Sońǵy ýaqyttarda halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtarynda birqatar jańashyldyqtar oryn alýda. Ondaǵy maqsat – halyqqa kórsetiletin qyzmettiń sapasyn arttyrý, ári qoljetimdi etý. Ol úshin HQKO keńselerinde ońtaılandyrý jumystary júrip, barlyq prosester avtomatty júıede júrgizilýde. Máselen, sıfrlyq, mıgrasıalyq jáne mamandandyrylǵan HQKO-lardyń ashylýynan halyqqa qyzmet kórsetý sapasy jaqsaryp jatyr. Sıfrlyq HQKO-lar halyqtyń sıfrlyq saýattylyǵynyń artýyna yqpal etti. Aıtýly oqıǵanyń arqasynda memlekettik qyzmet túrlerin úıden shyqpaı-aq, onlaın formatta alýǵa qol jetkizdik. Bul óz kezeginde ýaqyt pen qarjy únemdeýge aıtarlyqtaı kómegin berýde (buryn keńsege kelip kezekke turý kerek bolǵan). Al mıgrasıalyq HQKO-lardyń ashylýynan kóshi-qon prosesi jeńildep, elimizge kelýshi shetel azamattarynyń qujatyn rásimdeý sanaýly saǵattarǵa ǵana sozylatyn boldy (buryn 4-5 kún ketetin). Bul jaǵdaı elimizdiń týrısik potensıaly men ekonomıkalyq áleýetin arttyratyny sózsiz. Osy salalarǵa qatysty jáne Mańǵystaý oblysyndaǵy HQKO-nyń qyzmetimen tanysý úshin Baıjigit Erbol Berdibaıulymen áńgimelesken edik.
Oblystaǵy halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtarynda elektrondyq qyzmetter qalaı júrgizilip jatyr?
HQKO-lar arqyly 600 astam memlekettik qyzmet kórsetiledi. Onyń 447-si elektrondyq formatta oryndalady. Ol qyzmetterdi egov.kz portaly arqyly alýǵa bolady. Oblys boıynsha 3 mobıldi halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵy bar. Olar aıyna 2 ret shalǵaı aýdandarǵa shyǵyp, memlekettik qyzmet kórsetip, elektrondy-sıfrlyq qoltańbalaryn beredi. Iaǵnı, elektrondy nusqada memlekettik qyzmetti qalaı paıdalaný kerek, qalaı óz-ózine qyzmet qylýǵa bolady sonyń barlyǵyn aıtady. Osy maqsatta turǵyndarǵa oqytý jumystaryn júrgizýdemiz.
Jyldyń basynan beri barlyq aýdandarda memlekettik qyzmettiń jármeńkesi ótkizildi. Birqatar sharalar uıymdastyrylyp, elektrondyq qyzmetti nasıhattaý jumystary júrgizildi. Aıta ketetin jaıt, oblystyq HQKO fılıaldarynyń bárinde óz-ózine qyzmet kórsetý buryshtary bar. Osy arqyly turǵyndarǵa sıfrlyq saýattylyqty úıretýdemiz.
Sıfrlyq saýattylyq jóninde aıtyp ótesiz be? Sıfrlyq HQKO ashyldy ma óńirde?
«Sıfrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasynyń aıasynda
2018 jylǵy maýsym men tamyz aralyǵynda halyqtyń sıfrlyq saýattylyq deńgeıin kóterý maqsatynda «Elektrondyq úkimet jáne elektrondyq memlekettik qyzmetter» oqý baǵdarlamasy jasaldy. Ol boıynsha Mańǵystaý oblysynda oqytý kestesi qurylyp 5000 adamdy oqytý josparlanǵan bolatyn. Osyǵan sáıkes, 360 trener daıarlanyp, oqytyldy.
Qazirgi tańda óńirdegi qansha turǵyndy sıfrlyq saýattylyq turǵysynan joǵary dep aıta alasyz?
Negizinde 3 jyl buryn óz-ózine qyzmet kórsetý buryshtary ashylǵannan soń adamdardyń sıfrlyq saýattylyǵy arta bastady. Mundaǵy maqsat – kelgen adamdy ózine memlekettik qyzmet túrin alýǵa úıretip, kórsetý bolyp tabylady.
Al, egov.kz, mgov.kz mobıldik qosymshasyn paıdalaný boıynsha oqytý jumystary da atqarylǵan bolatyn. 2018 jyldyń qańtarynan bastap 7750 adamǵa oqytý sabaqtary ótkizildi. Connection point arqyly qańtar-maýsym aıy aralyǵynda 179 165 qyzmet kórsetildi.
Mamandandyrylǵan HQKO-lardyń qyzmeti qandaı? Júrgizýshi qujatyn az ýaqytta alýǵa járdemdesti deıdi. Siz soǵan kelisesiz be? Qansha saǵatta júrgizýshiler qujattaryn ala alatyn boldy?
Qazirgi tańda 2 saǵattyń ishinde júrgizýshi qujatyn alýǵa bolady. Buryn kóp ýaqyt ketetin, búginde bul proses avtomattandyrylǵandyqtan az ýaqyt jumsalýda. Jeńildengen sebebi – buryn dárigerlik tekseristen ótý kerek bolatyn. Júrgizýshi qujatyn aýystyrý qajet bolsa merzimi ótsin ne ótpesin mindetti túrde dárigerlik tekserýden ótetin edi. Qazir muny alyp tastady. Bul óz kezeginde biraz jeńildik syılady. Sondaı-aq, júrgizýshi qujatyn Elektrondy úkimet portaly arqyly da úıden shyqpaı-aq elektrondy formatta aýystyrýǵa bolady. Bastysy – merzimin ótkizip almasa boldy. Mamandandyrylǵan HQKO óńirde 2013 jyly ashylǵan bolatyn. Taǵy da aıta keterligi, kólikti satý, satyp alý, tirkeý jumystarynyń barlyǵy elektrondy formatqa kóshti. Iaǵnı, egov.kz portaly arqyly úıden shyqpaı-aq osy qyzmetterdi alýǵa bolady.
Aýdandardaǵy, aýyldardaǵy jaǵdaılar qalaı? Onyń barlyǵyn qalaı qadaǵap otyrasyz?
Oblys boıynsha 10 halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵynyń bólimderi bar. Bizdiń barlyq fılıaldarymyzda monıtorıń bólimi qyzmet etedi. Sol arqyly baqylaý jasap otyramyz. Odan qosymsha Astana qalasynda sıtýasıalyq ortalyq pen biryńǵaı aqparattyq HQKO bar. Sol ortalyqtar arqyly tolyqtaı baqylap otyrady. Ol kelgen adamnyń talon alǵanynan bastap, qansha mınýt kezek kútti, qansha mınýt qujatyn qabyldady, kim qabyldady, qandaı qujattar qabyldandy osynyń barlyǵy nazarda bolady. Barlyǵy avtomattandyrylǵan.
Elektrondy sıfrlyq qoltańbany alýǵa qansha ýaqyt ketedi?
Ol úshin 15-20 mınýt ýaqyt ketedi. Elektrondy-sıfrlyq qoltańbanyń merzimin portal arqyly uzartýǵa bolady. Al merzimin ótkizip alsa keńsemizge kelýine týra keledi. Búginde berilgen elektrondyq sıfrlyq qoltańbalardyń sany – 100 177.
Bilýimshe, HQKO-nyń mamandaryn baǵalaýǵa bolady eken. Osy fýnksıa jóninde aıtyp ketseńiz?
Iá, mundaı fýnksıa bar. Ol arqyly turǵyndardyń bizdiń mamandardy baǵalaýyn kóre alamyz. Nashar baǵa berse oǵan qyzmet kórsetken ókilimizdiń kim ekenin avtomatty túrde bilip, nelikten olaı bolǵanyn anyqtaımyz. Sol boıynsha tolyqtaı jumys júrgiziledi. Tártiptik jazaǵa deıin tartylady. Degenmen, halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyna kelýshilerdiń 99 paıyzy óz rızashylyqtaryn bildirýde. Odan basqa, ortalyq apparat memlekettik qyzmettiń sapasyn bilý úshin ár jylda monıtorıń jasap otyrady.
Taǵy qandaı jobalardy josparlap otyrsyzdar?
Aǵymdaǵy jyldyń sońyna deıin sıfrlyq halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵy ashylady. Osyǵan baılanysty ákimdik tarapynan qoldaý kórsetilip, ǵımarat berildi. Ol Aqtaý qalasynda ashylatyn bolady. Sonymen qatar, mıgrasıalyq HQKO-ny ashýdy kózdep otyrmyz. Osy rette ákimdik pen İİD-men jumys júrgizýdemiz.
Halyqqa qyzmet kórsetýde sıfrlandyrýdyń alar orny qandaı? Jumysty jeńildete me, ýaqytty qysqarta ma osy boıynsha aıtyp berseńiz?
Iá, árıne orny óte joǵary. Birinshiden, halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵana adam kóp keledi. Jumys prosesi avtomattandyrylǵan soń qyzmetkerdiń jumysy jeńildeıdi. Paıdasy orasan zor.
Sarapshylardyń aıtýynsha, sıfrlandyrý sybaılas jemqorlyq faktilerin azaıtady. Mamandyrylǵan HQKO-lardyń ashylýyna baılanysty jemqorlyqqa qatysty ózgerister boldy ma? Áser etti me?
Bul jerdegi qazir barlyǵy avtomattandyrylǵan. Endi halyqqa nasıhat jumystaryn júrgizip jatyrmyz. Buryn tikeleı baılanys bolǵan edi, al qazir ondaı joq. Qazir mamandandyrylǵan halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵynda jemqorlyq faktileri joq.
Egov.kz portalynyń aýdıtorıasy kimder? Egde jastaǵy adamdar kóbirek paıdalana ma? Álde jastar ma?
Barlyǵy paıdalanady. Jastar da, úlkender de barlyǵy qoldanady. Kelgen adamnyń barlyǵy jaqsy degen baǵalaryn berip jatyr.
Qandaı sıfrlyq tehnologıalardy qoldanasyzdar?
Beınebaqylaý qurylǵylaryn, elektrondyq kezekti qoldanamyz. Mamandandyrylǵan HQKO-da adamı faktor joq, bári avtomattandyrylǵan. Jalpy halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtaryn tolyqtaı avtomattandyrylǵan dep aıtýǵa bolady. Tólemdi elektrondy nusqada jasaýǵa da bolady, dep túıindedi Erbol Berdibaıuly.
