تالاس اۋدانى، ءۇشارال اۋىلىندا ورنالاسقان ساڭىراق باتىر ەسكەرتكىشى«قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى» جوباسى اياسىندا قازاقستاننىڭ وڭىرلىك قاسيەتتى نىساندار تىزىمىنە ەنگەن مەموريالدى ەسكەرتكىش. بۇل نىسان باتىردىڭ 300 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا تۇرعىزىلعان، دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى. 

قازاق ەلىنىڭ تاۋەلسىزدىك جولىن جانىن پيدا، باسىن قۇربان ەتكەن جاۋجۇرەك باتىرلارىمىز از بولماعان. ولاردىڭ بارلىعى دەرلىك ءوز سوڭدارىنان وشپەس ءىز قالدىرا الدى. التى الاشقا اتى تانىلعان سونداي ەردىڭ ءبىرى ساڭىرىق توقتىباي ۇلى 1692 جىلى تالاس وڭىرىندە دۇنيە ەسىگىن اشقان. ونىڭ اكەسى توقتىباي دا باتىرلىعىمەن، تۋراشىلدىعىمەن، قارا قىلدى قاق جارعان ادىلدىگىمەن دارالانعان تاريحي تۇلعا بولعان. توقتىبايدان تۋعان ءۇش بالا دا «جاۋ قايدا؟» دەپ ۇرانداپ، قولىنا قارۋ الۋدان تايماعان ەرجۇرەك بولىپتى. ساڭىرىقتىڭ اعاسى دانەن دە، ءىنىسى سارىمەرگەن دە قاھارماندىعىمەن كوزگە تۇسكەن تەكتى ۇلداردىڭ تەگىنەن.

ال ساڭىرىقتىڭ اتى قۇرالايدى كوزگە اتقان مەرگەندىگىمەن شىققان. قازاق حالقىنىڭ باسىنا ناۋبەت بولعان «اقتابان شۇبىرىندى» كەزىندە ساڭىرىق مەرگەندىگىن ەلدى قورعاۋ جولىندا سارپ ەتتى. بۇلانتى – بىلەۋتى شايقاسىندا ساڭىرىق كىشى ءجۇزدىڭ تايلاق باتىرىمەن بىرگە جوڭعارلاردى ويسىراتا جەڭدى. وسىدان سوڭ ساڭىرىق پەن تايلاق جۇبى اڭىراقاي شايقاسىندا دا اتوي سالدى.

ساڭىرىق باتىر تالاس ءوڭىرىن جاۋلاپ الىپ، اقكەسەنە مەن كوككەسەنەنى اسكەري قوسىنعا اينالدىرعان ويرات باسقىنشىلارىمەن ۇرىستا ەرەن ەرلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى. اقكەسەنە، كوككەسەنە اراسىنداعى شايقاستاعى ساڭىرىقتىڭ ارەكەتىنە ريزا بولعان تولە بي باتىرعا تەك قولباسشىلارعا عانا بەرىلەتىن ايىرىقشا بەلگىنى تارتۋ ەتىپ، باتاسىن بەرگەن ەكەن. سونداي-اق «قارلىعاش اۋليە» باتىردى ساندالكوك دەپ اتالاتىن اتقان مىنگىزىپ، بەلىنە يسفاھان قىلىشىن بايلايدى. ال 1740 جىلدىڭ سوڭىندا ساڭىرىق باتىر اۋىر جاراقات الىپ كوز جۇمدى. ساڭىرىق باتىر مەن تايلاق باتىردىڭ ەرلىگى قوجابەرگەن جىراۋدىڭ «ەلىم – اي» داستانىندا، جازۋشى ءانۋار ءالىمجانوۆتىڭ «جاۋشى»، س.سماتايەۆتىڭ «ەلىم – اي» رومانىندا كوركەم سۋرەتتەلەدى.

ساڭىراق باتىر جانكەشتىلىگىمەن كۇرەسكەن تالاس وڭىرىندە جەرلەنەدى. بۇگىندە ونى باسىنا تۇرعىزىلعان كەسەنە كەيىنگى ۇرپاق ءۇشىن ەرەن ەرلىك پەن كوزسىز باتىرلىققا قويىلعان ەسكەرتكىش بەينەسىن بەرەدى.