم ەسىمدە جوق. تەك «مەن قۇربان ەمەسپىن» دەگەنىم ەسىمدە. وگەي اكەمدى 11 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرسا دا 10 جىل بويى رۋحاني داعدارىستا بولدىم. ونىڭ تۋىستارى قىسىم كورسەتتى. وگەي اكەمنىڭ داۋسىن تۇسىمدە دە، وڭىمدە دە ەستيتىن بولدىم.

ونىڭ تۋىستارى مەنىڭ بارلىعىن ويدان شىعارعانىما سەنىمدى. مەنىڭ «وتىرىگىمدى» اشكەرە ەتۋ ءۇشىن مەنى اڭدۋمەن بولدى. مەن ءتىپتى تىزەرلەپ ولاردان مەنى جايىما قالدىرۋدى ءوتىنىپ سۇرادىم. ءبىراق ولارعا سوزدەرىم اسەر ەتپەدى. وگەي اكەمنىڭ اپكەسى ول تۇرمەدەن شىققاندا مەنى تىردەي كومەتىنىن ايتتى. 

پسيحولوگقا قارالعاندا باستان وتكەرگەنىمدى قايتا ەسىمە الۋ قيىنعا سوقتى. ەگەر وگەي اكەم جاقىندارىما زاردابىن تيگىزەر بولسا بارلىعىنا بارۋعا دايىنمىن. الايدا وگەي اكەمدى كورگەندە بويىمدى قورقىنىش بيلەۋى دە ابدەن مۇمكىن. 

انالار، بالالارىڭدى كۇيەۋلەرىڭنەن ارتىق كورىڭدەر

-       اناڭنىڭ سونداي ادامعا تۇرمىسقا شىققانى ءۇشىن وعان رەنجىمەيسىڭ بە؟

-       ازىرشە بۇل سۇراققا جاۋاپ بەرە المايمىن.

-       بالالى جاسى كەلگەن تۇرمىس قۇرايىن دەپ جۇرگەن ايەلدەرگە قانداي كەڭەس بەرەسىڭ؟

-       مەن ولاردى كىنالامايمىن. ءوزىم تەك ءبىر مارتە عانا سۇيگەنىمە تۇرمىسقا شىققىم كەلەدى. ازىرشە وتباسىن قۇرۋ تۋرالى ويلانبادىم. مەنىڭ جەتكىنشەك كەزىمدە باستان وتكەرگەنىم قيىندىق تۋدىرماي قويمايدى.  جانىمدا ءالى كۇنگە دەيىن اگرەسسيا، ىزا مەن رەنىش بار. باسقالار ونى ىشىمدىك، ەسىرتكىمەن باسۋعا تالپىنسا مەن سپورتپەن اينالىسۋ ارقىلى جەڭۋگە تىرىسامىن. مەن ادامدارمەن تەز ءتىل تابىسىپ كەتەمىن. مەنىڭ ومىرلىك ۇرانىم «شاعىمدانباۋ». «ءۇنسىز قالما» قوزعالىسىنا تەك قازاقستاندىقتاردىڭ ماعان دەگەن قولداۋىن سەزىنۋ ءۇشىن عانا كەلدىم.

             انالارعا ايتارىم، بالالارىڭىزدى جاقسى كورىڭىزدەر. قۇلاپ قالسا دا، كۇيىپ قالسا دا،       قانداي جاعداي بولماسىن بالاڭىزعا كوڭىل ءبولىڭىز. ەگەر كەنەتتەن بالاڭىز كۇيەۋىڭىزبەن دۇكەنگە بارۋدى قالاماسا، بىردەن دابىل قاعىڭىز.

ايەل كۇيەۋىن قاتتى جاقسى كورسە، اينالاسىندا نە بولىپ جاتقانىن بىلگىسى دە، ەستىگىسى دە كەلمەيدى. مەن ءوز انام تۋرالى ايتىپ جاتقان جوقپىن. جالپى ەكىنشى مارتە تۇرمىس قۇرۋدى جوسپارلاپ جۇرگەن بالالى ايەلدەرگە ەسكەرتىپ جاتىرمىن.

ءسىز اناڭىزعا وگەي اكەڭىزدىڭ سىزگە تيىسەتىنىن ايتۋعا تىرىستىڭىز با؟

ءيا، ايتۋعا تىرىستىم. ءبىراق وگەي اكەم اناما ايتىپ قويسام، ونى تاستاپ كەتەتىنىن جانە انام سول ءۇشىن مەنى ءولتىرىپ تاستايتىنىن ايتىپ قورقىتتى.

ءسىز وعان سەندىڭىز بە؟

مەنىڭ ول ۋاقىتتا جاسىم نەبارى 8-دە بولدى. ارينە سەندىم. مەن ودان قورىقتىم. ول ءبىرىنشى رەت انامدى ۇرعاندا ەكەۋىنىڭ اراسىنا ءتۇستىم. سول ۋاقىتتا ول مەنى قاتتى ۇرعانى سونشالىق مۇرنىمدى سىندىرىپ جىبەردى. وسى ءجايتتان كەيىن وگەي اكەمنىڭ ماعان نە ىستەگەنىن قالايشا ايتپادىم؟ مەن انام مەن ءسىڭلىم ءۇشىن ۋايىمدادىم. ءبىر كۇنى ول ۇيگە ماس كۇيىندە كەلىپ، ديۆاندا جاتقان ءوزىنىڭ قىزىن، مەنىڭ ءسىڭلىمدى كەرەك ەمەس زات سەكىلدى لاقتىرىپ جىبەردى. ەگەر مەن ۇستاپ قالماعاندا ول جەرگە قۇلاۋشى ەدى. ءۇش ءسىڭلىم ءۇش ءتۇرلى اكەدەن بولسا دا ولاردى تۋعانىمداي كورەمىن.

بولاشاعىڭىزدى قالاي ەلەستەتەسىز؟

قورقىنىشىمدى جەڭىپ، دەنى ساۋ ادام بولعىم كەلەدى. مەن ەرتەڭ-اق تۇرمىس قۇرىپ، كوپ بالالى انا اتانىپ، شەتەلگە كوشىپ كەتەمىن دەپ ايتا المايمىن. مەن جاس جەتكىنشەكتەرگە كومەكتەسەمىن دەپ الدىما ماقسات قويدىم.

شىندىققا تىكە قاراۋ كەرەك

«ءۇنسىز قالما» قوزعالىسىنىڭ باسشىسى دينا سمايلوۆانىڭ پىكىرى.

ءبىزدىڭ حالىق جاۋاپسىز. كورشىسىنىڭ ايەلىن ايۋاندىقپەن ۇرىپ-سوعىپ جاتقانىن كورىپ، ەستىسە دە ونىمەن قولىن بەرىپ امانداسۋ ارقىلى ارەكەتىنە قولداۋ بىلدىرەدى.

مەنىڭ تۇسىنگەنىم، ءبىز قانشا ورتالىق سالساق تا، قانشا مەملەكەتتىك باعدارلاما قابىلداساق تا قوعامنىڭ زورلىق-زومبىلىققا دەگەن كوزقاراسى وزگەرمەي العا ىلگەرىلەۋ بولمايدى.

ءاليا ەستەنوۆانىڭ وگەي اكەسىنىڭ تۋىستارىنا كەلەر بولساق، ولار قىلمىسكەردى ەمەس، ءوز تەگىن اقتاپ العىسى كەلەدى. اينا بۋزيك ءۇش كىشكەنتاي بالاسىمەن جانە رۋحاني، مورالدىق تۇرعىسىنان جارالى 14 جاستاعى قىزىمەن پاتەردەن پاتەرگە كوشىپ جۇرگەندە قىلمىسكەردىڭ تۋىستارى وعان رەسەيدەن پاتەر الىپ بەرۋدى ۇسىنعان. ءبىراق اينا قىزى ءۇشىن كۇرەسۋ ماقساتىندا ۇسىنىستان باس تارتتى.

بىرەۋ جول اپاتىنا تۇسسە بارلىعى وعان قولداۋ ءبىلدىرۋ ءۇشىن اۋرۋحاناعا اسىعادى. ال بۇل جاقتا جان مەن رۋح قينالىپ وتىر.

ءبىزدىڭ قوعامدا بەيكۇنا بالانى ەرەسەك ەر ادامنىڭ زورلاۋى ۇيات بولىپ ەسەپتەلەدى. وگەي اكەسىنىڭ تۋىستارى قىسىم كورسەتۋىمەن قاتار سىنىپتاستارىنىڭ اتا-انالارى، مەكتەپ ديرەكتورى قىزعا قارسى شىقتى. بۇل ءاليا ءۇشىن ەكىنشى اۋىر سوققى بولدى.  سوندىقتان اينا استانادان الماتىعا كوشۋگە ءماجبۇر بولدى. ءبىراق بۇرىنعى كۇيەۋىنىڭ تۋىستارى ونى الماتىدان دا تاۋىپ الدى. قىلمىسكەر تۇرمەدەن شىعۋ ءۇشىن  اقشا ۇسىنۋىن توقتاتار ەمەس. اينا باستان قانداي قيىن ساتتەردى وتكەرىپ جاتقانىن بىلە تۇرا وعان 50 مىڭ تەڭگە ۇسىنعان.

قىلمىسكەر تۇرمەدەن شىققاننان كەيىن جاڭا قۇربان ىزدەگەن جاعدايلار كوپ كەزدەسكەن. سوندىقتان ءاليا ءوزى ءۇشىن ەمەس وزگەلەر ءۇشىن ۋايىمدايدى. سەبەبى وگەي اكەسىنىڭ جيەن قارىنداستارى ول ءۇشىن تۋىسقان ەمەس، ءوز قۇمارىن قاندىراتىن ادام عانا ەكەنىن تۇسىنبەيدى.

قاتىستى ماقالالار