قازاق تاريحىندا ىزگىلىكتى ىسىمەن سوڭىنا وشپەس ءىز قالدىرعان تۇلعالار از ەمەس. سونىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى 1795-1885 جىلدارى ءومىر سۇرگەن–باتىر داتقا. قازىرگى جامبىل وبلىسىنىڭ اۋماعىندا عۇمىر كەشكەن اتپال ازاماتتىڭ ەلدىڭ ازاتتىققا قول جەتكىزۋ جولىندا سىڭىرگەن ەڭبەگى ۇشان تەڭىز. سوندىقتان دا داتقا كەسەنەسى ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا ايتىلعان «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى» جوباسىنىڭ وڭىرلىك بالاما نسۇقاسىنىڭ تىزىمىنە الىنعان دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى. 

تۋعان جەردىڭ تاريحىندا ونىڭ تاۋەلسىزدىك جولىندا جانقيارلىعىمەن ءىز قالدىرعان تۇلعا ەسكەرتكىشى جۋالى اۋدانىنداعى كۇرەڭبەل، قوڭىرتوبە اۋىلدارىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان.كەسەنە شاعىن توبەنىڭ ۇستىنە سوعىلعان. ونىڭ التى قىرلى قابىرعاسى كۇيدىرىلگەن كەسەكتەن ورىلگەن. قابىرعالارىنىڭ ۇزىندىعى – 2،8، بيىكتىگى 6 مەتر بولادى. ال توبەسى التى قىرلى مەتالل كۇمبەزبەن جابىلعان.

باتىربەك داتقا – شىنەت باتىردىڭ نەمەرەسى، اتاقتى رىسبەك باتىردىڭ ۇلكەن ۇلى. حالىق جادىندا قوقاندىقتارعا قارسى حالىقتىڭ مۇددەسىن قورعاعان جاۋىنگەر ءارى ساياساتكەر رەتىندە ساقتالعان.

باتىربەك رىسبەك ۇلى ەل، رۋ اراسىندا اسا بەدەلدى تۇلعا رەتىندە قالىپتاسىپ، وڭىردەگى قوقان بيلىگى ۇستەمدىك قۇرىپ تۇرعان شاقتا «داتقا» دەگەن شەن يەلەنىپ، ەل باسقارۋ ىسىنە ارالاسقان. ءدال وسى تۇستا سولتۇستىكتەن كيلىككەن ورىستىڭ اسكەري باسشىلارىمەن ءتىل تابىسىپ، بەيبىت كەلىسىمدەرگە كەلىپ، ءوزىنىڭ كورەگەندىگىمەن دارالانادى.

باتىربەك رىسبەك ۇلى وڭتۇستىك وڭىردەگى بايزاق، شوقاي، ساپاق سىندى بەدەلدى ەل باسقارعان تۇلعالارمەن زامانداس، ىستەس بولىپ، زامان اعىمىن جاقسى سەزىنگەن رۋ باسىلارىنىڭ قاتارىندا بولدى. ءوز زامانىنداعى ساياسي-الەۋمەتتىك ماسەلەلەرگە قىزۋ ارالاسىپ، حالىق تاعدىرىنا ارا تۇسكەن قوعام قايراتكەرى رەتىندە دە ەل اۋزىندا ايتىلىپ جۇرگەن اڭىز اڭگىمەلەردىڭ جەلىسىنە ارقاۋ بولعان كەيىپكەرگە اينالعان. ەسىمى سول زاماننىڭ شىندىعىن سۋرەتتەگەن اۋزى دۋالى اتاقتى اقىندار جىرىنان دا ورىن الىپ، ءسوز بولۋى تەگىن بولماسا كەرەك. شوجە، ءسۇيىنباي، مايلىقوجا، مادەلىقوجا جىرلارىندا سۋرەتتەلگەن باتىربەك داتقا بەينەسىن تانىپ-باعالاۋى سونىڭ مىسالى. ورىس گەنەرالى چەرنيايەۆ: «بۇل كىسىلەردىڭ اراسىنداعى باتىربەك داتقا – مەن ءۇشىن وتە قۇپيا تۇلعا. يسلام دىنىنە، سالت داستۇرىنە وتە بەرىك. ورىستاردى جات دىندىلەر دەيدى. باسقا داتقالارعا قاراعاندا وڭتۇستىك وڭىردە حالىق اراسىندا اتاق-ابىرويى وتە زور، بۇنى وزگە داتقالار دا اشىق مويىندايدى»، دەپ مىنەزدەمە بەرگەن.

باتىربەك رىسبەك ۇلىنىڭ اتقارعان ءىسى ەل-جۇرتىنا ماقتانىش، ەرلىگى ءسۇيىنىش، ەسىمى ەل ازاماتى رەتىندە حالىق ساناسىندا ساقتالعان.