2018 جىلى جويقىن جەر سىلكىنىستەرىنىڭ سانى 1،5-2 ەسەگە ارتۋى مۇمكىن. Gazeta.ru پورتالى عالىمداردىڭ مۇنداي بولجام جاساۋعا نە تۇرتكى بولعانىن انىقتاپ كوردى. 2018 جىل باستالا سالىسىمەن جەر بەتىندە جەر سىلكىنىستەرىنىڭ سانى ەكى ەسەگە وسەدى. بوۋلدەردەگى كولورادو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ گەوفيزيگى رودجەر بيلحەم وسىنداي بولجامعا كەلدى. مۇنداي بولجامعا كەلمەس بۇرىن عالىم 1900 جىلدان بەرگى ماگنيتۋداسى 7 باللدان جوعارى بولعان جەر سىلكىنىسىنىڭ ستاتيستيكاسىمەن تولىق تانىسىپ شىققان.

بىرنەشە جىلعى باقىلاۋ بارىسىندا شىققان قورىتىندى – جەر اينالىسىنىڭ جىلدامدىعى ىشكى كۇشتەرگە بايلانىستى تومەندەگەن جاعدايدا جەر سىلكىنىسى جيىلەيتىن بولادى.

XX عاسىردا جەر سىلكىنىسى ارتقان 5 كەزەڭ انىقتالدى. «بۇل كەزەڭدەردە جىلىنا 25-30 الاپات جەر سىلكىنىسى بولعان. قالعان ۋاقىتتا 15 ءىرى جەر سىلكىنىسى ورىن الدى»، - دەدى Guardian عالىمى.

كۇن مەن ايدىڭ اينالىسى ارتقان سايىن جەردىڭ تەجەلەتىنى انىق. الايدا جەردىڭ اينالىسىن تەجەيتىن نەمەسە جەدەلدەتىن ىشكى كۇشتەر دە بولادى.

جەر باياۋلاتۋ فازاسىنا 4 جىل بۇرىن كىرگەندىكتەن، كەلەسى جىلى عالامشاردى سەيسميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ ارتۋى كۇتىلۋدە. «Gazeta.ru» بولجام اۆتورى رودجەر بيدحەممەن سويلەستى. عالىم زەرتتەۋلەرىمەن ءبولىستى.

ونىڭ ايتۋىنشا، جەر اينالىسى مەن جەر سىلكىنىسىڭ جيىلىگى اراسىنداعى بايلانىس ءجۇز جىلدىق كەستەدە انىق كورىنەدى.

«جاسىل ءتۇس ەكسترەمالدى قۇندىلىقتار جويىلعان جەر سىلكىنىستەرىنىڭ ورتاشا بەس جىلىن كورسەتەدى. كەيبىر جىلدارى دۇمپۋلەردىڭ سانى 26-عا جەتكەن، كەيبىرى 6-عا دەيىن تۇسكەن. ۇستىمىزدەگى جىلى جەردە ماگنيتۋداسى 7 باللدان جوعارى التى جەر سىلكىنىسى تىركەلگەن»، - دەدى بيلحەم.

عالامشاردىڭ سەيسميكالىق قۇبىلىسى مەن جەر اينالىسىنىڭ اراسىنداعى بايلانىستى العاشقى بولىپ انىقتاعان بيلحەم ەمەس. «ماقالا دايىنداۋ بارىسىندا ەكى دوكتور ليەۆين مەن ساساروۆا دا وسى ماسەلە تۋراسىندا ۇزاق جىلدار جۇمىس ىستەگەن»، - دەدى سەيسمولوگ.

بۇگىنگى تاڭدا 2014 جىلدان بەرى قاراي جەر جاڭا تەجەۋ زاڭىنا ەنىپ، ماگنيتۋداسى 6 باللدىق جەر سىلكىنىسىن ۇستاپ تۇر.  

عالىمدار بولجامدارىنىڭ قانشالىقتى دۇرىس نەمەسە بۇرىس ەكەنىنە كوز جەتكىزۋ ءۇشىن كوپ ۋاقىت قالعان جوق دەيدى. ماگنيتۋداسى 7 باللعا جەتكەن سوڭعى ءىرى جەر سىلكىنىسى يران مەن يراك شەكاراسىندا ورىن العان. جۇزدەگەن ادامنىڭ ءومىرى قيىلىپ، مىڭداعان تۇرعىن باسپاناسىز قالدى. كەيىن تىنىق مۇحيتى اۋماعىندا 7،3 باللدى جەر سىلكىنىسى بولدى.