بريۋسسەلدىڭ ءبىرىنشى ينستانسياداعى سوتى ق ر ۇلتتىق قور اكتيۆتەرىنىڭ شامامەن 21،5 ميلليارد دوللار سوماسىنا الدىن الا تىيىم سالۋدى جويىپ، 530 ميلليون دوللار كولەمىندەگى قالعان قاراجاتتى شەكتەۋدى اعىلشىن سوتتارىندا الىپ تاستاۋعا بولادى دەگەن شەشىمگە كەلدى، دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى ق ر ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
2010 جىلى قازاقستانعا قارسى تالاپ-ارىزداردى باستاعان ەكى مولدوۆان كاسىپكەر اناتول جانە گابريەل ستاتي شۆەسياداعى تورەلىك ارقىلى قازاقستاننان 4 ميلليارد دوللار تالاپ ەتتى، الايدا ولارعا 500 ميلليون دوللار ۇيعارىلدى. وسى قاراجاتتىڭ ىشىنەن 199 ميلليون دوللار گاز وڭدەۋ زاۋىتى قۇرىلىسىنا كەتكەن شىعىندارمەن بايلانىستى بولعان ءتارىزدى.
كەيىننەن، اقش-تا بولەك سوت پروسەدۋراسى ارقىلى الىنعان قۇجاتتار ارقىلى قازاقستان ءستاتيدىڭ تالاپتارى ءىرى الاياقتىققا نەگىزدەلگەندىگى جونىندە دالەلدەر الدى. شۆەسيا تورەلىك شەشىمنىڭ كۇشىن جويماي جانە الاياقتىق فاكتىسىن ەسەپكە الماعانىنا قاراماستان، انگليانىڭ جوعارى سوتى ۇسىنىلعان دالەلدەردى قاراستىردى. بىلتىر ماۋسىم ايىندا تورەلىك شەشىم الاياقتىق جولىمەن الىنعاندىعى تۋرالى دالەلدەر بار دەگەن قورىتىندىعا كەلىپ، سايكەسىنشە اعىمداعى جىلى قازان ايىنا الاياقتىقتىڭ ءمانى بويىنشا تىڭداۋ وتكىزۋدى بەلگىلەدى. وسىدان كەيىن قازاقستاننىڭ ۇلتتىق بانكىنە جانە ۇلتتىق قورعا تيەسىلى 22 ميلليارد دوللارىنان استام سوما كولەمىندەگى اكتيۆتەرگە الدىن الا تىيىم سالىنىپ، بۇل سوما ولاردىڭ تالاپتارىنان اناعۇرلىم اسىپ تۇسەدى.
بەلگيالىق سوت ۋاقىتشا تىيىم سالۋ ءستاتيدىڭ تالاپتارى مەن شىعىندارىنىڭ سوماسىمەن عانا، اتاپ ايتقاندا 530 ميلليون دوللارمەن شەكتەلۋى كەرەك دەپ ۇيعارا وتىرىپ. بۇل قازاقستاننىڭ ۇلتتىق بانكىنە تيەسىلى شامامەن 21،5 ميلليارد دوللار مولشەرىندەگى اكتيۆتەرىنەن شەكتەۋدى الىپ تاستاۋعا اكەلەدى. بۇدان باسقا بەلگيالىق سوتتىڭ ۇيعارۋىنشا، تىيىم سالۋ ءۇشىن نەگىزدىڭ بار-جوقتىعىن ناق اعىلشىن سوتتارى شەشۋى ءتيىس. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن قازاقستاننىڭ ۇلتتىق بانكى تىيىم سالىنعان قاراجاتتىڭ قالعان بولىگىنەن شەكتەۋدى الىپ تاستاۋ ءۇشىن انگليادا ءتيىستى ارەكەتتەر قابىلدايتىن بولادى.
«تىيىم سالىناتىن قاراجاتتى ۇلعايتۋ جانە بۇل رەتتە ءۇشىنشى تۇلعالاردى قامتۋعا باعىتتالعان ءستاتيدىڭ ستراتەگياسىنا سىزات ءتۇستى. ءستاتيدىڭ ستراتەگياسى باستاپقىدا ەلىمىزگە قىسىم كورسەتۋگە باعىتتالعان»، - دەيدى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتايەۆ.
بەلگيالىق شەشىم ستاتي الاياقتىق تۋرالى دالەلدەمەلەر قاراستىرىلاتىن سوت تالقىلاۋىن اياقتاي الماي، انگليادا ءىرى جەڭىلىسكە ۇشىراعاننان كەيىن ءبىر اپتا وتكەن سوڭ شىقتى.
ستاتي انگلياداعى سوت تالقىلاۋلارىن قازاقستاندىق اكتيۆتەرگە تىيىم سالۋعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن باستادى. الايدا سوت الاياقتىق دالەلدەمەلەرىنە قىزىعۋشىلىق تانىتا باستاعاندا-اق ولار ءىستى توقتاتۋعا تالپىندى. وتكەن اپتادا سوت تالقىلاۋىن كەيىنگە قالدىرۋعا تىرىستى. سەبەبى بۇدان بىلاي ولار ءوز قۇقىقتارىن وزدەرى قورعاماق. ويتكەنى ولاردىڭ ادۆوكاتتارى King and Spalding بىرنەشە كۇن بۇرىن ولاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدى توقتاتتى.
لوندوندىق سوت ونىڭ ورنىنا سوت تالقىلاۋى قازان ايىندا جالعاسۋى كەرەك دەپ شەشتى جانە قازاقستانعا سوت شىعىندارىن تولەۋدى ۇيعاردى.
