اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن كوشپەلى باسپاسوز-كونفەرەنسياسىندا اقمولا وبلىسى، ەرەيمەنتاۋ اۋدانى، نوۆوماركوۆكا اۋدانىندا ورنالاسقان «مانات» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسىنا اسىل تۇقىمدى ءىقم مال ساتىپ الۋ ءۇشىن العاشقى نەسيەلىك چەك تاپسىرىلدى. فەرمەر 23 390 000 تەڭگە كولەمىندە العان نەسيەگە وتارلى جايىلىمعا مال جانە جەم دايىندايتىن تەحنيكا ساتىپ الۋدى جوسپارلاۋدا.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى 2018-2027 جىلدارعا ارنالعان ەتتى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ جاڭا سالالىق باعدارلاماسىنا سايكەس «سىباعا» جانە «التىن اسىق» نەسيە بەرۋ باعدارلامالارى شەڭبەرىندە اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەرىن قولجەتىمدى نەسيەمەن قامتاماسىز ەتۋدە.

سوڭعى قارىز الۋشى ءۇشىن سۋبسيديانى ەسكەرە وتىرىپ قارىز بويىنشا نەسيە مولشەرلەمەسى 4% قۇرايدى، قارجىلاندىرۋ مەرزىمى – 15 جىل. وسىلايشا، قارجى ۇيىمدارى (قۇ)، ميكروقارجى ۇيىمدارى (مقۇ) جانە وڭىرلىك ينۆەستيسيالىق ورتالىقتار (ءويو) ارقىلى نەمەسە تىكەلەي «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اق فيليالدارى ارقىلى ءىرى قارا مالدىڭ انالىق باسى مەن قويدى ساتىپ الۋعا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الادى.

ەتتى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ جاڭا باعدارلاماسى بويىنشا فەرمەرلەر ءوندىرىس ۇلگىسىنىڭ نەگىزگى مودەلى بولىپ تابىلادى. ولار وتكىزۋ، وقىتۋ جانە ۆەتەرينارلىق قىزمەتتەردە بىرىكتىرىلەدى. جەر جانە نەسيە بەرۋ ەڭ ۇزدىك فەرمەرلەر اراسىندا تاڭدالىپ الىنادى.

اسىل تۇقىمدى مالداردىڭ گەنەتيكاسىن پايدالانۋ جانە مال شارۋاشىلىعىنداعى تۇقىمداردى جاقسارتۋ نەگىزگى شارت بولىپ تابىلادى. سۋارمالى جەرلەردەگى جەمشوپ ءوندىرىسى بورداقىلاۋ الاڭدارىنا شوعىرلاناتىن بولادى. بۇدان باسقا، بۇقانى تىكەلەي بورداقىلاۋ الاڭدارىنا تاپسىرعان جاعدايدا فەرمەرگە 1 كگ ءتىرى سالماعىنا 200 تەڭگە مولشەرىندە مەملەكەتتەن قوسىمشا اقى تولەنەدى.

نەسيە فەرمەرلەرگە تەك ءىرى قارا مال مەن قويدىڭ اسىل تۇقىمىن ساتىپ الۋعا عانا ەمەس، سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى مەن قۇرال-جابدىقتارىن ساتىپ الۋعا جانە اينالىم كاپيتالىن تولىقتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

جاڭا باعدارلامادا قارىز الۋشىعا كەپىلدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن لويالدى رەجيممەن جۇمىس جاسايدى، كەپىلدى قامتاماسىز ەتۋدىڭ قۇنى تومەن بولعان جاعدايدا، قارىز الۋشى «قازاگروگارانت» اق كەپىلدىگىن قارىز سوماسىنان 85% مولشەرىندە پايدالانا الادى.

ەتتى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ جاڭا باعدارلاماسىندا تۇجىرىمدالعان باسىمدىقتار مەن مەحانيزمدەر مەملەكەت باسشىسىنىڭ وتاندىق اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەردىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋ، ءبىرىنشى كەزەكتە اگروونەركاسىپتىك كەشەندەگى ەڭبەك ونىمدىلىگىن جانە ەكسپورتتىق وڭدەلگەن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن كەمىندە 2،5 ەسە ارتتىرۋ جونىندەگى مىندەتتەرىن تىكەلەي جۇزەگە اسىرۋ بولىپ تابىلادى.

بۇگىندە قازاقستان جايىلىم اۋماعى بويىنشا الەمدە بەسىنشى ورىندا، ونىڭ اۋماعىنىڭ تەك 30 پايىزى عانا قولدانىلادى. 2007 جىلمەن سالىستىرعاندا، 2017 جىلى ەلىمىزدە سيىر ەتىن تۇتىنۋ 7% -عا ارتتى، ءوندىرىس 17% -عا دەيىن ءوستى. سونىمەن بىرگە قوي ەتىنە دە ۇقساس جاعداي: قوي ەتىنە سۇرانىس 22% -عا ارتىپ، ءوندىرىس 24% -عا دەيىن ءوستى. سيفرلارعا سۇيەنسەك، قازاقستان سيىر ەتى مەن قوي ەتى بويىنشا ءوزىن-وزى قامتاماسىز ەتە باستادى، مالدىڭ سانىن كوبەيتۋ ارقىلى ەت تۇرلەرىنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا ۇمتىلادى.