«Ańyz adam». Jurt ne deıdi?

/uploads/thumbnail/20170708152046949_small.jpg

    Keshe qazaq aqparat keńistigi shý ete qaldy. Sóıtsek, «Juldyzdar otbasy» jýrnaly ultarazdyq týdyratyn aqparattarǵa jol beripti-mys. Iaǵnı  jýrnaldyń «Ańyz adam»  qosymshasy atyshýly  Gıtlerge bir nómirin arnapty.  Asyly, jýrnalıs Qasym Amanjoluly aıtqandaı, bul «Abyz adam» emes «Ańyz adam» jýrnaly.

Taıchıbekov sıaqty «Otanyn satqandarǵa» kózin tars jumyp qaraıtyn bılik «Gıtler» týraly ǵalymdar pikirine shorshyp tústi. Al jurt ne deıdi?

Qasym Amanjol, jýrnalıs:   "Ańyz Adamǵa" bıliktiń búgingi shúıligýi - artyq. Portrettik janrdaǵy basylym bolǵandyqtan jýrnal muqabasyna tańdalǵan keıipkerdiń úlken sýreti beriletini túsinikti. Al ony súıkimdileý etip kórsetip qoıǵany (eger onysy dáleldense árıne) jáne Gıtlerdi ashyq jaqtaıtyn avtordy jarıalaǵany úshin J.Qalybaıǵa qatań eskertý jasasa jetkilikti dep oılaımyn. Áıtpese, oqyrmany kóp basylymdy qorǵaǵan eldiń barlyǵy syrttan tańylyp, "gıtlershil" ataný qaýpi bar...

Názıa Joıamergen, jýrnalıs: Basqalardy qaıdam, biraq qazaq jýrnalıseri J.Qalybaıdy qoldaý tobyn quryp, áripteske arasha túsimiz kerek. Búgin - Jarylqap Qalybaı, erteń - basqa jýrnalıser... Bul durys emes! Bireý aǵamdy ańdyp otyrǵan ba? Jaǵasyna shap berdi ǵoı jýrnaldyń peshten shyqqan qyzýy basylmaı jatyp. Qazaqstannyń memlekettik tutastyǵy, ulttyq qaýipsizdigi, ulttyq namysy týraly masqaralardy jarıalaıtyn, abyroıdy tógetin sheteldikterdi nege aýyzdyqtamaıdy? Hakasıanyń spıkeri anaý ottap aldy da, «keshirińder» dep múláıimsidi, «Jırık» degen Kremldiń ıtine aınalǵan qazaqtarǵa qarsy, Ilonov degeniń taǵy bar... Qazaqstan azamaty sanalsa da, memlekettik saıasatqa qaıshy keletin sózder men áreketterge baratyndar da jetkilikti. Quzyrly organdar solardy nege aýyzdyqtamaıdy?!

Erbol  Azanbek,  jýrnalıs: Saıasat aralasqan soń osy. Táp-táýir jýrnal edi. Mundaı daý bizdegi BAQ ıaǵnı Buqaralyq aqparat quraly (qural) bolýdan arylyp, medıa dárejesine kóterilgen kezde ǵana toqtalady. Qazaq, orys tildi qoǵamnyń arasy ekige jarylyp barady. Jekkórinish sezimi kún saıyn baıqalyp júr. Nemen aıaqtalady?

Qýandyq Shamahaıuly, jýrnalıs: Sóz bostandyǵy men demokratıaǵa súıenip, jeke kózqarasyn ashyq bildirgen adamdy sonshama aıyptap, 12 jylǵa bas bostandyǵynan aıyratyn bolsaq - onymyzdyń fashızmnen qandaı aıyrmashylyǵy bolady? Mundaıda qarsy ýáj aıt, teriske shyǵar! Sol da jetkilikti. "Ańyz adam" jýrnalynyń Gıtlerge arnalǵan sanyn áli oqyǵan joqpyn. Sondyqtan, ol týraly birdeme deý erte. Al, osy jýrnal Stalın jaıynda da jeke nomer shyǵardy ǵoı. Sonda, myna shýlaǵan jurt qaıda júrgen? Alash arystaryn qynadaı qyryp, ashtyq náýbetin ádeıi uıymdastyryp, beıbit halyqty qoısha jýsatqany genosıd emes pe edi? Stalın naǵyz qanisher edi ǵoı. Áı, qazaǵym,aı! Abaı atam tirilip kelse, ne der eken? Negizi, fashızm men komýnızm egiz, ońyp turǵandary shamaly. Aıyrmashylyǵy biri - ásire ultshyl, ekinshisi - ásire ultsyz!

Myqtybek  Oraztaıuly,  oqyrman:- Jarylqap  búlikshi emes qoı. Álde, baıaǵy "Skat" oqıǵasynan soń áldebireýler Jaqańa tisin qaırap júr me eken? Tarıhty bilýimiz kerek. Meıli, Gıtlerdiń tarıhyn bolsa da. "Ańyz Adamnyń" kóptegen basylymdarǵa qaraǵanda artyq jerleriniń bar ekendigin bilemin. Ol jýrnalda mekteptiń tarıh oqýlyqtarynda, ensıklopedıa-vıkıpedıalarda kezdese bermeıtin qyzyqty málimetter jarıalanady. Gıtler týraly shyqsa, Gıtlerdeı bolýǵa úndeıtindeı nárseler jazylǵan joq shyǵar? Álde, agenttikterimizdiń osyndaıdy kóre qalatyn "qyraǵylyqtaryna" qol soǵaıyq pa?

"Ańyz Adam" jabylyp qalmasyn dep tileıik!

Serik Kereı: "Ańyz adam" jýrnalyna jabylyp jatqan jalaǵa shynynda bizge bir kúdik týdyrady.  Gıtler qyrǵynynan 6 mıllıon, Stalın qyrǵynan 45 mıllıon, al Qytaı kósemi Mao qyrǵynnan 60 mıllıon adam qyrǵyndalǵan eken. Sonda Gıtler myna ekeýine qaraǵanda izgi adam bolyp otyrǵoı.
 Qazaq retinde jáne  Stalın men Mao dyń qyrǵynyn bastan keshken halyqtyń ýákili retinde Gıtlerdi jek kórmeımin!  Gıtler áskerimen soǵysyp bizdiń Qazaqtar qyrylsa, oǵan tek Stalın kinali. Aıdaladaǵy Orys jeri úshin bizdiń atalarymyzdy qyrǵynǵa saldy. 
Gıtler jeńgende múmkin Mustafa Shoqaı armany iske asyp, biz erte táýelsiz el bolar edik. Fashıs bolsa da Gıtler bizdi paıdalanar edi de.  Túrkiler erte táýelsizdik jolyna túser edi.

Abaı  Otar, bloger: Jalpy ‪Gıtler týraly jazǵannyń ne aıyby bar? Ótken jyly bir barmaǵyn ishine búgip ketkenderge bul jaqsy boldy. Jarylqap Qalybaıdy aıamaı synap jatyr.

Al, siz ne deısiz,  qurmetti  oqyrman?! 

Qatysty Maqalalar