Almatyny kórmegender úshin arý qalany kórý kádimgi úlken arman. 2013 jyldyń kúzinde jumys barysymen Almatyǵa keldim. Qala sulýlyǵynda shek joq. Dalanyń qyzy (Qostanaılyqpyn) alǵash ret asqar Alataýdy kórdi. Kún degen shaqyraıyp tur. «Rahatyn-aı» dep oıladym ishimnen. «Jer jánnaty – Jetisý» dep qazaq beker aıtpaǵan-aý. Shynynda da aınalań tolǵan ádemilik, eń bastysy qyrkúıektiń kúninde qalyń kıinbeı, bas kıimsiz jeńil kıinip júresiń. Ekinshisi tipti ǵajap. Ýaqyt óte kele «rozovyı ochkıimdi» sheshtim. Jan-jaǵyma qarasam, qoqys kóp. Kóshede kele jatyp qoqys laqtyrý úırenshikti nárse, ádepki qubylys eken. Qostanaıda koka-kolańdy ýrnaǵa emes, kez kelgen jerge tastasań urys estısiń, nazarǵa iligesiń. Eń qyzyǵy, lastaıtyndar kem de kem. Sol sebepti men tań qalyp, jaǵa ustadym. Almatylyqtar men qala qonaqtaryna ekologıa-tazalyq jaıynda notasıa oqyǵym kelmeıdi. Onyń ornyna basqasha stıl-amal oılastyrdym. Jansyzǵa jan bitirip, sóıletti dep sóge kórmeńizder. Jaqynda otandyq kınoteatrlardan kórsetilgen «Shujyqtar saýyq keshi» eresekter múltfılminiń negizgi ıdeıasyn ashyq túrde urlap otyrmyn. Meniń hıkaıam boıynsha barlyq tutylǵan zattar qoqys jáshigine túsýdi armandaıdy. Sony zor mártebe tutady. Al, jáshikke túspegender qaıǵy-muń keshedi.
Satyp aldy. Shólin qandyrdy. Bir jaqqa asyqty. Júgirip bara jatyp tastaı saldy. Ótken-ketken menen kóz almaıdy. Keıbiri meni keleke etedi. Álde maǵan solaı kórine me? Bar biletinim – jerde jatqan kimge unaıdy? Úıim bolsa qol sozym jerde. Átteń, jetýge qolym joq...
Bir ápendi meni óz úıinen shyǵaryp, qaqpanyń qasyna tastaı saldy. Sotqar balalar ishteri pysqan-aý shamasy erikkennen meni shashyp oınady. Búıtken oıyny qurysyn! Eń soraqysy – men endi kishkentaı búldirshinder asyr-salyp oınaıtyn aýlada shashylyp jatyrmyn. Qolyna ne tıse, birden aýyzǵa aparatyn beıqam bóbekter meni shaınaýda, tisteýde. Meni jutyp qoıa ma dep záre qutym kúnde qashady. Ózimdi emes solardy ýaıymdaımyn. Aýla sypyrǵyshy qashan meni sypyryp alady eken?! Jatqanyma kóp boldy...
Negizi ózim syı-qurmetke ıe janmyn. Jasym da birshamada. Kóp kórdim, kóp bilemin. Alaıda mundaı aýyr jaǵdaıǵa tap bolamyn dep oılamappyn. Bir qaǵaz jasaý úshin qansha aǵash kesiletinin bile tura adam meni syılaýdan qaldy. Qannen-qapersiz laqtyra salady. Qoqys jáshigine tússem bir jón. Kóner edim. Negizi qaǵazdy qaıta óńdeý jerine baryp ótkizse qaıtedi?! Qoǵam úshin ıgi is bolmas pa edi?! Aqsha bolsam osylaı muń keshpes edim. Zaman-aı...
Men bir beıbaqpyn. Jaǵdaıymdy suramańyz. Qandy qylmyskermin. Ońbaǵan adam shaınap-shaınap asfáltqa túkirdi. Meni endi aqymaq qustar jem dep shuqyp jeýde. Bireýi ólip qaldy.
Mende minez degen jeterlik. Órkókirektigim taǵy bar. Týra adam sıaqtymyn. Degenmen naqurys emespin. Sózdiń týrasyn aıtsaq, ádemi tabıǵattyń kórkin buzyp jatqym kelmeıdi. Tabıǵat maǵan esh jamandyq jasaǵan joq. Men bolsam adamnyń kesirinen oǵan qıanat qylýdamyn. Onyń sulýlyǵyna syzat túsirip kelemin. Meni jerden terip alyp, shegetin jetkinshekter qanshama... Keıde órtke sebepshimin. Qoqys jáshiginde eshkimge zalal-zıanym tımeı tynysh jatar edim, átteń!
Jalǵasy bar...ókinishimizge qaraı...
Jazıra Baıdaly
Sýretterdi túsirgen: Ernar Almabek
