Qalaý Sálemetbaıuly
Bıssimıllá, qalam ushy qybyrlap,
Jetti búgin yqylymnan myń yrǵaq.
Oı-sanama san ǵasyrdyń syrlaryn,
Syr dárıa jetkizgendeı sybyrlap.
Qaryt qushaǵyn alǵash jaýǵan qarǵa ashyp,
Dala jatyr aspanmenen syrlasyp.
Sý betinde otyrar bir qarıa,
Aq saqaly qus jolyna jalǵasyp...
Dúnıeniń tamaǵyna qańsyǵan,
Bólinip bir tamǵan aýmas tamshydan.
Aq kilemi appaq aıdyn betinde,
Appaq aqqý tósindeı bir qalqyǵan.
Eske salyp qutiretti qudaıdy,
Qushaǵynda bir ký aǵash jylaıdy.
Eki ishek eńireıdi egilip,
Eki dúnıe zaryn tókken syńaıly.
Kókiregimen kóktiń muńyn kóp iship,
Otyrady qary talyp, kózi isip.
Keıde kózden ǵaıyp bolyp ketedi,
Sý men aspan qos ishekte óbisip.
Saýsaǵymen álem syryn aqtaryp,
Otyrǵandaı bir áýenmen hat jazyp.
Kókiregin órteıdi-aı bir ózenniń,
Janarynan ottan ystyq jas tamyp.
Aýmaı tartqan táspıhtyń tasynan,
Aınalar bult kete almaı qasynan.
Kók shalǵynda jatyr kúıge elitip,
Samal qulap túsip aǵash basynan.
Júrekterin dal qylardaı bul daýys,
Kúı tyńdaýǵa qustar qyrǵa qondy alys.
Esi ketip,eseńgirep,
Eliktiń
Arqasyna bas súıeıdi jolbarys.
Zar-muńyna kúlli álem jylaǵan,
Ol Táńirden, sirá, neni suraǵan?
Qalasa Allam, sóz eteıin, aǵaıyn,
Bul ne asbap,
Kim deseńiz bul adam.
Qorqyt edi ol oǵlany Oǵyzdyń,
Tańdaıynda tolqyny bar teńizdiń.
Mynaý sábı dúnıege, darıǵa-aı,
Oıly kúıdiń omyraýyn emizdiń.
Sharlap bolyp jumyr jerdiń kólemin,
Qaryq qylǵan kezi kúıge er elin.
Telmiretin alty qabat aspanǵa,
Taba almaı sońǵy áýenniń deregin.
Júretin aq jalyn atyp aqpanda,
Syryn aıtyp tastar oǵan tastar da.
Tal túste de qalatuǵyn shyq turyp,
Júrek syryn aqtarǵanda jas talǵa.
Jyrymenen júrekterdi jalǵap myń,
Áýenimen aq aspannyń aldy astyn.
Atyp shyǵar kóz jasyndaı aq bulaq,
Ánin aıtsa jaqparynan jartastyń.
Júrgen jandaı taý qoparyp, tas qazyp,
Alasúrdy aq álemdi aqtaryp.
Keýdesine basyn qoıyp qalǵıtyn,
Ol myzǵasa kókten túsip aqsha bult.
Túpsiz tereń qalsa muńy túndi yrǵap,
Julynyp bir túsetindeı juldyz naq.
Jer betine jetpeı, biraq, turǵandaı,
Ol izdegen bir sońǵy yrǵaq, muńly yrǵaq...
Tal boıynda alasuryp bir aǵyn,
Jatqan edi tyńdap jazdyń bulaǵyn.
Bir ǵajap ún jetken qalqyp alystan,
Eriksizden eleńdetti qulaǵyn.
Bir ǵajap ún...
Júrek qaıta mazdady,
Aq jalynǵa aınalǵandaı áz jany.
Tula boıy qorǵasyndaı erigen,
Qara jerge sińip kete jazdady.
Ketken syndy gúl bop kókte bult ónip,
Terbeledi altyn shashyn kún de órip.
Orynynan atyp turdy,
Kók shalǵyn
Arqasynan demep qaldy ıterip.
Kezgendeıin beıne beıish baqtaryn,
Basyp júrdi jerdiń mamyq tastaryn.
Áýendi izdep júrip ketti,
Jol berip
Aq bulaqtar toqtatady aqqanyn.
Úgitilgen tátti syndy tańǵy araı,
Tańdaıyna sebiledi, Allam-aı!
Sulý yrǵaq súıretedi júregin,
Qarymdy bir qol laqtyrǵan shalmadaı.
Sal aǵynǵa ketkendeıin qarsy aǵyp,
Bul ǵajapqa keledi myń tamsanyp.
Kol boıyna kelip jetti,
Aq kóılekti
Shomylyp júr jeti arý án salyp!
Kókten túsken hor qyzy dep uǵynyp,
Turdy buta qasynda uzaq buǵynyp.
Tar keýdege tas toltyryp alǵandaı,
Kúrsinedi kókiregi syǵylyp.
Kóz qydyrtyp appaq jeti arýǵa,
Birin tańdap baqytym dep, jarym da,
Ustaı aldy bileginen,
Jaǵaǵa
Shyqqanynda kıimderin alýǵa.
Sulýlyǵyn salystyrsań oılalyp,
Aıdalada qalar edi aı qalyp.
Qushaǵynda qaldy biri,
Altaýy
Ketti ushyp aqqý qusqa aınalyp.
Álhıssa,Qorqyt babamyz bileginen ustaǵan hor qyzy Qorqyt babamyzǵa ǵashyq bolyp, jer betine kelip kórýge kókten túsken eken.Qalǵan altaýy onyń kánızáktary bolyp shyǵady.Hor qyzy aspan eliniń zańy boıynsha hor qyzy men adamzattyń bul dúnıede qosylýyna bolmaıtynyn jáne óziniń Qorqyt babamyzǵa sheksiz ǵashyq ekenin aıtyp jylaıdy.
Sonda Qorqyt babamyzdyń hor qyzyna aıtqany:
Júregimdi máńgilikpen jalǵaǵan,
Áýenimsiń aqqý bolyp samǵaǵan.
O, darıǵa-aı, sen ediń ǵoı jalǵanda,
Jer betinen taptyrmaǵan arman – án.
San ǵasyrda bir týmaıtyn sezimmen,
Kózin ashty bir kórkem oı kóz ilgen.
Túmen jylda bir atatyn tańdaıyn,
Janaryńnan beıish nury kóringen.
Qos janardan taramdalǵan jasty órip,
Jibek jip qyp arqandaıyn,
Qashpa,elik!
O, darıǵa-aı, turyp seniń qasyńda,
Armanym ne qatsam ilezde tas bolyp.
Móldir shyqtaı aldyńa, aq qoıanym,
İsh, tartynba, kóz jasymdy qoıamyn.
Uıqy surap júrgen jandaı edim ǵoı,
Seni kórip bir-aq sátte oıandym.
Bul ómirde saǵan alǵash jalyndym,
Aıttym bárin, men bárinen aryldym.
Amalym ne, qoıa berem qolyńdy,
Asa almaımyn buıryǵynan Táńirdiń!
Álhıssa, sonda hor qyzy Qorqytty tastap ushyp kete almaı, ne jerde qala almaı toryǵyp Qorqyt atamyzǵa bylaı deıdi：
Eki dúnıeden izdep tapqan ǵashyǵym,
Jany jyrmen gúldep jatqan asylym.
Júrsemdaǵy beıishtiń mıýa baǵynda,
Seni oılap jylaımyn ǵoı jasyryn.
Qalsam-aý dep men Allaǵa jalynam,
Ýaz keship jumaqtyń da baǵynan.
Kók aspanda júrsemdaǵy qalyqtap,
Qanaty joq bir ózińdi saǵynam.
Esil jyryń jyrlanǵan bul eldegi,
Aspandaǵy júregimdi terbedi.
Máńgi ómir súrsemde ol álemde,
Ańsaımyn ǵoı seni – ajaldy pendeni.
Terbetetin baıtaq Oǵyz alabyn,
Qozǵaıtuǵyn ǵapyl dúnıe ǵazalyn,
Tilegimdi qabyl kórse Táńirim,
Qushaǵyńda qobyz bolyp qalamyn.
Máńgi meken tappaı ómir – bazardan,
Tániń qalar,
Janyń ushar aǵarǵan!
Uqtyrýǵa sony adamǵa,
Allanyń
Buıryǵymen sen qasharsyń ajaldan!
Júregińdi men – qobyzǵa emdetip,
Saǵynyshtan syr tógersiń seldetip.
Dańqyńdy jaıar kúlli álemge,
Syr dárıa máńgi-baqı terbetip.
****
Qabyl kórip Táńir qyzdyń tilegin,
Qobyz bolyp tartylypty bilerim.
Hor qyzynyń úni terbep turatyn,
O,Túrki eli, seni qandaı súıemin!
Baba armanyn jalǵap alǵy tańyma,
Qyryq úndi, o, qobyzym, ańyra.
Qobyzy dep jazdym Qorqyt babamnyń,
Hor qyzy dep atalypty baǵzyda.
(Sońy)
daıyndaǵan: Bulǵyn Sýsar
