2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاما قازاقستاننىڭ بارلىق ءوڭىرىن قامتيدى

/uploads/thumbnail/20180618161453340_small.png

«تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى» اياسىندا قازاقستاننىڭ ءتۇرلى وڭىرلەرىندە ءتۇرلى ءىس-شارالار جۇرگىزىلىپ جاتىر. ستاتيستيكا كورسەتىپ وتىرعانداي سونىڭ ارقاسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى جەتىك مەڭگەرگەندەردىڭ سانى ارتقان.

باتىس قازاقستان وبلىسىن الايىق. وندا 641،5 مىڭ ادام تۇرادى. جىلدا تۇرعىنداردىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋ دەڭگەيىن ءبىلۋ ماقساتىندا قازاق تىلىنەن تەستىلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. 2018 جىلى باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ءبىرقاتار اۋداندارى تەستىلەۋگە قاتىسىپ، وتە جاقسى ناتيجە كورسەتتى. «قازتەست»-كە قاتىسقان اۋدانداردى اتاپ وتەر بولسا، ولار: اقجايىق، بوكەيورداسى، جاڭاقالا، جانىبەك، قاراتوبە، سىرىم، تەرەكتى، شىڭعىرلاۋ اۋداندارى. بيىل تەستىگە باتىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا 6511 ادام قاتىستى. ولاردىڭ 5784ء-ى قازاق ءتىلىن ءبىلۋ دەڭگەيىن انىقتاۋ تەستىن تاپسىرسا، 727ء-سى سەرتيفيكاتتىق سىناقتان ءوتتى. تەست تاپسىرعان 466 ادامنىڭ 337ء-سى سەرتيفيكات الدى. ياعني، قازاق ءتىلىن جەتىك مەڭگەرگەندىڭ سانى جىل سايىن كوبەيىپ كەلەدى. بۇل

بيىل باعدارلاما اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان كۋرستا مىڭنان اسا ادام قازاق ءتىلىن ۇيرەنىپ جاتىر. «تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ» ارقاسىندا ەكەنىن ايتا كەتۋ كەرەك.

قىركۇيەكتە «قازتەست» جۇيەسىنىڭ باعدارلاماسىن مەڭگەرتۋ ماقساتىندا رەسپۋبليكالىق «قازتەست» ورتالىعى ماماندارىنىڭ قاتىسۋىمەن سەمينار – ترەنينگ وتكىزىلدى.

مەملەكەتتىك ءتىلدى كوپشىلىكتىڭ قولدانۋىنا قول جەتكىزۋ جانە ونىڭ پايدالانۋ اياسىن كەڭەيتۋ - باعدارلامانىڭ كوزدەگەن ماقساتتارىنىڭ ءبىرى.  

باعدارلاما رەسپۋبليكا بويىنشا قازاق تىلىندە حابار تاراتاتىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ سانىن ارتتىرىپ، ونى تۇتىناتىن ءقازاقتىلدى اۋديتوريانا كەڭەيتۋ. بۇل ماقساتتا دا باتىس قازاقستان وبلىسىندا ىلگەرىلۋە بار. باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى بۇقارالىق اقپارات قۇرالىنىڭ سانى – 85. باق-تىڭ 83پايىزىندا قازاق تىلىنە باسىمدىق بەرىلگەن.

2018 جىلى مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا جەرگىلىكتى تەلەارنالاردا «انا ءتىلىم ارداعىم»، «لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ ماسەلەلەرى»، «يازىك – دۋشا نارودا» ايدارلارىمەن وتىز باعدارلاما پاتشا كوڭىلدى كورەرمەن نازارىنا ۇسىنىلدى.

قازاقستان حالقىنىڭ ءتىل مادەنيەتىنىڭ دەڭگەيىن ارتتىرۋ.

«تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى» اياسىندا قازاق ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ، قولدانىس اياسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ءتۇرلى ءىس-شارالار وتكىزىلدى. ولار، كوركەمسوز وقۋ شەبەرلەرىنىڭ «اباي وقۋلارى» بايقاۋى، ورالحان بوكەي اتىنداعى كوركەمسوز وقۋ شەبەرلەرى سايىسى،  ءۇش ءتىلدى جەتىك مەڭگەرگەن مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرگە ارنايى ۇيىمداستىرىلعان “ءتىل شەبەرى-2018» بايقاۋى، قازاق ءتىلىن جاقسى بىلەتىن ورىس جاستارى اراسىنداعى «ءتىل پاراسات» بايقاۋى، مەكەمەلەر مەن كاسىپورىندار اراسىندا ۇيىمداستىرىلعان «جاقسى ءسوز-جاننىڭ تىنىسى» اتتى وبلىستىق ءسوز سايىسى.

2011 جىلدان بەرى جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان ەڭبەك ءوز ناتيجەسىن بەرىپ جاتىر. يگى ىستەردىڭ ناتيجەسى رەتىندە قىركۇيەكتىڭ 5-ندە وتىكىزىلگەن «ءتىل – تۇتاستىق تۋى» اتتى ءتىل فەستيۆالىن اتاپ وتۋگە بولادى.

ال «ءتىل – تۇتاستىق تۋى» اتتى كونكۋرس - ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرىنىڭ اراسىندا، ونىڭ ىشىندە ەتنو-مادەني بىرلەستىكتەردىڭ، كورشىلەس رەسەيدەگى قازاق دياسپوراسى وكىلدەرى، زيالى قاۋىم، ءتىل جاناشىرلارىنىڭ باسىن قوساتىن كەرەمەت مەيرام.

2018 جىلى ۇمىتىلماس ءسات بولدى. ەلباسى  «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىن جاريالادى. وندا رۋحاني مۇرامىز، اسىل قازىنامىز – انا ءتىلىمىزدى جاڭعىرتۋ ماسەلەسى مەن كورىكتى استانامىزدىڭ 20 جىلدىعىن ناسيحاتتاۋ، سول ارقىلى ۇرپاعىمىزدى پاتريوتتىق سەزىمگە باۋلۋ، ەلىن، دەرىن سۇيۋگە، ۇلتىن قۇرمەتتەۋگە، ءتىلدى دارىپتەۋگە باعىتتالعان.

قازاق ءتىلىنىڭ ابىرويىن اسقاقتاتىپ، ونىڭ مەرەيىن ۇستەم ەتۋ ءۇشىن ءوز ۇلەستەرىن قوسقان جاناشىر، پاتريوت ازاماتتاردان باستاپ، ۇستاز، عالىمدار مەن اقىنداردى، جۋرناليستەردى ماراپاتتاۋ دا وسى باعدارلاما اياسىندا جۇرگىزىلىپ كەلەدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن ىسكە اسقان باعدارلاما مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىن جۇرگىزۋگە باعىتتالعان. ول ءۇشىن باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ءبورلى، تەرەكتى اۋداندارى دا مەملەكەتتىك، اعىلشىن تىلدەرىن وقۋعا جانە ءىس – شارالار وتكىزۋگە قاراجات ءبولىندى، وزگە دە يگى ءىس-شارالاردى وتكىزۋ جوسپاردا بار.

لينگۆيستيكالىق كاپيتالدى دامىتۋ ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاساۋ - «تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ» نەگىزگى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى.

وسى ماقساتقا جەتۋ جولىندا باتىس قازاقستان وبلىسى تۇرعىندارى اراسىندا اعىلشىن ءتىلىن وقىتۋ كۋرستارى ۇيىمداستىرىلدى، ءالى دە ۇيىمداستىرىلادى. 2018 جىلى اعىلشىن ءتىلىن مەڭگەرىپ شىققاندار - 864، 200 ادامدى قۇرادى. اعىلشىن ءتىلى كۋرسىنا 1064 ادام قاتىستى.

قاتىستى ماقالالار