ۋكراينا جانە رەسەي  اراسىنداعى تەكەتىرەستى  قارىم-قاتىناس  كۇننەن كۇنگە شيەلەنىسۋدە.  ورىس اناليتيكتەرىنىڭ پىكىرىنشە،  ۋكراينا –رەسەي كونفليكتىسى شارىقتاۋ شەگىنە جەتتى.  مۇنىڭ ءبىرىنشى سەبەبى،  وسى  ۋاقىتقا دەيىن ۋكراينا مەن  رەسەي تىعىز بايلانىستى بولىپ كەلدى. سوندىقتان، الداعى ۋاقىتتا بارلىق سالادا بايلانىستىڭ ءۇزىلۋى ەكى ەلگە كەدەرگىلەر كەلتىرۋى مۇمكىن. ەكىنشىدەن، رەسەي تاراپى تاعى دا "ۋكراينانىڭ وڭتۇستىك جانە شىعىس ايماقتارىنداعى ورىستاردى قورعاۋ" دەگەن سىلتاۋمەن، ۋكراينانىڭ تەرريتورياسىنا "قول سۇعۋى" عاجاپ ەمەس.  ۇشىنشىدەن، ۋكراينا اقش -قا ارقا سۇيەپ وتىر. ءتورتىنشى، بەسىنشى... الايدا، قازىرگى  ىشكى جاعدايى تۇراقسىز بولىپ وتىرعان ۋكراينانىڭ رەسەيمەن كۇرەسۋگە مۇمكىندىگى  بار ما؟ بۇل قاقتىعىستىڭ سوڭى  نەگە  اپارۋى مۇمكىن؟ جانە رەسەيدىڭ "№1"ء-شى وداقتاسى - قازاقستانعا،  ياعني ءبىزدىڭ ەلگە قانداي اسەرى بولماق؟

وسى جانە وزگە دە  ماسەلەلەر  حاقىندا بەلگىلى ساياساتتانۋشى، «ۇلت تاعدىرى» قوزعالىسىنىڭ ءتوراعاسى دوس كوشىمنىڭ پىكىرىن بىلگەن ەدىك...

ۋكراينا مەن  رەسەي  اراسىنداعى قارىم  قاتىناستىڭ السىرەۋى  2004 جىلداردان  باستالدى. ساياساتتانۋ  عىلىمىندا  «اگەنت ۆليانيا»  دەگەن  تۇسىنىك  بار.  يانۋكوۆيچ  رەسەي مەن ۋكراينا  اراسىندا  سول «اگەنت ۆليانيانىڭ» ءرولىن وينادى.     يانۋكوۆيچ  ارقىلى  رەسەي  ءوز ساياساتىن  جۇرگىزۋگە  تالپىندى.  بۇل  يانۋكوۆي چتىڭ  بيلىككە  كەلۋىمەن باستالعان  رەسەي جوسپارى  دەپ ويلايمىن.  ال، ءقازىر  بۇل  ماسەلە  ءوزىنىڭ  شارىقتاۋ  شەگىنە  جەتكەن سەكىلدى. رەسەي  قىرىمدى الاتىن كەزدە  ونىڭ  بيلىگى  دە، حالقى  دا،  وپپوزيسياسى،  زيالى قاۋىمى - ءبارىنىڭ  بىرگە  قولداپ،  ءبىر تۋدىڭ  استىنا بىرىگە  قالعانى ءقاۋىپتى  سەكىلدى.  بۇل بولماعان جاعداي.  رەسەيدىڭ  قىرىمدى  جاۋلاپ  الۋدى ەرتە  باستاۋىنىڭ  تاعى ءبىر دالەلى، ۋكرايناداعى  تارتىپسىزدىكتى  جاساعانداردىڭ  ءبارى  «سۆوبودا» پارتياسىنىڭ  وكىلدەرى.  بۇلار «اسىرە ۇلتشىلدار»  دەگەن اتاق  تاققان بۇرىنننان  بار،  ءبىراق  حالىقتان  قولداۋ  تاپپاعان پارتيا. يانۋكوۆيچ كەلگەن سوڭ،  بىردەن  قولداۋعا  يە  بولىپ، وسە  باستادى،  «سەكىرىپ» شىقتى. بۇل پارتيا   ەرتەرەك  جانە ادەيى  دايىندالدى.  دەمەك،  رەسەيدىڭ  «ارنايى  ورگانى»  رەتىندە  قالىپتاسىپ، كەيىن «بۇزاقى»  دەپ  كورسەتۋ  ءۇشىن ارنايى جاساقتادى.  بۇل دا سەنارييدىڭ ءبىر باعىتى، بۇرىننان  جوسپارلانعان ماسەلە.  ءبىز «رەسەي -ۋكراين  تەرريتورياسىن باسىپ الدى» دەپ شۋلاپ  جاتىرمىز. ءبىراق  قۋانارلىق  ءبىر  جايت بار.  بۇل ۋكراينانىڭ ەندى  كەدەن وداعىنا،  ەۋرازيالىق وداققا كىرمەيتىندىگى.  دەمەك،  ۋكراينا  كىرمەسە،  رەسەيدىڭ  ويى،  يمپەرياشىل  پيعىلى جۇزەگە  اسپايدى.  كىشىگىرىم  ەلدەرمەن عانا  شەكتەلىپ  قالاتىن بولدى.  ال،  ۋكراينا  كىرەر بولسا،  ول كادىمگىدەي  دەرجاۆالىق  سيپات الاتىن ەدى. سوندىقتان،  ۋكراينا ەلىنىڭ،  جەرىنىڭ ءبىر  بولىگىن  قۇربان ەتە وتىرىپ،  ءبىزدى  دە قۇتقارىپ  قالۋعا سەبىن  تيگىزدى  دەپ  ويلايمىن. سوندىقتان،  بۇل ءبىر  جاعىنان ۇلكەن جەڭىس. جەڭىسكە  ءبارىبىر بىرنارسە  بەرۋ  كەرەك. مەنى  الاڭداتاتىن ماسەلە - رەسەيدىڭ «قايماقتارىنىڭ»  ءبارى:  زيالى  قاۋىمى،  ونەر ادامدارى،  وپپوزيسياسى  تۇگەلدەي ءبىر كۇننىڭ  ىشىندە  دەرجاۆالىق باعىتقا كەتكەنى. تەك  ماكاريەۆيچ  سەكىلدىلەردىڭ  ايتقانى  عانا بولماسا،  باسقالارى ىشتەي قولدامايتىندار بولسا دا، كوپشىلىكتەن  كورىنبەي قالدى. دەگەنمەن،  رەسەي 99% ءبىر  جاققا  شىققانى  ءبىزدى  شىنىمەن تىكسىنتىپ تاستادى. ەڭ  سوڭعىسى، ءدال وسى  سەناريي قازاقستاندا  باستالا  باستادى.  ءقازىر «ۇلت  تاعدىرىنىڭ»  وبلىستارداعى  فيليالدارى  بىزگە  حابارلاپ جاتىر.  وبلىستاردىڭ  بارىندە وسى باعىت باستالدى. بۇرىننان  بەرى  رەسەي  تاراپىنان  ولاردىڭ  يدەولوگياسىن  ناسيحاتتاۋعا اقشا  بولىنەتىن.  ءقازىر  مۇنىڭ  جاڭا  باعىتى پايدا بولدى.  بۇل  بۇرىن  كەڭەس  ۇكىمەتىن اڭسايتىن ەگدە ادامدارمەن جۇمىس ىستەيتىن بولسا،  ءقازىر  جاستاردى  ۇگىتتەي  باستادى. مۇنداي ناسيحاتتى «ناشا گازەتا»، «مى رۋسسكيە،  مى  سلوۆيانى» سايتتارىنان اشىق كورۋگە  بولادى. وسكەمەن، قاراعاندىدا  دا مۇنداي  كەزدەسۋلەر بولدى. قىسقاسى، ءبىزدىڭ  ءورىستىلدى  وبلىستاردا  قوزعالىس بار. دەمەك،  بەلسەندى  تۇردە بىزگە  جوسپار دايىندالۋى مۇمكىن،  بۇل  رەسەي ساياساتىنىڭ  ءبىر كورىنىسى.   وكىنىشكە  وراي، بىزدە  وعان قارسى  تۇراتىن كۇش جوق.

   مەنىڭشە،  ۋكراين  حالقى  قازاقستان حالقىنىڭ  ولارعا  قانداي  باعا  بەرىتىنىن   ءبىلۋى كەرەك. ءبىزدىڭ  جازعان ماقالالارىمىزدى، ۇندەۋلەرىمىزدى  ۋكراينا باسپاسوزىنە  جىبەرۋىمىز قاجەت. وسىنداي ماسەلەلەردى  مۇمكىنشىلىگىمىز بولسا،  ۋكرايناعا قاراپايىم حالقىمىزدىڭ «ءبىز سىزدەرمەن بىرگەمىز»  دەگەن سەكىلدى ويىن جەتكىزۋ كەرەك.

  رەسەي-ۋكراينا ماسەلەسى  عالامدىق دەڭگەيدە  بولعاننان كەيىن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ، اقش-تىڭ، ەۋرووداقتىڭ  كەلەسى قادامدارىنا  تىكەلەي اسەر ەتەتىن بولادى. ولاردىڭ رەسەيگە  قارسى   ىس-ارەكەتتەرىنە،  سانكسيالارىنا  مەنىڭ قارنىم اشىپ وتىر. 33 ادامدى امەريكاعا بارمايتىنداي ەتىپ، ولاردىڭ اكتيۆتەرىن جاۋىپ تاستاۋى  بالانىڭ ويىنى سەكىلدى بولىپ كورىنەدى. سەبەبى، ءدال مىناداي جاعدايدا باتىس  ودان گورى  قاتقىل ىس-ارەكەتتەرگە  بارۋى كەرەك ەدى. تۇسىنەمىن، سوڭعى  كەزدەگى  ەكونوميكالىق داعدارىسقا بايلانىستى شىعىنعا بارعىسى كەلمەيدى. ويتكەنى،  ءبارىبىر قاراما-قارسى ولاردىڭ دا جوعالتارى بار. ءبىراق، سالىستىرىپ قاراساق، دۇنيەجۇزىلىك جالپى تاۋار جونىنەن  رەسەي 1،5% بولسا، اقش پەن ەۋروپادا 51 %.  سوندىقتان،  ولار 2-3% تومەندەسە دە،  ءبىراق  ءبارىبىر سول  قادامعا بارۋى كەرەك ەدى. سول كەزدە عانا رەسەيدى «جازالاعان» بولار ەدى. ەكىنشى ماسەلە،  كسرو قۇرامىندا بولعان مەملەكەتتەردىڭ ءبارى ەكى ۇداي كۇيدە قالدى.  ولار دا اشىپ  ايتۋى كەرەك، ۋكراينامەن ارازدىققا بارىپ  وتىرعاندا،  باسقا ەلدەر دە سەكەممەن قاراپ، شىندىعىن اشىپ ايتىپ، سونداي كونفليكتكە بارۋعا تىرىسۋى كەرەك. سەبەبى، رەسەي  جان-جاعىنجاعىلاردىڭ بارىمەن سوعىسا الاتىن دەڭگەيدە ەمەس. كۇتىپ وتىرا بەرسە، ول اقىرىنداپ «جەي» بەرمەكشى. ءبىر رەت "بەتتەرى اشىلعان"  سوڭ، نەگە بولسا  دا بارادى. ال، قازىرگى كەزدە ءقاۋىپ كۇتىپ  وتىرعاندار (ونىڭ ىشىندە ءبىز دە بارمىز)، وزدەرىنىڭ ويىن اشىق ايتاتىن بولسا، وزدەرىنىڭ سودان العان ساباقتارىنا بايلانىستى ىشكى جاعدايدى دۇرىستاۋعا، قالىپتاستىرۋعا جاعداي جاساۋى كەرەك. سوندىقتان، ماسەلە ەكى نارسەگە بايلانىستى  شەشىمىن تابادى: رەسەيدىڭ كورشىلەرى – پوستكەڭەستىك ەلدەر جانە  باتىستىڭ وتە  قاتاڭ تۇردەگى كوزقاراسى. ەگەر ونداي نارسە بولماسا، رەسەي  ءبىراز  نارسەنى بۇلدىرەدى. رەسەيدىڭ بيۋدجەتى نيۋ-يوركتىڭ بيۋدجەتىمەن تەڭ. الەم رەسەيدى ۇلكەن ەل، دەرجاۆا سەكىلدى قارايدى. ال،  شىن مانىندە قيراپ بارا جاتىر. مەنىڭ ويىمشا،  پۋتينگە وسى ىس-ارەكەتتەر كەرەك. سەبەبى،  اقشانى سول جاققا اۋدارىپ  جاتىرمىز دەگەن سەكىلدى سىلتاۋ تابۋى مۇمكىن. ەگەر باتىس ناقتى  شارالار جاسايتىن بولسا، رەسەيدى ەكونوميكالىق  تۇرعىدا تىزەرلەتۋگە تولىق كۇشتەرى بار. ءبىراق،  نەگە ەكەنىن  قايدام،  باتىس ول  قادامدارعا  بارىپ وتىرعان جوق.  تاعى  ءبىر كوڭىل بولەرلىك جايت،  جۇڭگو پوزيسياسى. جۇڭگو بۇل ماسەلەگە  قاتىستى تۇراقسىزدىق كورسەتتى. ولاردىڭ ابايلاپ قادام جاساۋىنا وزدەرىنىڭ ىشكى ماسەلەلەرى:  تيبەت، ۇيعىر ماسەلەلەرى بار.  العاشىندا رەسەيدى جاقتاسا، كەيىنىرەك حالىقارالىق نورمالار ساقتالۋى كەرەك دەپ بۇرا تارتتى. قىتايعا اقش-قا جالعىز قارسى  تۇرعاننان گورى  رەسەيمەن بىرلەسۋ كەرەك. ءبىراق رەسەيدىڭ قۇردىمعا كەتىپ  بارا جاتقانىن كورگەننەن كەيىن،  وعان تىم جاقىنداي بەرۋگە دە جۇرەكسىنەدى.

   ۋكراينا جاعدايى بىزگە ىقپال ەتۋى مۇمكىن. سەبەبى،  وسىندا ايتىلعان بارلىق ماسەلەلەر، كريتەرييلەر قازاقستانعا  تىكەلەي قاتىستى. بىزدەگى قيىنشىلىعى  - بىزدە ورىستاردىڭ وپتىگى، ەكىنشىدەن بىزدەگى دياسپورانىڭ ءبارى ءورىستىلدى جانە ورىستىڭ جاعىنا شىعاتىنى. قىسقاسى، 4 ملن. ورىس، 2 ملن. دياسپورا، قىسقاسى 6 ملن. سوندىقتان، بىزدەگى جاعداي ەكى ەسە قيىن.

جازىپ العان  جانيا ابدىبەك