ءبىزدىڭ ەل ۇنەمى حالىقارالىق كەزدەسۋلەر مەن كەلىسسوزدەر الاڭى رەتىندە تانىلىپ ءجۇر. قازاقستاننىڭ قازىرگى زامانعى سىرتقى ساياساتى كوپۆەكتورلىلىق، بەيبىت ديالوگ جانە جاھاندىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋعا باعىتتالعان حالىقارالىق باستامالارعا بەلسەندى قاتىسۋ قاعيداتتارى نەگىزىندە قالىپتاستىرىلادى. بۇل باعىتتى جۇزەگە اسىرۋدا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ ەرەكشە ءرول اتقارادى، ول حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ جانە جانجالداردى بەيبىت جولمەن رەتتەۋ جونىندەگى باستامالاردى دايەكتى تۇردە ىلگەرىلەتۋدە
قازاقستان جەتەكشى الەمدىك دەرجاۆالارمەن جانە حالىقارالىق ۇيىمدارمەن ءبىر مەزگىلدە ارىپتەستىكتى دامىتۋدا. بۇل ءتاسىل ەلگە مۇددەلەر تەپە-تەڭدىگىن ساقتاۋعا جانە حالىقارالىق جۇيەدە ءوز پوزيسياسىن نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆ ديپلوماتيا مەن حالىقارالىق ديالوگتىڭ ماڭىزدىلىعىن بىرنەشە رەت اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، ديالوگ-جاڭا حالىقارالىق كەلىسىمدەرگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋدىڭ جالعىز جولى. مەملەكەت باسشىسى سونداي-اق قازاقستان بىتىمگەرشىلىك ديپلوماتيا باعىتىن ۇستاناتىنىن بىرنەشە رەت مالىمدەدى.
مۇنداي ۇستانىم قازاقستاننىڭ ءارتۇرلى ساياسي كۇش ورتالىقتارى اراسىنداعى ديالوگقا ىقپال ەتە الاتىن دەلدال مەملەكەت رەتىندەگى ستراتەگيالىق ءرولىن كورسەتەدى.
بىتىمگەرشىلىك باستامالار
قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى حالىقارالىق بىتىمگەرشىلىك باستامالار مەن ديالوگ الاڭدارىنا قاتىسۋ بولدى. ەل بۇۇ جۇمىسىنا بەلسەندى قاتىسادى، سونىمەن قاتار ءارتۇرلى حالىقارالىق فورۋمدار مەن ديپلوماتيالىق پلاتفورمالاردىڭ باستاماشىسى بولىپ تابىلادى.
قازاقستان قاۋىپسىزدىك، ەكونوميكا جانە ورنىقتى دامۋ ماسەلەلەرىنە ارنالعان حالىقارالىق فورۋمدار شەڭبەرىندە حالىقارالىق كەزدەسۋلەر مەن كەلىسسوزدەر ءۇشىن تۇراقتى الاڭ بولىپ تابىلادى. سونىمەن قاتار، ەل جاھاندىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋعا باعىتتالعان باستامالاردى بەلسەندى تۇردە ىلگەرىلەتۋدە.
بەيبىتشىلىك كەڭەسى جانە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق
قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ جاڭا حالىقارالىق فورمات — بەيبىتشىلىك كەڭەسىن (Board of Peace) قۇرۋعا قاتىسۋى قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياسي بەلسەندىلىگىنىڭ جارقىن كورىنىسى بولدى. يدەيانى اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ العا تارتتى: ول باستاپقىدا گازا سەكتورىنداعى قاقتىعىستاردى شەشۋگە، سونداي-اق تۇراقتىلىقتى نىعايتۋعا باعىتتالعان.
استانا باستامانىڭ ىسكە قوسىلۋىن قولداپ، ءتۇرلى وڭىرلەردەگى شيەلەنىستى تومەندەتۋ بويىنشا حالىقارالىق كۇش-جىگەرگە قوسىلۋعا دايىن ەكەندىگىن مالىمدەدى. 2026 جىلدىڭ قاڭتارىندا توقايەۆ بەيبىتشىلىك كەڭەسىنىڭ جارعىسىنا قول قويدى. راسىمگە 18 مەملەكەتتىڭ باسشىلارى مەن وكىلدەرى دە قاتىستى.
دونالد ترامپتىڭ باعالاۋى بويىنشا، جاڭا قۇرىلىم ۋاقىت وتە كەلە جاھاندىق ينستيتۋتتار اراسىندا ماڭىزدى ورىنعا يە بولا الادى. قازاقستان پرەزيدەنتى ءوز كەزەگىندە بۇل فورمات قازىرگى زامانعى سىن-قاتەرلەرگە جاۋاپ بەرەتىنىن جانە كوپجاقتى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ قولدانىستاعى تەتىكتەرىن تولىقتىراتىنىن اتاپ ءوتتى.
"الەمدىك قوعامداستىق مۇنداي باستامالارعا ءالى تاپ بولعان جوق. بۇل شىنىمەن دە ەرەكشە قادام: "جاراتىلىس ارقىلى الەم" تۇجىرىمداماسى بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋ ارقىلى ومىرگە كەلۋگە بارلىق مۇمكىندىكتەرگە يە. مەن بەرىك الەم ناقتى ءىس — ارەكەتتەرگە سۇيەنۋى ءتيىس ەكەندىگىمەن تولىق كەلىسەمىن"، - دەپ اتاپ ءوتتى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستاننىڭ وسىنداي باستامالارعا قاتىسۋى ەلدىڭ حالىقارالىق ساياساتتاعى ءوسىپ كەلە جاتقان ءرولىن جانە ونىڭ جاھاندىق پروبلەمالاردى شەشۋدە سەرىكتەس بولۋعا دايىندىعىن كورسەتەدى.
قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ پەرسپەكتيۆالارى
بۇگىندە قازاقستان ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىن، ەۋروپالىق وداقتى، قىتايدى جانە امەريكا قۇراما شتاتتارىن قوسا العاندا، نەگىزگى ارىپتەستەرىمەن ديپلوماتيالىق قاتىناستاردى بەلسەندى دامىتۋدى جالعاستىرۋدا. حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ، ەكونوميكالىق ديپلوماتيانى دامىتۋ جانە ورنىقتى دامۋدىڭ جاھاندىق جوبالارىنا قاتىسۋ ماڭىزدى مىندەت بولىپ قالا بەرەدى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆ قازاقستاننىڭ بىتىمگەرشىلىك ميسسياسى مەملەكەتتىڭ ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگياسىنىڭ ءبىر بولىگى بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى:
قازاقستاننىڭ حالىقارالىق بىتىمگەرشىلىك باستامالارعا قاتىسۋى، ديپلوماتيالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ جانە جاھاندىق قاۋىپسىزدىك جوبالارىن قولداۋ ەلدىڭ الەمدىك ساياساتتاعى بەلسەندى ءرولىن كورسەتەدى. قازىرگى زامانعى سىن-تەگەۋرىندەر جاعدايىندا قازاقستان ديالوگ پەن ورنىقتى الەمنىڭ جاقتاۋشىسى بولا وتىرىپ، حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا ۇمتىلادى.