Jaqyn kúnderi Sırıada daýlasýshy taraptar beıtarap aımaqta qaıta bas qosady, bul joly Qazaqsatannyń astanasynda. Al kelesi kezdesýleri Jenevada ótedi. Bul jaıynda Dia Zeit nemis gazetiniń saıası sholýshysy Martın Gelen jazdy. Jenevada ótetein kelissózdiń mańyzy Qazaqstandaǵy kezdesýden joǵary. Sebebi, ol kezdesýde Sırıa bıliginiń taralýy jóninde talqylanatyn bolady.

«Alaıda, Aleppodaǵy jeńilisinen keıin álsirep qalǵan Asadtyń qarsylastarynyń Jenevaǵa kelýine qaramastan, qandaı da bir kelisimge keledi dep oılamaımyn, - dep sózin jalǵastyrady avtor. - Onyń ústine olarǵa jan-jaqtan qysym kórsetilýde».  Atap aıtqanda, Túrkıanyń aımaqtyq odaqtastary, Saýd Arabıasy jáne Katar memleketteri ózderiniń strategıalaryna ózgerister engizdi, sondaı-aq qarý-jaraq jabdyqtaýdy qysqartty. Al lagerdegi kóterilisshilerdiń arasynda bılikke bola janjal týýda, janjal jıhadshylar men búlikshilerdiń arasynda ǵana emes, ekstremızmdi jaqtaýshylar arsynda da shıelenise tústi.

Kúsh kórsetýdiń «asqynǵanyna» kóp boldy, Astana men Jenevada ótetin konferensıa osyǵan dálel.  Radıkaldar ottyń óshýine túbegeıli qarsylyqtaryn bildirip, búlikshilerdi satqyndyqtary úshin aıyptaýda. Taǵy aıta keterligi, «Djýn al-Aksa» jáne «Tahrır ash-SHam» atty jıhadshylardan quralǵan toptar arasyndaǵy búliktiń kesirinen 69 ásker kóz jumdy. Atalǵan toptardyń biriniń ıdeologıasy «Islam memleketi» terorıstik uıymyna jaqyn. Kelesi top – «Al-Kaıde» uıymynyń basshysy ISHIM fılıalynan tamyr-túbirine deıin ósh alatynyna ýáde berdi. Eskerte ketsek, eki uıymǵa da Reseıde tyıym salynǵan.

 «Sırıalyq erkin áskeriniń» jaýyngerleri de oq astynda qaldy, on shaqtysy qolǵa túsip, Sırıanyń soltústiginde óz ámirlikterin qurýdy josparlap júrgen ekstremıstterge qoımalaryn berýge májbúr boldy. Nátıjesinde jergilikti halyqqa ıslamnyń qatań tártibi júkteldi, al belsendiler men demokrattardy úrkitip, izin ańdýda.

Sırıa memleketiniń nasıhattaýyna erip ketip jatqan, óz qarsylastaryn lańkester dep esepteıtin din jankúıerleriniń sany jyl saıyn ósýde. «Bılik ókilderi adamdarǵa Idlıbtiń jańa sırıalyq Kandagardan esh aıyrmashylyǵy joq ekenin túsindirýge barynsha atsalysyp jatyr», - dep jazdy sırıalyq jýrnalıs Ibrahım Hamıdı Al Hayat gazetinde. Eske sala keteıik, 2001 jyldary aýǵandyq Kandagar radıkaldy «Talıbannyń» ortalyǵy bolǵan, al Idlıb – Aleppo, Hama jáne Homstan qashyp kelgen búlikshilerdiń Sırıadaǵy oppozıısıalyq provınsıasy.

Bul jóninde Amerıkadaǵy analıtıkalyq Atlantic Counci ortalyǵynyń qyzmetkeri Faızal Itanı da óz pikirin bildirdi: «Osylaısha tártipti buzýshylar men ekstremızmdi jaqtaýshylardyń shashtaryn alyp, bir bólimge ákeledi. Al sondaı jaǵdaı bolsa, Damask bar kúshimen soqqy jasaıdy jáne halyqaralyq arenada buǵan eshkim qarsy tura almaıtyn bolady».   

Aýdarǵan: Gúlim JAQAN