جاڭا كونستيتۋسيانىڭ قابىلدانۋىنا جانە رەفەرەندۋمنىڭ ءساتتى وتۋىنە وراي ماجىلىستەگى «AMANAT» پارتياسى فراكسياسىنىڭ جيىنى ءوتتى. دەپۋتاتتار داۋىس بەرۋ ناتيجەسى ازاماتتاردىڭ تاريحي تاڭداۋىنا اينالعانىن جانە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ رەفورمالار باعىتىنا دەگەن قوعامنىڭ كەڭ قولداۋىن راستاعانىن اتاپ ءوتتى. ءىس-شاراعا بەينەكونفەرەنسبايلانىس رەجيمى ارقىلى وڭىرلىك ءماسليحاتتارداعى پارتيا فراكسيالارى دا قاتىستى.
ءماجىلىس سپيكەرى، «AMANAT» پارتياسىنىڭ ءتوراعاسى ەرلان قوشانوۆ قازاقستاندىقتاردىڭ باسىم كوپشىلىگى جاڭا كونستيتۋسيانى قولداعانىن اتاپ ءوتىپ، بارشا ازاماتتى وسى جەڭىسپەن قۇتتىقتادى. ورتالىق رەفەرەندۋم كوميسسياسىنىڭ مالىمەتىنە سايكەس، وعان قاتىسقان ادامداردىڭ 87،15%-ى جاڭا كونستيتۋسياعا داۋىس بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي جوعارى ناتيجە ازاماتتاردىڭ ساياسي مادەنيەتى ارتقانىن جانە ولاردىڭ ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋعا دەگەن ۇمتىلىسىن ايقىن كورسەتەدى.
«15 ناۋرىز ەل شەجىرەسىندە ەلەۋلى ورىن العان تاريحي وقيعا بولدى. بۇل – جۇرتىمىزدى جۇمىلدىرعان، ۇلتىمىزدى ۇيىستىرعان ايتۋلى كۇن. قۋاتتى، ادىلەتتى، پروگرەسسيۆتى قازاقستاندى تاڭداعان كۇن. ول – مەملەكەت دامۋىنداعى جاڭا كەزەڭنىڭ باستالۋى. رەفەرەندۋم حالقىمىزدىڭ پرەزيدەنت رەفورمالارىنا زور سەنىم ارتىپ وتىرعانىن ايقىن كورسەتتى. جاڭا اتا زاڭدا ميلليونداعان وتانداسىمىزدىڭ تالاپ-تىلەگى، ءۇمىتى مەن سەنىمى كورىنىس تاپتى. سوندىقتان جاڭا كونستيتۋسيانىڭ قابىلدانۋى – بۇكىل حالقىمىزدىڭ جەڭىسى. ول ەلىمىزدى تەك بيىك بەلەستەرگە، ۇلى مۇراتتارعا جەتەلەي بەرەدى دەپ سەنەمىن»، – دەدى ول.
ەرلان قوشانوۆ جاڭا كونستيتۋسيانىڭ قابىلدانۋى مەملەكەتىمىزدەگى تۇبەگەيلى وزگەرىستەردىڭ باستاماسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ەندى جاڭا كونستيتۋسيانىڭ ءاربىر بابى ماڭىزدى نورماعا اينالىپ، ادامداردىڭ يگىلىگى جولىندا قىزمەت ەتۋى ءۇشىن ءالى دە كوپ جۇمىس اتقارۋ قاجەت. بۇل قوعامنىڭ بارلىق پروگرەسسيۆتى توبىنىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرۋدى تالاپ ەتەدى، ال «AMANAT» پارتياسى پرەزيدەنتتىڭ ساياسي تىرەگى رەتىندە وسى جۇمىستىڭ الدىڭعى شەبىندە بولۋعا ءتيىس. سونداي-اق ول «AMANAT» پارتياسىنىڭ مۇشەلەرى جالپىۇلتتىق كواليسيا قۇرامىندا اۋقىمدى ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن جۇرگىزگەنىن، ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنە بارعانىن، ادامداردىڭ ءۇمىتى مەن تىلەگىن جاقسى بىلەتىنىن جانە ەندى ولاردىڭ تولىق ورىندالۋى ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
جاڭا كونستيتۋسيانىڭ قابىلدانۋىنا وراي، جيىن بارىسىندا «AMANAT» پارتياسىنىڭ ۇندەۋى دە قابىلداندى. قۇجات ءماتىنىن پارتيانىڭ اتقارۋشى حاتشىسى داۋلەت كارىبەك وقىپ بەردى. وندا 15 ناۋرىز كۇنى حالىق تاريحي ءارى سانالى تاڭداۋ جاساپ، پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ رەفورمالار باعىتىنا بۇرىن-سوڭدى بولماعان قولداۋ بىلدىرگەنى اتاپ ءوتىلدى. بۇل – قازاقستاندىق ازاماتتار سەنىم ارتاتىن، كۇن سايىن ءوز تيىمدىلىگىن دالەلدەپ، مەملەكەتتى وڭ وزگەرىستەرگە جەتەلەيتىن جاتقان باعىت. سونىمەن قاتار «AMANAT» پارتياسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن اتا زاڭ نورمالارىن جۇزەگە اسىرۋ جانە وركەندەگەن قازاقستان قۇرۋ جولىندا ءوزىنىڭ بارلىق رەسۋرسىن – پارلامەنت پەن ءماسليحاتتارداعى فراكسيالارىن، وڭىرلىك فيليالدار جەلىسىن، جاستار جانە ۆولونتەرلەر قۇرىلىمدارىن جۇمىلدىراتىنى ايتىلدى.
وتىرىس بارىسىندا فراكسيا دەپۋتاتتارى دا ءسوز سويلەدى. ەرلان سايروۆ گەوساياسي تۋربۋلەنتتىلىك پەن تۇراقسىزدىق جاعدايىندا قازاقستانعا مەملەكەتتىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن جاڭا كونستيتۋسيا قاجەت ەكەنىن ايتتى. سەرگەي پونوماريەۆ جاڭا كونستيتۋسيا قوعامدىق كەلىسىمدى نىعايتىپ، قازاقستاندىق قوعامنىڭ ەتنوسارالىق بىرلىگى سياقتى نەگىزگى گۋمانيتارلىق قۇندىلىقتاردى ساقتايتىنىن اتاپ ءوتتى. نارتاي سارسەنعالييەۆ جاڭا كونستيتۋسيانى قولداۋ ىسىندەگى جاستار قاۋىمىنىڭ بەلسەندى رولىنە نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا، بەلسەندى جاستار تۇتاس ەل اۋماعىندا مىڭداعان كەزدەسۋ وتكىزدى. سونداي-اق ول كونستيتۋسيادا ۆولونتەرلەر قىزمەتىنىڭ بەكىتىلۋى جاستاردىڭ ازاماتتىق بەلسەندىلىگى ارتىپ كەلە جاتقانىن ايقىندايتىنىن اتاپ ءوتتى. يۋليا كۋچينسكايا رەفەرەندۋم قوعامدىق پىكىردىڭ اۋقىمدى «كورىنىسىنە» اينالىپ، قازاقستاندىقتاردىڭ ساياسي كەمەلدىگى مەن ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ جوعارى دەڭگەيىن بايقاتقانىن مالىمدەدى. ال ەركىن ءابىل پروپورسيونالدى سايلاۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ جانە پارتيالاردىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ قادامى مازمۇندى ساياسي باسەكەلەستىككە جاعداي جاسايتىنىن اتاپ ءوتتى. مۇنداي جاعدايدا سايلاۋشىلار ەڭ الدىمەن كانديداتتىڭ جەكە تۇلعاسىن ەمەس، ونىڭ باعدارلاماسى مەن ۇسىنعان يدەيالارىن باعالايدى.
«AMANAT» پارتياسىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى
سۋرەتتى تۇسىرگەن: ءالي عالىم، تالعات تانىبايەۆ