الماتىداعى دەموگرافيا ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتىڭ ەسەبىنەن جاقسارىپ كەلەدى

/image/2022/03/16/crop-35_12_416x739_123101805600.jpg فوتو: الماتى قالاسى اكىمىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى

الماتى قالاسىنداعى دەموگرافيالىق احۋال جاقسارىپ كەلەدى. وعان قالاداعى ەكونوميكالىق، الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ جاقسارۋى سەبەپ. الماتى قالاسىنداعى ساۋدا، ءوندىرىس سالاسى 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا قانشا پايىزعا ارتىپ، ول قالا دەموگرافياسىنا قالاي اسەر ەتكەنىن تالداپ كورەلىك. 

جالپى ىشكى ءونىم

ءجىو – قالانىڭ ەكونوميكالىق دامۋىن ءدال سيپاتتايتىن كورسەتكىش. الماتى قالاسىنىڭ ءجىو ءبىرىنشى جارتى جىلدىقتا 4 800 ميلليارد تەڭگە بولدى. ال فيزيكالىق كولەم يندەكسى - 102،8%. قازاقستاننىڭ جالپى ىشكى ونىمىندەگى الماتىنىڭ ۇلەسى - 19،3%. بۇل – قازاقستان بويىنشا ەڭ جوعارى كورسەتكىش.

جالپى ىشكى ءونىم قۇرىلىمىندا بولشەك جانە كوتەرمە ساۋدانىڭ ۇلەسى – 30،3%. ال ەڭ تومەنگى كورسەتكىش – اۋىلشارۋاشىلىق، ورمان شارۋاشىلىعى جانە بالىق شارۋاشىلىعىندا. ونىڭ پايىزدىق كوسەتكىشى – 0،1%. 

الماتى قالاسىنداعى جالپى ىشكى ءونىمى -  2 644،0 مىڭ تەڭگە. بۇل – رەسپۋبليكا بويىنشا ورتاشا كورسەتكىشتەن ەكى ەسە كوپ (1 364،7 مىڭ تەڭگە). 

تىركەۋ ستاتيستيكاسى

الماتى - كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءۇشىن ەكونوميكالىق تۇرعىدا قولايلى قالا. اسىرەسە جەكە كاسىپكەرلىك پەن ورتا بيزنەستى دامىتۋعا ىڭعايلى. كاسىپكەرلىك - ەكونوميكانى گۇلدەندىرۋدىڭ نەگىزى. قازاقستان بويىنشا تىركەلگەن زاڭدى تۇلعا مەن جەكە كاسىپكەرلەر سانى الماتى قالاسىندا كوپ ەكەنىن ەسكەرۋ كەرەك. 2018 جىلدىڭ 1 قازانىنداعى كورسەتكىشكە سايكەس، الماتى قالاسىندا 122 919 زاڭدى تۇلعا، 159 486 جەكە كاسىپكەر تىركەلگەن. بۇل – قازاقستان بويىنشا زاڭدى تۇلعانىڭ 13%، ال جەكە كاسىپكەرلەردىڭ - 28،3%-ى.

ينۆەستيسيا ستاتيستيكاسى

الماتى – رەسپۋبليكاداعى ءىرى قارجى، ىسكەرلىك جانە مادەني ورتالىق. بۇل فاكتور ينۆەستورلاردى قىزىقتىرماي قويمايدى.

2018 جىلى 9 ايدا ينۆەستورلار تاراپىنان نەگىزگى كاپيتالعا قۇيىلعان سوما – 489 ميلليارد تەڭگە. فيزيكالىق كولەم يندەكسى - 118،5% (سىرتقى - 76،6 ميلليارد تەڭگە، ىشكى - 412،3 ميلليارد تەڭگە، فيزيكالىق كولەم يندەكسى -117،9%).

قازاقستان بويىنشا ينۆەستيسيانىڭ 6،5% - الماتى قالاسىنىڭ ۇلەسى. جەكە ينۆەستيسيا بارلىق ينۆەستيسيانىڭ نەگىزگى بولىگىن الادى - 81%، ياعني 396 ميلليارد تەڭگە (ينۆەستورلاردىڭ جەكە قارجىسىنان -  119،6% جانە باسقا قارجى قۇيۋ كوزدەرىنەن - 181،8%).

نەگىزگى كاپيتالعا قۇيىلعان ينۆەستيسيانىڭ ءوسۋى مىنا سالالارعا تيەسىلى: جىلجىمايتىن مۇلىك - 133،1% (31،7%)؛ ترانسپورت - 186،6% (17،2%)، ونەركاسىپ (5،8%).

قۇرىلىس ستاتيستيكاسى

الماتى قالاسىنداعى حالىق سانى كوبەيىپ كەلەدى. جاڭا تۇرعىن ۇيلەر، جولدار سالىنىپ جاتىر.

2018 جىلى 9 ايدا قۇرىلىس جۇمىستارىنا - 220،3 ميلليارد تەڭگە بولىنگەن. بۇل 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا 5،8%-عا كوپ.

 قۇرىلىس جۇمىستارى

پايدالانۋعا بەرىلگەن تۇرعىن ءۇيدىڭ جالپى اۋماعى - 1327،3 شارتى مەتر.

ونەركاسىپ ستاتيستيكاسى

قازاقستاندا ونەركاسىپتىڭ ماڭىزى زور.  اسىرەسە وندىرىسكە كوپ ءمان بەرىلەدى. 9 ايدا ونەركاسىپكە 639،2 ميلليارد تەڭگە قۇيىلعان. فيزيكالىق كولەم يندەكسى 2017 جىلى 103،8% بولعان.

ونەركاسىپتىڭ ۇلەسى - 74،1% (ەلەكتر توعى، گاز، كونديسيالاۋ - 23،4%. سۋ، كارىز جۇيەسى، قالدىقتاردى جيناۋ -  2،5%).

ءوندىرىس سالاسىنداعى قاعاز بەن قاعاز ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىسى (فيزيكالىق كولەم يندەكسى - 104،2%. ول ازىق-تۇلىك ونىمدەرىنىڭ 4،2% - (23،4%)، قاعاز بەن قاعاز ونىمدەرىنىڭ  11% - ( 1،9%)، پلاستماسسا -  17،9% - (3،4%)،  مەتاللۋرگيا- 14،9% - (10،3%) جانە ماشينا جاساۋ ءوندىرىسىنىڭ 10،3% - (11،9%) ارقاسىندا ءوسىپ وتىر.  

ساۋدا ستاتيستيكاسى

الماتى ەكونوميكاسىنىڭ كوركەيۋىنە ىقپال ەتىپ وتىرعان – ساۋدا سالاسى. 2018 جىلدىڭ قاڭتار مەن قىركۇيەك ايلارى ارالىعىنداعى بولشەك ساۋدا - 2 125،1 ميلليارد تەڭگە. الما قالاسىنىڭ تاۋار اينالىمى - رەسپۋبليكانىڭ بارلىق تاۋار اينالىمىنىڭ 12،9%-ى.  

تۇرمىستىق تەحنيكا، كولىك، كيىم-كەشەك، فارماسيەۆتيكالىق ءونىم ساۋداسىنىڭ ەسەبىنەن تاۋار اينالىمىنىڭ جۇمىسى جاقسارعان.

كوتەرمە ساۋدا اينالىمى - 7 499،3 ميلليارد تەڭگە. بۇل كورسەتكىش بىلتىرمەن سالىستىرعاندا 1،5% كوپ، ياعني رەسپۋبليكانىڭ جالپى كوتەرمە تاۋار اينالىمىنىڭ 48،9% -ى.

وندىرىستەگى ءوسىم – كولىك، تۇرمىستىق تەحنيكا مەن الكوگولسىز سۋسىنداردىڭ ەسەبىنەن ارتىپ وتىر.

كولىك ستاتيستيكاسى

2018 جىلدىڭ قاڭتار مەن قىركۇيەك ارالىعىنداعى جۇك اينالىمى - 18 573 ميلليون تەڭگە (كوممەرسيالىق تاسىمالمەن اينالىساتىن جەكە كاسىپكەرلەردىڭ جۇك اينالىمىن قوسا ەسەپتەگەندە). بۇل كورسەتكىش 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا  10،9% كوپ. جولاۋشىلاردى تاسىمالداۋ -  29 464 ميلليارد تەڭگە. بۇل 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا 8،9% كوپ.

2018 جىلدىڭ قاڭتار مەن قىركۇيەك ايلارى ارالىعىنداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىندا وڭ وزگەرىستەر بايقالادى.  

قازاقستاندا 2019 جىلى ۇلتتىق ساناق جۇرگىزىلەدى. ساناق – ينتەرنەت جۇيەسىندە ونلاين رەجىمدە جانە ارنايى قۇرالدارمەن (پلانشەتتەر) تولتىرۋ ارقىلى جۇرگىزىلەدى. بارلىق جاعدايدا ساۋالناماداعى سۇراقتارعا ءبىر ادام بارلىق وتباسى مۇشەلەرى ءۇشىن جاۋاپ بەرە الادى.  

ق ر ستاتيستيكا كوميتەتى: 2019 جىلعى حالىق ساناعى ونلاين رەجىمدە وتەدى

ينتەرنەتتە ساۋالناما 15 كۇنگە سوزىلادى. ينتەرنەت ساۋالناما «SANAQ» سايتىندا جۇرگىزىلەدى.

ينتەرنەت ساۋالناما 1 قاراشا مەن 30 قاراشا ارالىعىندا، ونلاين جانە وفلايندا وتەدى. ول 2 كەزەڭنەن تۇرادى.  ال شالعاي اۋداندارداعى ساناق،  ساناق باستالۋعا ءبىر اي قالعاندا پلانشەتتىڭ كومەگىمەن جۇرگىزىلەدى.

حالىق ساناعى 31 قازاندا، ساعات 00.00-دە باستالادى دا، 2019 جىلدىڭ 1 قاراشاسىندا اياقتالادى.

قاتىستى ماقالالار