جامبىل وبلىسىندا مۇناي كەنى تابىلعان

/image/2019/08/26/crop-30_22_480x854_paydaly-qazbalar.jpg

اعىمداعى جىلى 80 جىلدىق مەرەيتويىن تويلايتىن جامبىل وبلىسىنىڭ قۇرىلعان العاشقى جىلدارى-اق ولكەدە گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ، ءوڭىردىڭ ءار قيىرىندا فوسفور، تۇز، تاس كومىر، سەليترا، مىس كەندەرىمەن بىرگە بالقاش كولىنىڭ وڭتۇستىك جاعىنداعى شۋ اۋدانىنىڭ التىتۇلكى جەرىندە مۇنايدىڭ بار ەكەندىگى انىقتالعان دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى. 

سول كەزدە جۇرگىزىلگەن گەولوگيالىق بارلاۋ ەكسپەديسيالارىنىڭ ناتيجەسىندە وبلىس اۋماعىنداعى فوسفور كەنىنىڭ جالپى قورى 500 ميلليون تەڭگە ەكەنى بەلگىلى بولدى. سونداي-اق تالاس، كراسنوگور (قازىرگى قورداي اۋدانى) اۋداندارىندا قورعاسىن كەنى كەزدەسكەن. گەولوگتار وبلىستىڭ سارىسۋ، تالاس، شۋ اۋداندارىنداعى قوساششى، قاراكول كولدەرىندە مول تۇز كەنىن تاپقان. مۇنان بولەك كراسنوگور اۋدانىنىڭ (قازىرگى قورداي اۋدانى) ءيىرسۋ اڭعارىندا تاس كومىر كەنى تابىلعان. جامبىل وبلىسى قۇرىلعانعا دەيىن قازىرگى بايزاق اۋدانى، جەتىباي اۋىلىنىڭ ماڭىنان وق ءدارى جاساۋدا قولدانىلاتىن سەليترا كەنى وندىرىلگەن ەكەن.

وبلىس اۋماعىندا جۇرگىزىلگەن گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى شۋ اڭعارىنان مەندەلەيەۆ كەستەسىندەگى ءبىرقاتار حيميالىق ەلەمەنتتەردىڭ بار ەكەندىگىن عىلىمي تۇرعىدان دالەلدەگەن. ماسەلەن اۋدانداعى جايساڭ اڭعارىنان مىستىڭ مول كەنى بارلانعان. شۋ، كراسنوگور، (قازىرگى قورداي اۋدانى)، قورداي اۋداندارىمەن جامبىل قالاسىنىڭ ماڭدارىندا قۇرىلىس ماتەريالدارى وتە كوپ كەزدەسكەن. گەولوگتار ولجاسىن ايعاقتايتىن قۇجاتتاردا جامبىل اۋدانىنىڭ يليچ كەڭشارىندا تورفتىڭ مول قورى كەزدەسەتىنى تۋرالى جازىلعان.

دەگەنمەن ءبىر قاتار كەن ورىندارىن بارلاپ، تاپقانىمەن 1940 جىلعا دەيىن وبلىس اۋماعىندا جۇرگىزىلگەن گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىنىڭ ءتيىستى دەڭگەيدە جۇرگىزىلمەگەنىن اڭعارۋعا بولادى. تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەننەن كەيىن اقباقايدان التىن، كومىر باريت كەندەرى تابىلسا، مويىنقۇمنىڭ سەمەنتىن، تالاستىڭ گازىن، جايساڭ مىسىن، قاراقىستاقتىڭ التىنىن ءوندىرۋ ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوستى. قاراتاۋدىڭ قويناۋىنان شىعاتىن سارى فوسفور بۇگىندە قازاقستان حيمياسىنىڭ الەۋەتىن كۇللى الەمگە تانىتۋمەن كەلەدى. اتالعان كەندى يگەرىپ جاتقان «قازفوسفات» كاسىپورنى بۇگىندە قازاق حيميا ونەركاسىبىنىڭ الىبى سانالادى.

وبلىس اۋماعىندا ءالى كۇنگە دەيىن جۇرگىزىلىپ جاتقان گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى وڭىردە پايدالى قازبالاردان 100-دەن استام ءتۇرىنىڭ بار ەكەنىن انىقتادى. ءبىر عانا مويىنقۇم اۋدانىنىڭ وزىندە تاس كومىردىڭ مول قورىنان بولەك الماس ءوندىرىسىن قولعا الۋ دا بولاشاقتىڭ ەنشىسىنە قالىپ وتىر.

قاتىستى ماقالالار