Keıbir qalalardyń ózine tán ózgeshe qupıasy bolady dep jatady. Al ataqty Parıj qalasynyń qandaı qupıasy bolǵandyǵy týraly Qamshy aqparattyq agenttigi oqyrman nazaryna qyzyqty derek usynady.
Ortaǵasyrlyq Parıj biz oılaǵandaı sıqyrly, ǵajap bolmaǵan eken. XIV ǵasyrda Parıjde halyq arasynda tanymal naýbaıshy ómir súrgen. Derekterge súıensek, ol naýbaıshynyń qolynan jasalǵan barlyq dámderdi patsha Karl VI-nyń ózi arnaıy tapsyryspen aldyrtyp otyrǵan. Naýbaıshynyń shashtaraz dosy bolǵan. Ekeýi jertóle astyndaǵy bir bólmeni bólisip birge turǵan.
Eki dostyń naqty esimderi belgisiz. Alaıda naýbaıshynyń bálishteri búkil Parıjge tanymal bolǵan. Tek osy bálishterdiń quramyna adam eti de kirgenin eki dostan basqa eshkim bilmese kerek.
Adam etin taýyp berý qyzmetin shashtaraz jigit júzege asyrǵan. Ol zamanda shashtaraz ustarashy qyzmetin de atqarǵan. Olar tek shash qıyp qana qoımaı, klıenttirdiń saqal- murttaryn qyrǵan. Sonymen birge, olar tis juldyrtý, súlikpen emdeý sıaqty qyzmetterdi de atqarǵan kórinedi. Osyǵan baılanysty ustarashy/shashtarazdyń bólmesindegi qan izderi eshkimdi tańqaldyrmaǵan da, shoshytpaǵan.
Ustarashy sondaǵy elıta ókilderine tıispegen. Tek kedeı, jalǵyzbasty adamdardy ǵana «et» etken. Ornalasqan turǵylyqty jerde ýnıversıtet bolǵandyqtan kelýshi qurbandar shegi tolastamaǵan. Ustarashyǵa tek qana naýbaıshymen kelisip qoıý ǵana kerek bolǵan. Ustaramen baýyzdalǵan adam denesin jertólede naýbaıshy kútip turady eken. Ary qaraıǵy áreket naýbaıshynyń quzyrynda bolǵan.
Qandyqoldar qurbandaryn birikken kúshpen bólshektep, qalǵan dene qaldyqtaryn tastap otyrǵan. Odan keıin basty proses- osy etpen bálishter pisirý. Ol bálishterden tipti patshaǵa deıin dám tatqan.
1384 pen 1387 jyldar aralyǵynda osyndaı ispen aınalysqan eki dostyń túbine jetken nárse mynaý boldy:
Ustarashyǵa kelgen klıentterdiń biri ıtin birge ertip kelip, ony syrtta baılap ketken. Álgi kelýshi jigitti baýyzdap jertólege kirgizip bólshektep jatqan aralyqta syrtta turǵan ıt ıesin izdep úre bastaıdy. Eldiń nazaryn aýdartqan ıt bir-eki kún boıy dalada turady. Itke nazar aýdarǵan jurt ony bosatqan ýaqytta, ol álgi jertólege sekirip kirip ketedi. Osy oqıǵada eki dostyń qupıasy ashylyp qalady.
Ustalǵandar sottaldy, ólim jazasyna kesilip, olardy tirideı órtedi. Saraı turǵyndarynyń ishinde osy ýaqytqa deıin qandaı et jep júrgenin bilgennen keıin qaıtys bolǵandar bar desedi.
Arada biraz ýaqyt ótip osy qylmys oryn alǵan úı jermen jeksen etilgen. Birneshe ǵasyr boıy atalǵan úıdiń ornyna eshteńe salynbaǵan.
Al búgin, dál osy úıdiń orny túbegeıli ózgeriske ushyrady. Onda jergilikti polısıa ýchaskesiniń ǵımaraty ornalasypty. Dál osy ýchaskedegi kólikjaı shetinde ornalasqan tas – sol zamandaǵy eki azaptaýshynyń qurbandaryn bólshektegen jer bolǵan eken.
Daıyndaǵan: Nazerke MUSA
