قازاقتى وزگە ۇلتتاردان ەرەكشەلەپ تۇراتىن كوركەم مىنەزدەرىنىڭ ءبىرى – قوناقجايلىق. ءيا، بۇل راس! ءبىز قوناقجاي، كەڭپەيىل حالىقپىز، الدە حالىق ەدىك! سول قوناقجايلىعىمىز باسىمىزعا بالە بولىپ جۇرمەسىن. جالپى، ماقتاعاندى جاقسى كورەمىز عوي. ەلىمىزگە كەلىپ جاتقان وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ قايسىسىنان بولسىن «قازاقتار ساعان نەسىمەن ۇنايدى؟» دەپ سۇراساڭ، ەڭ الدىمەن «قوناقجايلىعى ۇنايدى» دەپ جاۋاپ بەرەدى. ەلىمىزدە ورىس ءتىلى ۇستەمدىك ەتىپ، كوپۇلتتى مەملەكەتكە اينالىپ بارا جاتقانىمىز دا سونىڭ كەسىرىنەن.
جاقىندا عانا ەلباسىمىزدىڭ تاپسىرماسىمەن كوشى-قون تۋرالى زاڭناما قابىلداندى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە ورالماندار مەن قونىس اۋدارۋشىلاردى قابىلداۋدىڭ وڭىرلىك كۆوتالارىن، شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋعا ارنالعان كۆوتانى قالىپتاستىرۋ جونىندەگى ۇسىنىستاردى ازىرلەۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتىنە ەنگىزۋ، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس كوشىپ-قونۋشىلاردى الەۋمەتتىك قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ، ەڭبەكشى كوشىپ-قونۋشىلار مەن ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ ءبىرىڭعاي دەرەكقورىن قالىپتاستىرۋ، قۇزىرەتى شەگىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقتىڭ كوشى-قونى تۋرالى زاڭناماسىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ جونىندەگى فۋنكسيالار مەن وكىلەتتىكتەردى قوسپاعاندا، كوشi-قون سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەستىرۋ جانە ىسكە اسىرۋ، كوشى-قون پروسەستەرىن مونيتورينگتەۋ، تالداۋ جانە بولجامداۋ سالاسىنداعى فۋنكسيالارى مەن وكىلەتتىكتەرى بەرىلە وتىرىپ، قايتا ۇيىمداستىرىلسىن»، - دەپ اقوردانىڭ تورىندە قاۋلى جارىق كوردى.
شەتەلدىك قانداستارىمىزدىڭ ەلگە ورالعانىنا ەشكىم دە قارسى بولمايدى-اۋ، الايدا وزگە ۇلتتاردى ەلىمىزگە تۇراقتاندىرعان دۇرىس پا؟ ارينە، دۇرىس. نەگە؟ سەبەبى ءبىز قوناقجايمىز. كەشە عانا قىتايلاردىڭ قازاق قىزدارىنا كوز تىگىپ، ايەلدىككە الۋ ماقساتىندا ەسىمدەرىن اۋىستىرىپ جۇرگەنى جايلى حابارلانعان ەدى. ەسىمى اۋىسقانىمەن ونىڭ بولمىسى، ۇلتى، بويىنداعى قىتايدىڭ قانى قازاققا اۋىسادى ما؟..
«وزگە ۇلتتاردىڭ ەلىمىزگە قونىستانعانىندا تۇرعان نە بار، كورشى مەملەكەتتەرمەن دوستىق قارىم-قاتىناستا بولۋىمىز كەرەك» دەگەن دە ساۋالدار بار. دوس بولعانىمىز دۇرىس تا شىعار، ءبىراق قاراگوز قىزدارىمىز وزگە ۇلتقا تۇرمىسقا شىعىپ، جىگىتتەرىمىزدىڭ شەت ەل ازاماتشالارىنا ۇيلەنۋلەرى ودان سايىن ارتپايدى ما؟! بۇل ماسەلە ەتەك جايا باستاسا، قان تازىلىعىن ساقتاعان تەكتىگىمىزدەن نە قالادى؟! اركىم سىيلاعاننىڭ ق ۇلى دەيدى، قازاقتىڭ بويىنا بىتكەن قاسيەتتەرىنىڭ ءبىرى – سىيلاستىق. قانداي ۇلت بولماسىن ءبىز ولاردى سىيلايمىز. ال ولار ءبىزدى شە؟ كۇنى كەشە عانا قاراعاندىداعى «وكتيابر» اۋدانىنا قازاقتىڭ كوسەمى ءاليحان بوكەيحانوۆتىڭ ەسىمىن بەرەمىز دەگەندە سول وزگە ۇلت وكىلدەرى جاپپاي قارسىلىق ءبىلدىردى ەمەس پە؟ سوندا باس كوتەرىپ، سولاردى ورنىنا قويعان كىم بار؟! جوق، ءۇن قاتقان ەشكىم جوق. نەگە؟ سەبەبى ولار وزگە ۇلت وكىلدەرى، ال ءبىز قوناقجايمىز...
ءۇش تۇعىرلى ءتىل ساياساتى شىقتى. بىلدىرلاپ ءتىلى ەندى شىعىپ كەلە جاتقان ءبۇلدىرشىن ءوزىنىڭ انا ءتىلىن ۇيرەنۋگە بارعاندا جاعالاستىرىپ قوس ءتىلدى قوسىپ قويماقشى. ول ازداي، مەكتەپ تابالدىرىعىندا جاراتىلىستانۋ باعىتىنداعى پاندەر اعىلشىن تىلىندە وقىتىلادى دەيدى، ءتىپتى كەيبىر زياتكەرلىك مەكتەپتەردە تاجىريبە دە جاساپ كوردى. قازاق ءتىلى ءوزى بۇعاۋدان شىعا الماي تۇرعان زاماندا ورىس ءتىلى مەن اعىلشىن ءتىلىن ىعىستىرۋدىڭ ورنىنا ۇستەمدىگىن ارتتىرىپ جاتىر. نەگە؟ سەبەبى ەلىمىزدە وزگە ۇلت وكىلدەرى كوپ، ال ءبىز قوناقجايمىز، كەڭپەيىلمىز...
تورىمىزگە شىعارىپ، باسىمىزعا كوتەرىپ وتىرعان وزگە ۇلت وكىلدەرى اسىمىزدى ءىشىپ، اياعىمىزعا تۇكىرىپ وتىرعانىن دا بايقامايمىز. قوناقجايلىق – وتە جاقسى قاسيەت. الايدا، نامىسىمىز بەن ەلدىگىمىزدى ۇمىتپاعان ءجون! قوناقجايلىعىمىز باسىمىزعا بالە بولىپ جۇرمەسىن!
قامشىگەر: نازەركە لابيحان
