بالالار ءسۋيسيدى ماسەلەسى قازاقستان ءۇشىن ەڭ وتكىر جانە اۋىر تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى. سوڭعى جىلدارداعى ستاتيستيكا جاعدايدىڭ وتە الاڭداتارلىق ەكەنىن كورسەتەدى. باس پروكۋراتۋرانىڭ قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپكە الۋ كوميتەتىنىڭ مالىمەتى بويىنشا، 2025 جىلى كامەلەتكە تولماعاندار اراسىندا 405 سۋيسيد ارەكەتى، سونداي-اق 199 سۋيسيد فاكتىسى تىركەلگەن. نەلىكتەن بالالار مۇنداي قادامعا بارادى؟
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ تەرگەۋلەرى بالالاردىڭ سۋيسيدتىك مىنەز-قۇلقى كوبىنەسە الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق فاكتورلارعا بايلانىستى ەكەنىن كورسەتەدى.
"ولاردىڭ اراسىندا اتا – انالارمەن قاقتىعىستار، قۇرداستارىمەن قارىم – قاتىناس ماسەلەلەرى، جاۋاپسىز ماحاببات، جالعىزدىق سەزىمى جانە باسقا دا جەكە تاجىريبەلەر بار"، - دەپ حابارلادى ءبىلىم مينيسترلىگى رەداكسيانىڭ وتىنىشىنە جاۋابىندا.
بالالار اراسىنداعى سۋيسيد: مەكتەپتەردە قانداي شارالار قولدانىلادى؟
مەكتەپتەردە پروفيلاكتيكا جۇرگىزىلەدى. اتاپ ايتقاندا، وقۋشىلاردىڭ ومىرشەڭدىگى مەن قارىم-قاتىناس داعدىلارىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن جەكە قاۋىپسىزدىك ساباقتارى.
مەكتەپ ماماندارىنا بولەك ءرول بەرىلەدى.
"ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا توعىز مىڭعا جۋىق پەداگوگ-پسيحولوگ جانە بەس مىڭنان استام الەۋمەتتىك پەداگوگ جۇمىس ىستەيدى"، - دەپ اتاپ ءوتتى مينيسترلىكتە.
ولار ءۇشىن ادىستەمەلىك ماتەريالدار دايىندالدى. مىسالى، "مەكتەپ پسيحولوگىنا كومەك"جيناعى. وندا اۋتودەسترۋكتيۆتى جانە ديەۆيانتتى مىنەز-قۇلقى بار وقۋشىلاردى انىقتاۋ ادىستەرى، سونداي-اق تاۋەكەل توبىنا جاتاتىن بالالاردى تەرەڭ پسيحودياگنوستيكالاۋعا ارنالعان جۇمىس قۇرالدارى بار.
سەنىم تەلەفوندارى مەن ەرتە ارەكەت ەتۋدىڭ ءرولى
مينيسترلىكتە الدىن الۋدىڭ تاعى ءبىر قۇرالى بالالار مەن ەرەسەكتەر وتباسى جانە كامەلەتكە تولماعانداردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا جۇگىنە الاتىن "111" بايلانىس ورتالىعىنىڭ جۇمىسى دەپ اتالدى.
"2025 جىلى بالالاردان 124 461 ءوتىنىش كەلىپ ءتۇستى، ونىڭ 96 – سى سۋيسيد ماسەلەلەرى بويىنشا. مەملەكەتتىك ورگاندار ءتيىستى كومەك كورسەتتى"، - دەپ اتاپ ءوتتى مينيسترلىكتە.
سونداي-اق، ءبىلىم جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىكتەرى سۋيسيدتىك مىنەز-قۇلىق بەلگىلەرى بار كامەلەتكە تولماعانداردى انىقتاۋدىڭ بىرلەسكەن الگوريتمىن ىسكە اسىرۋدا. ول مامانداردىڭ بالامەن ودان ءارى جۇمىس ىستەۋىن كوزدەيدى جانە وزىنە-وزى قول جۇمساۋ ارەكەتى كەزىندە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءىس-قيمىل ءتارتىبىن ايقىندايدى.
الداعى جىلدارعا ارنالعان جوسپارلار
2026-2030 جىلدارعا ارنالعان "قازاقستان بالالارى" ءبىرىڭعاي باعدارلاماسىنىڭ تۇجىرىمداماسى شەڭبەرىندە قوسىمشا شارالاردى ەنگىزۋ جوسپارلانۋدا.
وسىنداي شارالاردىڭ قاتارىندا جوسپارلانۋدا:
زاڭنامانى جانە ۆەدومستۆوارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى جەتىلدىرۋ؛
پسيحولوگيالىق دياگنوستيكانىڭ ءبىرىڭعاي قۇرالدارىن ەنگىزۋ؛
تاۋەكەلدەردى ەرتە انىقتاۋ جۇيەسىن قۇرۋ؛
بىلىكتىلىك تالاپتارىن قايتا قاراۋدى جانە "پەداگوگ-پسيحولوگ ساعاتىن"ەنگىزۋدى قوسا العاندا، مەكتەپ پسيحولوگتارىنىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ؛
وقۋشىلار مەن اتا-انالارعا ارنالعان ادىستەمەلىك جانە بەينەماتەريالدار ازىرلەۋ؛
پسيحيكالىق دەنساۋلىقتى ەسكەرە وتىرىپ، مەديسينالىق تەكسەرۋلەردى جەتىلدىرۋ.
سونىمەن قاتار، بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن پايدالانا الاتىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ بەينەباقىلاۋ جۇيەلەرىنە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلۋدا.
