ءومىر دەگەن جۇمباق دەپ ءجيى ايتامىز. الايدا دا بىزگە ءمالىم دە بەيمالىم بولعان ءومىردىڭ قىرلارىن تالاي عالىم، تالاي جىل زەرتتەگەنىمەن جۇمباقتىڭ شەشىمىن تۇگەلدەي دەرلىك بىلەمىن دەپ ايتا الماسى انىق. «مەن ءومىردى تالاي جىل زەرتتەپ، بارلىعىن ءتۇسىنىپ، ءبىلدىم»، - دەپ ايتقان ادام ناق اقىماقتىڭ ءوزى بولادى. سەبەبى ءومىر تىلسىم دۇنيە، جۇمباق دۇنيە. وعان مىنا جۇمباق بولعان وقيعا دالەل.
وسىدان 10 شاقتى جىل بۇرىن باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تۇرعىنى جايىقتىڭ بويىنان ايەلدىڭ ولىگىن تاۋىپ الادى. بۇل ايەلدىڭ كۇيەۋى مۇناي كومپانياسىندا جۇمىس جاسايتىن. كورشىلەردىڭ ايتۋى بويىنشا جاقسى اقشا تاپقانىمەن جالاقىسىنىڭ جارتىسىن قۋ اراققا جۇمسايدى ەكەن. بار كەمشىلىگى ىشىمدىككە اۋەستىگى، ايتپەسە جاقسى اكە، جاقسى جار بولعان.
ايەلىنىڭ قايتىس بولعانىن ەستىگەن باقداۋلەت ءقازىر جىندى ادام سەكىلدى نە ىستەرىن بىلمەي، ساندىراقتاپ وتىر. ايشانىڭ دەنەسىن بار كۇشىمەن قۇشاقتاپ العان. بىرەسە شاشىن سيپاپ ايعايلايدى، بىرەسە ۇندەمەي، مەلشيىپ وتىرىپ الادى. ءبىر كەزدە ەسىن جيعان ادام سەكىلدى:
— ايشا، ايشا مەنى قورقىتپاشى. بارلىعى مەنىڭ ءتۇسىم عوي، ءيا. قىزدارىمىز ءبىزدى ۇيدە، جىلاپ كۇتىپ وتىر. مەن سەنى ۇيگە الىپ كەتۋگە كەلدىم، - دەپ شىرىلداي بەردى، شىرىلداي بەردى.
جايىق وزەنى باقداۋلەتتىڭ ۇيىنەن قاتتى الىس ەمەس ەدى. ايەلدى تەكسەرىستەن وتكىزبەك بولعان پوليسيا قىزمەتكەرلەرىنە باقداۋلەت قارسى بولدى. باقداۋلەت ءوز قارسىلىعىنىڭ سەبەبىن ايەلىنىڭ بۇرىننان دەنساۋلىعىندا كىنارات بارىن، تەز ارادا بوسقا ۋاقىت وتكىزبەي جەرلەۋ راسىمدەرىن وتكىزۋ كەرەكتىگىن ايتىپ، ءتۇسىندىردى. پوليسيا قىزمەتكەرلەرى دە ايەلدىڭ بۇرىننان جۇرەگى اۋىراتىنىن انىقتاپ، قىلمىستىق ءىس قوزعامادى.
توعجان مەن ۇلبولسىننىڭ اراسى 2 جاس. توعجان 7 سىنىپ وقىسا، ۇلبولسىن 5 سىنىپ وقۋشىسى. ولار اناسى قايتىس بولعان كۇنى ايشانىڭ اناسىنىڭ ۇيىندە بولعان. ايشا اكەسىنەن ەرتە ايىرىلعان، ونىڭ جالعىز كوزقۋانىشى بولعان اناسى باعيلا بولاتىن. قارالى حاباردى بىرنەشە كۇننەن كەيىن ەستىگەن قىزدار ءالى كۇنگە دەيىن ەسەڭگىرەپ ءجۇر. نە دۇرىس تاماقتانبايدى، نە سويلەمەيدى. باقيلىق بولعان ايشانىڭ اناسى قارلىعاشىنان ايىرىلسا دا، تاعدىرعا مويىنسىنعان. ەندىگى ونىڭ مىندەتى ايشاسىنىڭ كوز قاراشىعىنداي بولعان، توعجان مەن ۇلبولسىندى تاربيەلەپ، ومىردەن ءوز ورىنىن تاپقانعا دەيىن كومەكتەسۋ، قاستارىنان تابىلۋ. باعيلا ەكى قىزدىڭ قاسىندا بولۋى ءۇشىن باقداۋلەتتىڭ ۇيىندە تۇنەپ ءجۇردى. سەبەبى قىزدار تۇنىمەن قورقىنىشتى ءتۇس كورىپ، شوشىنىپ ويانادى. نە ىستەرىن بىلمەگەن باقداۋلەت ايشانىڭ اناسىنا ءوزى ءوتىنىش جاسادى.
ءبىر كۇنى تۇنىمەن ۇيىقتاي الماعان باعيلا سۋ ىشۋگە اس ۇيگە بارادى. ءبىر ساتتە باقداۋلەت ۇيىقتاپ جاتقان جاتىن بولمەدەن باقداۋلەتتىڭ داۋىسى ەستىلدى. باقداۋلەتتىڭ ايعايلاعان داۋسىن ەستىگەن باعيلا شوشىپ كەتەدى. ءوزىنىڭ جاتىن بولمەسىنە قالاي كەلگەنىن بىلمەي قالعان باعيلا «بەيكۇنا پەرىشتەم-اۋ»، - دەپ قايتالاي بەردى، قايتالاي بەردى...
كەلەسى كۇنى باعيلا قاتتى اشۋلى ەدى. ونىڭ ويىن جاۋابى جوق سانسىز ساۋالدار شىرماپ العان. شىرماۋىق سەكىلدى بولعان سۇراقتار ونى بىرنەشە كۇن بويى ۇيىقتاتپادى. سوسىن ويىن باقداۋلەتكە ايتۋدى ءجون كوردى.
— تۇنىمەن ۇيىقتاي الماي ءجۇرمىن، بالام
— جالعىز ءسىز ەمەس قينالىپ، ۇيىقتاي الماي جۇرگەن
— قىزىمدى ولتىرگەن ايۋاننىڭ جازاسىن بەرگىم كەلەدى... تىنىشتىق... باقداۋلەتتىڭ كوزى شاراسىنان شىعىپ كەتكەن كۇيى:
— ايشانى كىم ءولتىردى؟، - دەپ سۇرادى.
—ازىرگە بىلمەيمىن. الايدا قىزىمدى ولتىرگەن ادامنىڭ جەر باسىپ جۇرۋگە حاقىسى جوق.
— قىلمىستىق ءىس جابىلىپ قويدى. پوليسيا قىزمەتكەرلەرى ءىستى قايتا قارايتىنىنا سەنىمدى ەمەسپىن. ايشانىڭ جۇرەگى اۋىراتىن. ونى مەن قايتىس بولعان كۇنى عانا ءبىلدىم. بىزدەن جاسىرىپ ءجۇرىپتى. ءىستى قايتا قوزعايتىن بولساق، توعجان مەن ۇلبولسىنعا دا وڭاي تيمەيتىنى انىق. ولار ەندى عانا ەسىن جيىپ كەلە جاتىر.
— ول دا دۇرىس شىعار. بىلمەيمىن، جۇرەگىم مەنى الدامايدى...
ايشانىڭ ءجۇز كۇندىگى ءوتتى. باعيلانىڭ ايشادان ايىرىلعانى كەشە عانا ەدى. ۋاقىت زۋلاپ جاتىر. باعيلا ءقازىر ءوز ۇيىندە. نەمەرەلەرىنە اپتاسىنا بىر-ەكى رەت بارىپ تۇرادى. باعيلا ءالى كۇنگە دەيىن كۇدىكتەنىپ ءجۇر. ايشانىڭ ءجۇز كۇندىگىن وتكىزىپ بولعاننان كەيىن جەرگىلىكتى پوليسيا بولىمشەسىنە بارىپ قىزىنا قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعاۋىن سۇرايدى. الايدا پوليسيا قىزمەتكەرلەرى قارسى بولادى. ايشا قىزىن بىرەۋ ولتىرگەنىنە سەنىمدى ەكەنىن ايتقانىمەن ەشقانداي ناتيجەگە قول جەتكىزە المايدى. اراعا ءوزىنىڭ ەسكى تانىستارىن سالعان باعيلا بىرنەشە ايدان كەيىن عانا ءوز دەگەنىنە جەتەدى. ايشانىڭ ءمايىتىن قايتادان تەكسەرۋدەن وتكىزۋ تۋرالى رۇقساتتى قولىنا العان باعيلا كىنالى ادامدى تاباتىنىنا بەك سەنىمدى.
ارادا بىرنەشە اپتا ءوتتى. ساراپتامانىڭ ناتيجەسى بەلگىلى بولدى. ءبىر جاپىراق قاعازدى قولىنا العان باعيلا قاتتى تاڭعالدى. سول ءتۇنى كورگەن ءتۇسى الداماپتى. ءتۇسى وڭىنە اينالدى. كىنالى ادام بەلگىلى بولدى...
باعيلا تۇندە تۇسىندە ءوزىنىڭ ايشاسىن كورەدى. ايشا سول ءتۇنى بارلىعىن ايتىپ بەرەدى. ول الگى جەكسۇرىننىڭ ءوزىن قىلعىندىرىپ، وزەنگە لاقتىرعانىن ايتىپ بەردى. باعيلا ايشانىڭ موينىنان ەر ادامنىڭ قولىن انىق بايقادى. ايشاسىن قۇشاقتاماق بولعان كەزدە ول عايىپ بولدى. جاستىعى كوز جاسىمەن سۋ بولعان كەزدە باعيلا كوزىن اشتى.
ءدال سول ءتۇنى باعيلا ۇيىقتاي الماعان بولاتىن. سۋ ىشۋگە شىققان كەزدە باقداۋلەتتىڭ «مەن كىنالى ەمەسپىن، ءوزىڭ، ءوزىڭ» دەگەن ايعايىن ەستىگەن.
قىلمىسكەردىڭ ءوزىنىڭ كۇيەۋ بالاسى ەكەنىن بىلگەن باعيلا بىرنەشە ۋاقىت بويى ءۇنسىز ءجۇردى. سەنگىسى كەلمەدى... سەبەبى باقداۋلەتتى ءوزىنىڭ تۋعان ۇلىنداي كورەتىن. بارلىعى وتىرىك بولسا ەكەن دەدى. توعجان مەن ۇلبولسىندى ويلادى. ولاردىڭ «اكەسى قىلمىسكەر» دەگەن اتقا قالماسىن دەدى. الايدا ايشا دا وعان مازا بەرمەدى. ايشا قايتىس بولعان كۇننەن باستاپ تىنىش ۇيىقتاي المادى. ۇنەمى شوشىپ وياناتىن. شىدامادى... ايشا ءۇشىن قىلمىسكەر كىم بولسا دا جازالاعاسى كەلدى.
پوليسيا قىزمەتكەرلەرى باقداۋلەتتى كۇدىكتى رەتىندە قاماۋعا الدى. ساراپتاما ناتيجەسى ايشانىڭ موينىنداعى قولدىڭ ىزدەرى كىمدىكى ەكەنىن انىقتادى. بارلىعىنا باقداۋلەت كىنالى. باعيلانىڭ ءتۇسى جاي ءتۇس بولمادى. ول ءتۇس ارقىلى قىزىنىڭ ولىمىنە كىنالى ادامدى تاپتى، جازالادى. باقداۋلەت باعيلادان كەشىرىم سۇراعانىمەن ەشتەڭە وزگەرمەيتىنىن ءتۇسىندى.
— مەن قارعىس اتقىر سول ءتۇنى قاتتى ماس ەدىم. قىزداردىڭ ۇيدە جوق ەكەنىن بىلگەن سوڭ ايشاعا تيىسە باستادىم. سول ءتۇنى ايشا ماعان «ءوزىنىڭ بال كوتەرە المايتىنىن»، - ايتتى. مەن اشۋلاندىم. مەنىڭ ۇرپاعىمدى جالعاستىراتىن ۇلىم بولعانىن ارمانداپ جۇرگەنمىن. الايدا ارمانىم كوز الدىمدا عايىپ بولعانىن ءبىلۋ ماعان اۋىر سوققى بولدى. ءوزىمنىڭ نە ىستەگەنىم ەسىمدە جوق. ءبىر قاراسام ايشانى بۋىندىرىپ، ولتىرگەن ەكەنمىن. قاتتى قورىقتىم. قاتتى... نە ىستەرىمدى بىلمەدىم. ءبىر كەزدە ءمايىتتى وزەنگە لاقتىرۋ كەرەك ەكەنىن ءتۇسىندىم. سولاي جاسادىم دا، ۇيگە كەلىپ ۇيىقتاپ قالدىم. تاڭەرتەڭ تۇرعان كەزدە جامان ءتۇس كورگەندەي بولدىم. ءبىراق جايىقتىڭ جاعاسىنان ايشانىڭ ءمايىتىن كورگەندە بۇل وقيعانىڭ ءتۇس ەمەس ەكەنىن ءبىلدىم. مەن كىنالىمىن... مەن كىنالى ەمەسپىن... قۋ اراق... تۇبىمەن جەتتى...
ءقازىر باعيلا توعجان مەن ۇلبولسىندى ءوز قامقورلىعىنا العان. قىزدار ەسەيگەن كەزدە عانا باعيلا بارلىق شىندىقتى قىزدارعا ايتىپ بەردى. 10 جىلعا تۇرمەگە قامالعان باقداۋلەت ەسىنەن اداسىپ، تۇرمەدەگى العاشقى كۇنى-اق وز-وزىنە قول سالعان.