Dúnıede adamzatqa berilgen basty qundylyqtardyń biri – densaýlyq!
Sondyqtan da bolar «aýyryp em izdegenshe aýyrmaıtyn jol izde», «deni saýdyń – jany saý», – dep daýryǵyp jatamyz. Alaıda kóbine kúıbeń tirlikpen júrgende sol densaýlyqqa nemquraıly qarap, aýrýymyz asqynǵanda bir-aq bilip, óleıin desem jan qymbat, ólmeıin desem dári qymbattyń kúıin keshetinimiz de shyndyq. Al qazirgideı ekologıa lastanyp, taǵamdar qunarsyzdanǵan kezde aýrý kóbeımese azaımaq emes ekeni belgili. Osy oraıda adamdardyń dárige degen talǵamy qandaı, biz osy em izdep júrip kez-kelgen alaıaqqa jem bop júrgen joqpyz ba? Mamandar ne deıdi, adamdar she? – degen suraqtar tóńireginde izdenip kórmekpiz.
Qala turǵyny – Aralova Nurlygúl: Qazir qys mezgili. Kóbine tumaýratyp qalyp jatamyz. Sondaı kezde aptekadan «Mýkaltın», «Parasetamol» bolmasa basqa kóp dári almaımyz.
Keresheva Gúldana: Biz otbasymyzben «INFINITI» kompanıasynyń taýarlaryn tutynamyz. Dáriniń paıdasynan zıany kóp. Dári asqazan, búırek, baýyrdy qoımaıdy. Al «INFINITI» - quramy 100% ekologıalyq taza tabıǵı ónim. Osy ónimdi paıdalanǵaly jasy 60-qa jaqyndap qalǵan enem Zarıpova Sarýar Ataýqyzy kóptegen aýrýynan aıyqty. Qan qysymy qalpyna keldi, sahar dertinen qutyldy, ishki qurlysy tazardy. Jyl saıyn grıppen aýyratyn edi ol da qaldy, qazir shúkir jaǵdaıy jaman emes. Bárinen buryn qýyq aýrýy sıstıtten kóp qorlyq kórip edi, qazir «pampers», - degen páleni tórt aı degende birjolata tastady. Bul bir jaǵynan densaýlyq bolsa, bir jaǵynan tabys kózi. Ózim kózim jetkennen keıin osy ónimniń taýarlaryn satýmen aınalysamyn. Alýshylar kóp. Qazaqstannyń túkpir-túkpirine tarap ketkeli eki jyl boldy. Tipti mahabbattyń sımvolyna aınalǵan Anel men Marlen de osy ónimniń qyzyǵyn kórgenderdiń biri. Bir jyldyń ishinde Anel demalatyn apparatyn tastady. Ekeýi alǵystaryn jaýdyryp, Koreı eline taǵy bir ota jasatýǵa ketti. Aman-esen oralsa, otaý qurmaqshy eken. Bizdiń kompanıada qazir qaıyrymdylyq aksıasy retinde lotereıa oınatylyp jatyr. Odan túsken qarjyny osy Aneldiń densaýlyǵyna jumsaıtyn bolady.
Psıholog maman - Kanysheva Aıgúl: Barlyǵy adamnyń ishki senimine baılanysty. Adam óziniń nerv júıesin basqara bilýi kerek. «Myna dáriden maǵan paıda bolmaıdy-aý», - dep ishteı oılaı berse, álgi dáriden oǵan paıda bolmaıdy. Keıbir dáriler bir-eki ret ishkennen birden nátıje bermeıdi. Aldymen dári aǵzada erip, qanǵa sińýi kerek. Alaıda qashan áser etetini belgisiz. Sonymen birge nátıje qabyldaǵan dozaǵa da baılanysty bolady. Tipti keıbir adamdar dárini ýaqytyly paıdalanbaıdy. Dárini bir iship, bir ishpeı júrgen soń da dári áser etpeýi múmkin. Al aǵzada vırýsqa mindetti túrde antıvırýs qajet. Ózim qazirgi kúnde «IPAR» kompanıasynyń ónimderin paıdalanyp júrmin. Bul endi dári emes dárýmen. Qymbattaý bolǵanmen kez kelgen ónimi bir aptanyń ishinde áser etedi.
Aty-jónin jazbaýdy ótingen dárihana satýshysy:
Kez kelgen tutunýshy dárini alǵanda sapasyna mán berý kerek. Sebebi dárilerdiń túpnusqasy da bar, djenerıkteri de bar. Djenerık degenimiz –patenttik merzimi aıaqtalǵan dárilerdiń óndirisi. Biraq túpnusqanyń áseri kúshti. Ony dárigerler bolmasa kez-kelgen adam ajyrata almaıdy. Vrachtar naýqastarǵa kóbine djenerıkterdi jazyp beredi. Óıtkeni sony shyǵarýshy kompanıanyń ókilderi sol úshin olarǵa bonýs beredi. Aqsha ne istetpeıdi qazir... Kúni keshe bir on altydaǵy jap-jas bala keldi maǵan. Qandaı dári surady deseńshi? Postınor degen dárini 15 jastaǵy jaqyn aralasyp júrgen qyzyna almaqshy eken. «Áı, saǵan bul dárini paıdalanýǵa bolady degen kim?» -dep surasam, «basqa aptekadaǵy apalar», - deıdi.
«Olaı aıtqan apalaryńa aqsha kerek, al senderge keregi densaýlyq emes pe shyraǵym-aý, «Postınordy» ishken qyz urpaq kótere almaıdy, men zıan keltiretin dárini satpaımyn», - dep qýyp jiberdim. Qazirgi jastar osy «ıntımdik qatynastan soń 7,8 saǵat ishinde osy tabletkany ishpese júkti bolyp qalady», - dep óz bolashaǵyna balta shaýyp jatqanyn da bilmeı shatasýda.
Iá aqsha da, basqa da dúnıeniń qyzyqtary bir kún aýyrǵanda túkke de turmaıdy. Alaıda Allanyń amanattap bergen densaýlyǵynyń suraýy bar. Sheteldik shópterdi ishemiz dep, ishegine qurt túsirip alǵandar da, artyq salmaqtan birden arylamyz dep júrip qý súıek bolyp, qur súlderi qalǵandar da, ájimińdi ketiredi, ómirińdi uzartady dep júrip, qaıta-qaıta ota jasatyp odan saıyn qubyjyqqa aınalyp ózin de, ózgeni de san áýrege salǵandar da, bolashaqtyń tamyryna balta shalǵandar da kúni erteń suralady. Sondyqtan densaýlyqqa salǵyrt qaramaıyq.
Gúlmıra Súıekenova, Atyraý qalasy
