2018 جىلدىڭ 21 قىركۇيەگىندە الماتى قالاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى  ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى عىلىم كوميتەتى احمەت بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتى مەن حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ  ۇيىمداستىرۋىمەن «عىلىم ورداسىنىڭ» ءماجىلىس زالىندا «ۇلتتىق تەرمين-جاسام ۇستانىمدارى: تەوريا جانە پراكتيكا» اتتى سەمينار-كەڭەس ءوتتى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن. نازاربايەۆتىڭ«قازاقستان-2050» ستراتەگياسى: قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا: «قازاق ءتىلىنىڭ وسى زاماننىڭ بيىك تالابىنا ساي، باي تەرمينولوگيالىق قورىن جاساعان سوڭ ونى رەت-رەتىمەن، كەزەڭ-كەزەڭىمەن قوعامدىق ءومىردىڭ بار سالاسىنا باتىل ەنگىزۋىمىز كەرەك»،–دەگەن كورەگەندىلىكپەن ايتقان نۇسقاۋى سەمينار-كەڭەستىڭ نەگىزگى ۇستانىمى بولدى.

سەمينار-كەڭەسكە سالالىق تەرمينولوگيالىق سەكسيالاردىڭ مۇشەلەرى، كورنەكتى عالىمدار، قوعام قايراتكەرلەرى مەن ءتىل جاناشىرلارى جانە گۋمانيتارلىق باعىتتاعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى، جاس عالىمدار جانە  ب ا ق وكىلدەرى قاتىستى.

ءارتۇرلى سالا ماماندارى مەن تىلشى-تەرمينولوگ عالىمدار جينالعان سەمينار-كەڭەستى ا. بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى، ەردەن زادا ۇلى قاجىبەك كىرىسپە سوزبەن اشىپ، «سالالىق تەرمينولوگيالىق سەكسيالاردىڭ قىزمەتى تۋرالى» باس بايانداما جاسادى.

اتالعان سەمينار-كەڭەستە باس باياندامادان كەيىن ءسوز كەزەگى قازاق تەرمينىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى، كوپ جىلدار ينستيتۋتتىڭ تەرمينولوگيا ءبولىمىن باسقارعان، حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى، ق ر ۇعا اكادەميگى، احمەت بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى ءومىرزاق ايتبايۇلىنا بەرىلدى. اكادەميك «قازاق تەرمينولوگياسىنىڭ قالىپتاسۋى، دامۋى جانە قازىرگى ماسەلەلەرى» اتتى بايانداما جاسادى. ءوز بايانداماسىن ءومىرزاق ايتباي ۇلى «ءوز تىلىمىزگە ءوزىمىز يە بولىپ، زاڭدىلىقتارىن ءوزىمىز جاساۋىمىز كەرەك»، - دەپ قورىتىندىلادى.

سونداي-اق، ينستيتۋتتىڭ باس عىلىمي، جەتەكشى عىلىمي قىزمەتكەرلەرى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتور، پروفەسسورلارى باياندامالار جاساپ، ءوز ۇسىنىستارىن تالقىعا سالدى. اتاپ ايتقاندا، تەرمينولوگيا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى قارلىعاش ايداربەك «سالالىق تەرمينولوگيالىق سوزدىكتەر توپتاماسىن جاساۋ تاجىريبەسى»، ونوماستيكا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى قىزدارحان رىسبەرگەن «ونوماستيكالىق اتاۋلاردى لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋدىڭ ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەستىرۋ ءىس-شارالارى»، گرامماتيكا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ورىناي جۇبايەۆا «شەتتىلدىك سوزدەردى تاڭبالاۋداعى ۇستانىمدار: حح عاسىردىڭ باسى جانە قازىرگى كەزەڭ»، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتتارى باۋىرجان جونكەشوۆ «تەرمينجاسام ۇدەرىسىندەگى بالامالىلىق پەن بەيبالامالىلىق قۇبىلىسى»، ايگۇل دوسمايىلوۆا «تەرميندەرگە قويىلاتىن نەگىزگى تالاپتار مەن دەفينيتيۆتىلىك ءپرينسيپتىڭ ماڭىزدىلىعى» سىندى تاقىرىپتاردا باياندامالار جاسادى.

باسقوسۋعا شاقىرىلعان سالالىق ماماندار: ابىلايحان اتىنداعى قازاق حالىقارالىق قاتىناستار جانە الەم تىلدەرى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى بەيبىت يسحان «ۇلتتىق ءالىپبي – شەتتىلدىك سوزدەردى يگەرۋدىڭ نەگىزى»، ق.ي. ساتبايەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق زەرتتەۋ ينستيتۋتى، قازاق جانە ورىس تىلدەرى كافدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى الماس ۇدەربايەۆ «گەولوگيالىق تەرميندەردىڭ وقۋ سوزدىگىن تۇزۋدەگى كەيبىر ماسەلەلەر» اتتى باياندامالارىن وقىپ، سلايدتار كورسەتتى.

سەمينار-كەڭەسكە بەلسەنە قاتىسقاندارعا احمەت بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتى مەن حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ سەرتيفيكاتتارى بەرىلدى.

سەمينار-كەڭەسكە قاتىسۋشىلار ءوز وي-پىكىرلەرىن ءبىلدىردى، ءبىرقاتار ۇسىنىستارىن ايتتى، سوڭىندا قارار  قابىلداندى.

م.ا.ءىلياس