رەسەي مەن ونداعى كوپتەگەن (!) ساياساتكەرلەر بۇرىنعى كسرو اۋماعىن ءوز مەنشىگى سانايتىنى بۇگىندە ەشكىمگە جاسىرىن ەمەس. بۇل ويلارىن رەسەيلىك ساياساتكەرلەر، ءتىپتى، كەيبىر جازۋشىلارعا دەيىن اۋىق-اۋىق ەلدىڭ ەسىنە سالىپ تۇرادى. ورىس حالقىنا باۋىرلاس، تاريحى، تاعدىرى ورتاق ەل ۋكراينانى الا تايداي ءبۇلدىرىپ، قىرىمدى ەدەل-جەدەل وتكەن «رەفەرەندۋم» كومەگىمەن باسىپ الۋ سول «ويلاردىڭ» بىرتىندەپ جۇزەگە دە اسىپ جاتقانى ەمەس پە؟

كەشە «رۋسسكايا پلانەتا» سايتىندا رەسەيلىك جازۋشى، «باسقا رەسەي» (درۋگايا روسسيا) پارتياسىنىڭ جەتەكشىسى ەدۋارد ليمونوۆتىڭ «يدەيالنايا روسسيا» اتتى ماقالاسى جاريالاندى. «كەرەمەت رەسەيدى» كوكسەۋشى ماقالاسىندا جوعارىدا ايتىلعان جايتتاردى تاعى ءبىر بەكىتىپ العىسى كەلگەن.

رەسەي بولاشاعىنىڭ قالاي بولاتىنىن بولجاعان ە. ليمونوۆ بۇرىنعى كسرو قۇرامىندا بولعان ەلدەردى، ولاردىڭ جەرلەرىن رەسەيگە قوسۋ كەرەك دەپ اشىق ايتىپ وتىر.

ونىڭ ويىنشا «ورىس يمپەرياليزمىنىڭ جوسپارى» بىلاي بولۋى كەرەك ەكەن:

«ۋكراينانى پولشا، ۆەنگريا، رۋمىنيا، سلوۆاكيانىڭ كومەگىمەن كۇل-تالقان ەتۋ كەرەك. ياعني، كسرو 1939-1946 جىلدارى الىپ بەرگەن اۋماقتى قايتادان تارتىپ الۋ قاجەت. ۋكرايناعا كييەۆتىڭ اينالاسىنداعى 9 وبلىس جەتەدى».

ليمونوۆ بۇل ەلدەرگە اۋماقتىق تالاپ قويۋدىڭ وماي ەمەستىگىن، الايدا مۇمكىن ەمەس دەۋگە مۇلدەم بولمايتىنىن ايتادى.

جازۋشى-ساياساتكەر بۇگىندە پولياكتار ۋكراينانى قولداعان ءوز بيلىگىنە نارازى كورىنەدى. وسىنى پايدالانىپ، پولشانى ۋكرايناعا قارسى قويۋدى كوزدەيدى.

ۆەنگريا مەن سلوۆاكيا، رۋمىنياعا دا «ءتۇسىندىرۋ» جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەرەك ەكەن. ۋكراينانىڭ ورىستار تىعىز قونىستانعان حاركوۆ، ودەسسا، زاپوروجە، حەرسون، نيكولايەۆ وبلىستارىنان باسقا اۋماعىن اتالعان ەلدەرگە ءبولىپ بەرۋ ارقىلى ولاردى رەسەيگە قاراتىپ الۋعا بولادى دەپ سانايدى ەكەن ە. ليمونوۆ.

وسىلاي دەي كەلە ليمونوۆ «اقش پەن ناتو قولتىعىنا تىعىلعان بالتىق جاعالاۋى ەلدەردىڭ رەسەيگە مۇلدەم كەرەك ەمەس» ەكەنىن ايتادى.

بالتىققا قىزىقپاسا دا رەسەيدىڭ كوز الارتاتىن باسقا اۋماق بار. ول – قازاقستان. قازاقستاننىڭ سولتۇستىگى، باتىسى مەن شىعىسىنداعى قالالار!

«ال، شەكارادان تىس، قازاقستاندا قالىپ قويعان ورىس قالالارى ءبىزدى قىزىقتىرادى. ورالدان باستاپ وسكەمەنگە دەيىنگى ورىس قالالارى تۇگەل رەسەي قۇرامىنا ءوتۋى كەرەك»، - دەيدى ە. ليمونوۆ.

ول ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن، ارينە، قازاقستاندا تۇراتىن ورىس دياسپوراسىن پايدالانۋدى ۇسىنادى.

«قازاقستاندا ءقازىر 4 ميلليوننان استام ورىس تۇرادى. بۇل – قازاق بيلىگىنىڭ قاساقانا كەمىتىپ كورسەتكەن ساندارى. قازاق حالقىنىڭ اكەسى، ءبىز ءۇشىن اسا قۇرمەتتى، نۇرسۇلتان نازاربايەۆ دۇنيەدەن وتكەن سوڭ، قازاقستاندا ەليتا بىر-بىرىمەن سوعىسادى. سول كەزدە ورىس قالالارىندا جەرگىلىكتى رەفەراندۋمدار وتكىزەتىن، ولاردى رەسەيگە قوساتىن تاماشا مۇمكىندىك تۋادى»، - دەپ وتىر «باسقا رەسەي» باسشىسى.

ە. ليمونوۆ مىرزا، ءتىپتى ول رەفەرەندۋمداردىڭ ناتيجەلەرىن دە جايىپ سالعان.

«وعان قازاقتار كەلىسە مە، كەلىسپەي مە، ول - وزدەرىنىڭ شارۋاسى. ءبىراق، ولاردا باسقا باراتىن جەر، باساتىن تاۋ جوق: مۇناي مەن گازعا، سيرەك مەتالعا باي قازاقستانعا كوز تىگىپ ۇلى جۇڭگو تۇر. 17 ميلليون عانا حالىق، ونىڭ جارتىسى قازاقتار ەمەس (وندا ءالى ميلليونداعان نەمىستەر بار)، الىپ ەلگە يە بولا المايدى. ولارعا كومەكتەسەيىك. ارتىق جەرىن الايىق»، - دەگەن سوزدەر رەسەيلىكتەردىڭ ەلدەگى ىشكى ساياسي احۋالدى مۇقيات قاداعالاپ وتىرعاندىعىنىڭ، قاجەتتى جوبا-جوسپارلاردى قۇرىپ قويعاندىعىنىڭ دالەلى ەمەس پە؟!

ءسوزىن «بىزگە ورىس الەمى كەرەك پە؟ وندا ونى بىرگە قۇرايىق!» دەگەن ۇرانمەن اياقتاعان ە. ليمونوۆ امبيسياسىنىڭ تاي جەگەن بورىدەي ەكەنىن كورسەتىپ وتىر. ال، بيلىكتىڭ جوعارى دەڭگەيىندە بيۋدجەتكە اقشا تارتۋ ءۇشىن جەر ساتۋعا كىرىسكەن، باسقا اينالىساتىن جۇمىس تاپپاعانداي سمارتفوندارمەن سوعىسقان قازاق بيلىگى نە دەر ەكەن؟

دارحان مۇقانتەگى