جامبىل وبلىسىنىڭ حيميالىق الەۋەتى ۇلى وتان سوعىسىنا دەيىن-اق كەڭەس وداعى گەولوگتارىنىڭ نەگىزگى نىسانىنا اينالعان. ال 1935 جىلى گەولوگ ي.ماشكارا قاراتاۋدا الەمدەگى ەڭ ءىرى فوسفور كەنىنىڭ بار ەكەندىگىن انىقتادى. تاعى ءبىر ورىس گەولوگى پ.ل. بەزرۋكوۆ قاراتاۋ جوتالارىنىڭ 45 جەرىنەن قورى 1،5 ميلليارد توننا بولاتىن فوسفور كەنىن بارلاعان، دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى. 

ءتىپتى رەسپۋبليكا دەڭگەيىندە حيميا ونەركاسىبى مينيسترلىگىنىڭ قۇرىلۋىندا دا كەڭەس وداعى نەگىزىنەن جامبىل وبلىسىنداعى فوسفوردىڭ مول كەنىنەن يەك ارتۋى عاجاپ ەمەس. ءارى بۇل ىسكە وداق باسشىلارى حيميا ونەركاسىبىنىڭ وڭدەۋشى جانە اۋىر ونەركاسىپتى، اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋداعى رولىنە دە ايرىقشا ءمان بەرە وتىرىپ كىرىسكەن.

گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىنىڭ قورىتىندىسى جامبىل وبلىسى اۋماعىنداعى فوسفور كەنى جونىنەن وداقتاس ەلدەر اراسىندا ەكىنشى ورىنعا يە بولاتىندىعىن كورسەتتى. اسىرەسە شولاقتاۋ، اقساي، جاڭاتاس، كوكجون، كوكسۋ، تەسىكتاس اتالاتىن كەن ورىندارىنداعى فوسفور كەنىنىڭ قۇنارلىعى وتە جوعارى باعالانعان. مالىمەتتەر كوكجون كەن ورنىندا 171 ميلليون توننا فوسفور كەنى بارلانعانىن راستايدى. سول سەكىلدى، ماماندار اقساي كەن ورنىنان جىلىنا 2 ميلليون تونن، جاڭاتاستان 900 مىڭ توننا، شولاقتاۋدان 800 مىڭ توننا كەن وندىرۋگە بولادى دەپ باعا بەرگەن.

1947 جىلدىڭ 6 اقپانىندا قاراتاۋ كەن-حيميا كومبيناتىنىڭ ءبىرىنشى كەزەگى پايدالانۋعا بەرىلگەن. ۇزاق جىلدار ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جەتىلدىرۋ ءىسىندى ءىرىلى-ۇساقتى كەدەرگىلەرگە تاپ بولىپ، كومبينات قۇرىلىسى ءۇش كەزەڭگە سوزىلعان اقساي كەنىشى 1962 جىلى يگەرىلە باستادى. 1963 جىلى قاراتاۋ كەن بايىتۋ فابريكاسى ىسكە قوسىلدى. 1968 جىلى 28 جەلتوقساندا لەنين كومسومولى اتىنداعى قوسسۋپەرفوسفوت زاۋىتى پايدالانۋعا بەرىلسە، زاۋىتتاعى العاشقى ءونىم 1969 جىلدىڭ مامىر ايىندا شىقتى. ارادا 10 جىل وتكەن سوڭ مۇندا جاڭا جامبىل فوسفور زاۋىتى قۇرىلدى. ءوز كەزەگىندە بۇل كاسىپورىن الەم تاريحىندا تۇڭعىش رەت اگلومەراتتان سارى فوسفور ءوندىردى.

جامبىل وبلىسىنىڭ حيميا ونەركاسىبىنىڭ وتانى رەتىندە تانىلۋى ءوڭىر ەكونوميكاسىنا زور اسەر ەتىپ قانا قويماي قالا مادەنيەتىنىڭ دامۋىنىڭ، الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ، تۇرعىن ۇيلەردىڭ كوپتەپ بوي كوتەرۋىنە دە ىقپال ەتتى. ماسەلەن اعىمداعى جىلى 50 جىلدىق مەرەيتويى تويلانعان جاڭاتاس قالاسى، قاراتاۋ قالاسى ءدال وسى ءوندىرىس وشاقتارىندا جۇمىسقا تارتىلعان جۇمىسشىلارعا ارنالىپ سالىنعان ەدى. سول كەزدەگى جامبىل قالاسى اۋماعىندا دا حيميا زاۋىتىنىڭ يگىلىگى ءۇشىن سالىنعان نىساندار كوپتەپ سانالادى.