Kesheli beri aqparat quraldary men áleýmettik jeli qoldanýshylary jarysyp jazyp jatqan taqyryp – Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Danıal Ahmetovtyń «Memlekettik qyzmetshiler jumys ýaqytynda juma namazǵa barýdy doǵarsyn» degen eskertpesi. Á degende eldiń óre túregelgeni, ákimniń bul sózi úshin din dushpany etip kórsetý baıqalady. Ol endi, jumsartyp aıtqanda, artyq aıyptaý.
Árıne, Danıal Ahmetovtyń bul sózin memlekettik qyzmetshige, bılik basynda birazdan beri júrgen ákki saıasatkerge jaraspaıtyn taktıkalyq qatelik dep túsinýge bolar. Biraq, sheneýnikter juma namazǵa barmasyn degendi Ahmetov aspannan alyp aıta salǵan joq. Belgili bir sebebi, aýyr saldary bar jaǵdaılardy eskerip aıtqan bolar. Aldymen ákimniń jıynda sóılegen sol sózin taǵy bir eske túsireıik.
«Ár juma saıyn ondaǵan memlekettik qyzmetshiniń jumys ýaqytynda qaıda baratynyn bilemin. Qysqartyńyzdar! Qurbaın aıt jáne Rojdestvo degen eki meıram bar. Sol kezde, marhabbat, baryńyzdar! Jalpy sizder ózderińiz tańdaý kereksizder – ne konstıtýsıalyq alańda jumys isteısizder, nemese basqa jaqta. Sizder barlyǵyńyz osyny anyqtap alyńyzdar, óıtkeni, bizdiń ondaǵan jumyskerimiz juma kúnderi belsendi túrde meshitke barady. Men oǵan qarsy emespin, biraq, Konstıtýsıa baryn, onda Qazaqstannyń zaıyrly memleket dep jazylǵanyn umytpańyzdar. Sondyqtan, memlekettik qyzmetshiler osynyń basyn ashyp alsyn. Al, osyndaǵy basshylar saǵat on ekide keıbir qyzmetshilerdiń juma kúni jumys ornynda nege bolmaıtynyn baqylaýǵa alsyn», - degen bolatyn Danıal Ahmetov.
Alaıda, jumysty tastap, jumaǵa ketetinderge syn aıtqan oblys basshysy óziniń dinı meıramdardy qýana atap ótetinin de jetkizgen.
«Men de Qurban aıtta meshitke baramyn. Pravoslavtyq hrıstıandardyń Rojdestvo merekesinde de eldi qýanyshpen quttyqtaımyn. Bul – qalypty jaǵdaı. Muny bizdiń uly zamandasymyz, prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev ta isteıdi. Biraq, keshirińizder, jumys ýaqytynda... Bul endi jumys tártibiniń máselesi», - degen D. Ahmetov.
Bar bolǵany – osy. Oblys ákimin din dushpany etetindeı esh sóz baıqamady. Memleket resmı túrde mereke dep belgilegen Qurban aıt pen Rojdestvoǵa qarsy emestigin, el qýanyshymen birge bólisetinin, meshitke de baratynyn aıtyp otyr. Al, ákim aıtqan jumys ýaqytynda dinı rásimderge qatysýǵa qatysty keıbir shekteýler memlekettik organdarda burynnan bar. Máselen, polısıa men áskerılerdiń arnaıy kıim úlgisimen meshitke, shirkeýge, taǵy basqa dinı oryndarǵa baryp, rásimderge qatysýyna keı basshylar tyıym salǵan. Bul jáne basshylardyń oıdan qurap alǵany emes, zańdyq negizi bar talap.
Al, endi jumaǵa kelsek. Máselen, SHQO ortalyǵy Óskemen qalasynda besin namazynyń ýaqyty saǵat 12.30-ǵa keledi eken. Semeı jamaǵaty juma namazyn 12.40-tan bastap oqıdy. Memlekettik mekemelerde túski asqa úzilis erte degende saǵat birde bastalady. Demek, Danıaldyń qol astyndaǵy qyzmetshilerinen talap etip otyrǵany – qyzmet ýaqytynyń reglamentiniń saqtalýy. Qyzmetshileri jumys ýaqytynda meshitke emes, basqa jaqtarǵa ketip jatsa da ákimniń aıtary – osy.
Mundaı túsinbeýshilik Danıaldan bólek, Senat komıtetiniń tóraǵasy Darıǵa Nazarbaevanyń dinı balabaqshalarǵa qatysty pikirine baılanysty da týǵanyn bilemiz. Orys tilinde aıtqan ol pikirinde Darıǵa Nursultanqyzy «Halal balabaqshalar týraly estidim. Buǵan men qarsymyn» degende ol qandaı balabaqshany aıtty? Ol jerde mektepke deıingi tárbıe berýdiń memlekettik standarttaryn qoldanbaıtyn, tıisti talaptarǵa saı emes, shaǵyn ortalyq tıpinde ár aýlada ashylyp jatqan, kóbine balasyna mantý salǵyzyp, ekpe jasatqandy haram sanaıtyn keı aǵymdarda júrgen azamattardyń balalary baratyn balabaqshalar týraly áńgime bolǵan. Sondyqtan, onsyz da shıelenisip turǵan dinı ahýaldy odan ári kúrdelendirmegen durys sıaqty. Bul rette resmı dinı basqarma da memlekettik qyzmetshilerdiń juma namazy, basqa da dinı rásimderge qatysýyna qatysty túsinik bergeni durys sıaqty. Áıtpese, meshit aınalasyndaǵy ýaǵyz, pátýalardyń deni tek saqal men balaq tóńireginen uzamaı, qoǵamdaǵy kúndelikti betpe-bet keletin jaǵdaılardan din qyzmetshileriniń syrtqary qalatyny da jasyryn emes.
Jomart Abdollauly
