تاراز قالاسىنداعى كيەلى جەرلەردىڭ ءبىرى سانالاتىن اۋليە قاراحانا قاراحان كەسەنەسىندە جەرلەنگەن ادام قارلۇق بيلەۋشىسى بولعان جانە قاراحان تيتۋلىن يەمدەنگەن ساتۇق بوعرا قاراحاننىڭ اتاسى قۇل بىلگە ءقادىرحان بولۋى مۇمكىن دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى. 

جالپى تاريحشى عالىمدار ءالى كۇنگە «قاراحان كەسەنەسىندە كىمنىڭ جەرلەنۋى مۇمكىن؟» دەگەن ساۋالمەن باس قاتىرىپ كەلەدى. ويتكەنى كۇنى بۇگىنگە دەيىن ايتىلىپ جۇرگەن قاراحان اۋليە اتاۋىنداعى «قاراحان» ءسوزى ادامنىڭ اتى ەمەس ونىڭ الەۋمەتتىك مارتەبەسىن ايعاقتايتىن ءسوز بولىپ شىقتى. سوندىقتان تاريحشىلار قاراحان اۋليە كەسەنەسىندە جەرلەنۋى مۇمكىن ادام جايىندا ءارتۇرلى دەرەكتەر كەلتىرەدى. ماسەلەن كەي دەرەكتە قاراحان تيتۋلىن يەلەنىپ، تارازداعى ەڭ اتاقتى كەسەنەدەن ماڭگىلىك ۇيقىدان جاتقان ادامنىڭ شىن ەسىمى شا ماحمۋد بولۋى مۇمكىندىگى جايىندا ايتىلادى.

الايدا «ەجەلگى تاراز ەسكەرتكىشتەرى» تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى قىزمەتكەرى اسىلجان شايدىلدايەۆ كاللاۋر مەن پانكوۆتىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنە وتىرىپ قاراحان بابا كەسەنەسىندە جاتقان تاريحي تۇلعا جايىندا تىڭ دەرەك كەلتىرەدى.

–دەرەكتەردى سالىستىرىپ قاراپ وتىرساق تارازداعى اۋليەاتا قاراحان بابامىزدىڭ ورنىندا مەنىڭ ويىمشا ساتۇق قاراحاننىڭ ءتۇپ اتاسى قۇل بىلگە ءقادىرحان جاتقان سەكىلدى. بۇل پاتشا ەڭ ءبىرىنشى يسلام ءدىنىن ۇستاۋشى دا تاراتۋشى دا بولعان شىندىق. ءسويتىپ، العاشقى قارلۇق قاعاناتىن قۇرۋشى ادام دا وسى كىسى. سول داۋىردە تاراز قالاسىنىڭ قارلۇق قاعاناتىنىڭ ورتالىعى بولعاندىعى تاعى بار، –دەيدى تاريحشى.

تاريحشى سونداي-اق كۇنى بۇگىنگە دەيىن ايتىلىپ كەلگەن شاح ماحمۋد بوعرا حان مەن ايشا ءبيبى انامىزدىڭ اراسىنداعى ماحاببات حيكاياسىنىڭ كەي تۇستارىنىڭ شىندىققا ساي كەلمەيتىنىن ايتادى.

–ءبىز ءالى كۇنگە دەيىن اۋليەاتا اتالعان تارازداعى قاراحان كەسەنەسىندە جاتقان قاراحاندى شاح ماحمۋد حان دەپ ناسيحاتتاپ كەلەمىز. الايدا ايشا ءبيبى انامىز بەن ماڭگىلىك ماحاببات قۇرىپ، عاسىرلار سىناعىنان وتكەن ەسكەرتكىش تۇرعىزعان دەپ جۇرگەن شاح ماحمۋد حان 1070 جىلى قايتىس بولعان. ال، ايشا انامىز شامامەن 1185 جىلدارى ومىرگە كەلگەن. دەمەك ايشا ءبيبى مەن شاح ماحمۋدتىڭ ءومىر ءسۇرۋ داۋىرلەرىنىڭ سايكەس كەلمەۋىنە وراي، تاراز قالاسىنىڭ ورتالىعىندا ورنالاسقان كيەلى مازاردىڭ اۋليەاتا-شاح ماحمۋدتىكى ەمەس-اۋ دەگەن ويعا جەتەلەيدى، – دەيدى عالىم

جوعارى دا كەلتىرگەن مىسالدار مەن فاكتىلەردى العا تارتا وتىرىپ عالىم تارازداعى قاراحان بابا مازارىندا ماڭگىلىك قۇشاعىنا ەنگەن قارلۇق بيلەۋشىسى بولعان جانە قاراحان تيتۋلىن يەمدەنگەن ساتۇق بوعرا قاراحاننىڭ اتاسى قۇل بىلگە ءقادىرحان بولۋى مۇمكىن دەگەن تۇجىرىمدى ۇسىنادى. ال عىلىمنىڭ كۇنى بۇگىنگە دەيىن ماحمۋد حاننىڭ قاراحان كەسەنەسىندە جەرلەندى دەگەن نۇسقانى ۇسىنۋى ونىڭ ءوز باباسى قۇل بىلگە ءقادىرحاننان گورى ابىرويلى بولۋىنان مۇمكىن.