6 qyrkúıek kúni Qyrǵyz Respýblıkasynyń Ulttyq qaýipsizdik komıteti Bishkektegi Qytaı elshiligi aldynda tamyz aıynyń sońynda bolǵan jarylysty uıymdastyrýshylar uıǵyr terrorlyq toptary ekendigin málimdedi. Uıǵyr terorıstik toby músheleriniń attary da ataldy, - dep habarlaıdy Qamshy.kz.
30 tamyzda Bishkektegi Qytaı elshiligi aldynda ózin jaryp jibergen jankeshti tájik pasportyna ıe uıǵyr azamaty. Bul uıǵyr separatısteriniń Qytaıdan shet jerdegi qytaı mekemesine alǵashqy shabýyly. Kóptegen uıǵyr separatıster Sırıadaǵy qaqtyǵystarǵa qatysýda. Eger olar postkeńestiktegi Orta Azıa respýblıkalary jerinde Qytaımen soǵysýǵa bel sheship kirisse, bul aımaqta turaqsyzdyqqa ákep soǵýy múmkin.
Uıǵyr terorızmi men separatızminiń qaýpi týraly GAZETA.RU sholýshysy Aleksandr Rybın óz saraptamasynda uıǵyrlar máselesiniń qıyndyǵy sonda, bul Orta Azıadaǵy óz memleketi joq iri el ekendigin aıtady. Uıǵyrlardyń basym bóligi (10 mln) Qytaıda turady. Qazaqstandy 200 myń uıǵyr ultynyń ókili mekendeıdi. Qyrǵyz jerinde 50 myń.
Bishkektegi terrorlyq oqıǵadan keıin Qytaıdyń Syrtqy ister mınıstrliginiń baspasóz hatshysy Hýa Chýnın uıǵyrlardyń Shyǵys Túrkistan Islam qozǵalysy tikeleı Qytaıǵa ǵana emes, Sırıaǵa jáne Orta Azıa memleketterine úlken qaýip tóndirip otyrǵandyǵyn atap kórsetti. Bul qozǵalys osyǵan deıin 200 terrorlyq oqıǵany óz moınyna alypty. Uıǵyr terrorısteri jasaǵan shabýyldan júzdegen adam kóz jumǵan. 1993 jyly qurylǵan Shyǵys Túrkistan Islam qozǵalysynyń «Talıban» jáne «Al-Kaıdamen» baılanysy bolýy múmkin.
2008 jyly Sınhýa agenttigi uıǵyr terrorısteriniń tizimin jarıalady. Uıym músheleri Qytaıdyń ártúrli aımaqtarynda kóptegen terrorlyq shabýyldar jasaýmen keledi. Bul qozǵalysty BUU, Eýropalyq Odaq, AQSH-tyń memlekettik departamenti, Qyrǵyz Respýblıkasy, Aýǵanstan men Qazaqstan memleketterdiń tutastyǵyna qaýip tóndiretin terrorlyq uıym retinde tanıdy.
Dana Qamshybek
