Batys Qazaqstan oblysynda 65 myńǵa jýyq adam júrek-qan tamyrlary aýrýlary boıynsha dıspanserlik esepke alynǵan. Onyń ishinde 40 524 emdelýshini arterıaldy qan qysymy mazalasa, 16 089-y júrektiń ıshımeıalyq aýrýlaryna shaldyqqan. Bul jaıynda 29 qyrkúıek – Dúnıejúzilik arterıaldy gıpertonıamen kúres kúnine baılanysty «Júregiń syr bermeı turǵanda, ózińdi qutqar» taqyrybynda ótken konferensıada oblystyq kardıologıalyq ortalyq dırektorynyń emdeý isi jónindegi orynbasary Elmıra Súıeýǵazıeva habarlady.
– Kardıoortalyq on bes jyldan beri óńirdegi densaýlyq saqtaý uıymdarymen tyǵyz qarym-qatynasta jumys jasaıdy. Júrek-qan tamyrlary aýrýlarynyń aldyn alý maqsatynda oblysta jasy 40-tan asqan adamdardy eki jyl saıyn skrınıngtik tekserýden ótkizemiz. Qalalyq emhanalardaǵy medısınalyq qyzmetkerler úı-úıdi aralap, turǵyndardy skrınıngtik tekserýden ótýge shaqyrady. Biraq, turǵyndardyń kópshiligi densaýlyǵyna salǵyrt qarap, dárigerge ýaqtyly qaralmaıdy. Oblysta júrek-qan tamyrlary dertinen qaıtys bolatyn adam sany óte kóp. Turǵyndardyń, onyń ishinde, jastardyń ınsýlt pen ınfarkke ushyrap, aýrýy ábden asqynǵan soń qaralyp, ota jasatatyny bizdi qynjyltady, – dedi Elmıra Súıeýǵazıeva.
Onyń sózinshe, kardıoortalyqta 2012 jyldan beri júrektiń ıshemıalyq aýrýy boıynsha ınfarkt mıokardyn aldyn alýdyń is-sharalary qoldanysqa engizilgen. Soǵan baılanysty mekeme janyndaǵy oqý ortalyǵynda jedel járdem qyzmetiniń mamandary, feldsherler, basqa emdeý mekemelerindegi medısınalyq qyzmetkerler alǵashqy kómek kórsetý ádisterin úırenýde. Iaǵnı, negizgi mamandyǵynan bólek bolsa da, aq halatty, abzal jandar júregi qysylǵan jannyń dıagnozyn anyqtap, dereý kómek kórsete bilýi tıis. Aýrýdyń alǵashqy belgileri anyq baıqalǵanda, adam bólme ishinde bolsa, kıimderiniń tıegin aǵytyp, esik-terezeni ashyp, taza aýa arqyly otteginiń jetkizilýin qamtamasyz etý kerek. Keıin qandy suıyltyp, onyń aınalymyn jaqsartatyn aspırındi shaınap jutqyzýǵa, naýqastyń janyna batqan aýrý kúshin álsiretýge arnalǵan dári-dármekterdi ishkizýge bolady. Odan ármen «Jedel járdem» kóligin shaqyrtyp, kardıortalyqqa jetkizý qajet.
Konferensıada mamandar salamatty ómir saltyn keńinen ustanýǵa mán berý qajettigin aıtty. Alkogóldik ishimdikter men temeki shegýden ár adam aýlaq bolýy tıis. Sonymen birge tuzdy jáne maıly tamaqty tutynýdy azaıtyp, qan qysymyn turaqty ólshetip turýǵa daǵdylaný, deneni shynyqtyrýǵa, kóńil kúıin sergek ustaýǵa kóńil bólý kerek. Júrek-qan tamyrlary aýrýlary urpaqtan-urpaqqa tuqym qýalaýy múmkin. Ol jóninde otbasy músheleri, týma-týysqandar bir-birine aıtyp, dert qaýpin eskerte júrgenderi jón. Eger naýqas densaýlyq qaǵıdalaryn buljytpaı oryndap, jat ádetterden arylyp, dene kútimine nazar aýdaryp, dári-dármekti júıeli qabyldasa ǵana em-domy shıpaly bolady.
Qazirgi ýaqytta aýdandardan naýqastardy táýlik ishinde kardıortalyqqa shuǵyl jetkizý jaıy qarastyrylǵan. Ondaı jaǵdaıda oblys ortalyǵynan 140 shaqyrymǵa deıingi qashyqtyqtaǵy aýyldar «jedel járdem» qyzmetine súıense, al Bókeı ordasy, Qaztalov, Jánibek aýdandarynyń turǵyndaryn ákelýge «AN-2» nyspyly sanıtarlyq ushaq jiberiledi.
Oblystyq kardıologıalyq ortalyq dırektorynyń medısınalyq kómektiń sapasyn basqarý jónindegi orynbasary Arman Baıdeýovtiń aıtýynsha, jergilikti dárigerler júrek-qan tamyrlary otasyn 2009 jyldan bastap óz betimen jasaı bastaǵan. Búgingi tańda 4 kardıohırýrg júrek qulaqshasyn protezdeý, iri tamyrlardy emdeý jáne plasıkalyq otalardy sátti atqarýda. Reseıdiń Máskeý jáne Samara oblystaryndaǵy áriptestermen tájirıbe almasyp, biliktiligin arttyrǵan mamandar sońǵy ýaqytta bir mezette júrek yrǵaǵyn qalpyna keltirýmen birge mıokard qyzmetin ońaltýdy qosa qolǵa alýda. Atalǵan ortalyqtaǵy ujym ashyq júrekke jylyna 300-ge astam jýyq ota jasaıdy. Oraldaǵy kardıoortalyqqa Atyraý, Mańǵystaý, Ońtústik Qazaqstan, Qyzylorda oblystarynan da kelip ota jasatqandar bar.
Konferensıada dárigerler júregi syr bergen adam dert meńdemeı turyp, erte qaralsa, shıpanyń sátti júrgiziletinin aıtty. Elimizde de júrek-qan tamyrlary aýrýlary taralýy jóninen aldyńǵy orynda. Al bizdiń oblysta osy dertten jylyna 1100-deı jan ómirimen qosh aıtysady eken.
Gúlim AQAP,
Batys Qazaqstan oblysy
