Tanymal qazaqstandyq ǵalym, QR BǴM ǴK-niń Sh. Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh jáne etnologıa ınstıtýtynyń dırektory Zıabek Qabyldınov halyqaralyq «Jańǵyrý 3.0: Rýhanı jańǵyrý» ǵylymı-tájirıbelik konferensıasynda sóz sóıleý barysynda otandastaryn óz aýylynyń nemese aımaǵynyń tarıhyn jazýǵa shaqyrdy dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi QR premer-mınıstriniń baspasóz qyzmetine silteme jasaı otyryp.

Sonymen qatar, ǵalym Qazaqstan tarıhyn jyldan jylǵa qaıta basyp shyǵara berýge qarsylyǵyn bildirdi.

«Ókinishke qaraı, biz Qazaqstanda ondaǵan jyldar boıy Qazaqstan tarıhyn bes tomda shyǵaryp kelemiz: tarıh bir baspadan alynyp, ekinshisinde qaıta basylyp shyǵarylýda, eshqandaı óńirlik komponent, jańashyldyq joq», – dedi Z. Qabyldınov.  

Ol munyń ornyna jekelegen eldi mekenderdiń tarıhyn jazýdy usynady.

«Sebebi úlken Otanǵa – Qazaqstan Respýblıkasyna degen mahabbat tarıhy – adamnyń kishi Otanyna degen mahabbatynan bastaý alady. Óz aýylynyń, aýyldyq okrýginiń, ákimshilik aýdanynyń, oblysynyń, aımaǵynyń tarıhyn bilmeı turyp, Qazaqstannyń jalpy tarıhyn eshqashan bile almaıdy. Osyǵan oraı, men barlyq qazaqstandyqtardy ózderi týyp ósken eldi mekenniń tarıhyn jazýǵa shaqyramyn», – dedi ǵalym.  

Z.Qabyldınovtyń aıtýynsha, onyń atalǵan ıdeıasy «Týǵan jer» baǵdarlamasynyń arqasynda júzege asýy tıis.

«Aýyl ákimderine kásibı tarıhshylardy, jergilikti ólketanýshylardy, túrli baǵyttardaǵy mamandardy, aǵa býynnyń aqparatshylaryn jumyldyryp, óz aýyldarynyń tarıhyn jazý týraly tapsyrma berý kerek. Biz, Tarıh jáne etnologıa ınstıtýty, olarǵa erte zamannan qazirgi zamanǵa deıingi tarıhty jazýdyń úlgilik qurylymyn usyna alamyz», – dedi Z. Qabyldınov. 

Ǵalym atalǵan tarıhı ocherkterdiń mazmuny týraly aıta otyryp, olardyń ishinde sol eldi mekenniń tarıhy, salty men dástúrleri, sondaı-aq, elimiz demografıalyq soqqy alyp, ashtyq, saıası repressıa oryn alǵan 1920 jyldardaǵy oqıǵalardy, qazaqstandyqtardyń Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa qatysýy týraly derekterdi qamtýy kerektigin málimdedi. 

Budan ózge, Z. Qabyldınov óziniń týǵan ólkesi týraly tarıhty jazǵany týraly aıtyp ótti.

«Men 2014 jyly Omby oblysyndaǵy shaǵyn aýylymnyń tarıhyn jazdym. Tamasha kitap jazyldy. Reseıdiń burynǵy ujymshar, keńshar jáne aýdan ortalyqtarynyń Ortalyq mekenjaılarynda da bundaı kitap joq eken. Men alǵashqy qadamdy jasadym, bizdiń bastamamyzdy Ombynyń ózge aýyldarynyń ólketanýshylary qoldady. Osyndaı jumystar Qazaqstanda da paıda bolýy kerek dep oılaımyn», – dep sózin túıindedi ǵalym.