QR egin sharýashylyǵyn sıfrlandyrý maqsatynda dálme-dál eginshilik tehnologıasy qolǵa alynǵan bolatyn. Ondaǵy maqsat – kez kelgen ósimdiktiń durys ósip shyǵýy úshin barynsha jaǵdaı jasaý. Bir jaǵynan, óndiristik shyǵyndardy azaıtýǵa úles qosý.
Dálme-dál eginshilik – qazirgi tańdaǵy jahandyq trend. Egin sharýashylyǵyndaǵy osyndaı tehnologıanyń arqasynda qorshaǵan orta lastanbaıdy. Turǵyndar tutynatyn aýyl sharýashylyq ónimderiniń sapasy joǵary bolady. Atalǵan konsepsıanyń negizgi mindeti – jer teliminiń barlyq aýmaǵyn utymdy paıdanýǵa yqpal etip, tyńaıtqyshtardy sebý kezinde kóp shyǵynǵa jol bermeı, ónimdilikti kóbeıtý. Atalmysh tehnologıa elimiz úshin mynadaı maqsattarǵa jetýge áser etedi. Birinshiden, mundaı ozyq tehnologıalar sektoryn paıdalaný arqyly Qazaqstan ekonomıkasy ártaraptandyrylady. Ekinshiden, Qazaqstanǵa agroónerkásiptik keshenniń áleýetin tolyqtaı paıdalanýǵa múmkindik beredi.
Dálme-dál eginshilik júıesi Qazaqstannyń túkpir-túkpirinde qoldanylyp jatyr. Statısıkalyq málimetterge súıenetin bolsaq, búginde 23,7 mln. gektar jer sıfrlandyrylǵan. Bul tehnologıanyń negizgi artyqshylyqtary: ónimdilikti 35-40%-ǵa arttyrady; tyńaıtqyshtardy tutyný kezindegi shyǵyndy 30-50%-ǵa azaıtady; ósimdik qorǵaý ónimderin jáne janar-jaǵar maı ónimderin 26-35%-ǵa azaıtýǵa yqpal etedi. Buǵan qosa, tehnologıalyq operasıalardyń ýaqtyly iske asyrylýyna múmkindik beredi.
Bul tehnologıanyń elementteriniń paıdasy men túrlerine keletin bolsaq, dálme-dál eginshilik elementterin engizý fermerlerge óndiris tıimdiligin aıtarlyqtaı arttyrýǵa jaǵdaı jasaıdy. Onyń elementterine: alqaptardyń elektrondyq kartalary, naqty meteoderekter, sensonlar men dachıkter, ǵaryshtyq monıtorıń pen basqa da sheshimder jatady.
Sondaı-aq, onyń paraleldi júrgizý jáne avtopılottaý degen elementteri bar. Olardyń kómegimen alqaptaǵy jumystar kezinde mashınalardyń ótý joldary arasyndaǵy qashyqtyqty durys qadaǵalaýǵa bolady. Taǵy bir ereksheligi – qarańǵylyq basqan ýaqyttarda jumys isteýge jaǵdaı jasaýy men egin sebilgen jerlerdiń araqashyqtyǵyn dál anyqtaı alýy. Osy rette, kóptegen sharýa qojalyqtary bolsa paraleldi júrgizý arqyly otyndy 12% -ǵa deıin únemdeýge bolatynyn aıtyp otyr.Qazirgi tańda atalmysh tyń tehnologıany engizý úshin QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń bastamasymen birqatar jumystar atqarylyp jatyr. «Dál eginshilikti engizý úshin fermalardyń úsh túri anyqtaldy. Olar: bazalyq ferma, ilgeri ferma jáne sıfrlyq ferma. Búginde bularǵa arnalǵan qajetti elementter belgilendi. Biz e-AÓK baǵdarlamasy arqyly barlyq jer telimderin sıfrlaý arqyly bazalyq deńgeıdi usyndyq. Endigi kezekte bazalyq deńgeıdi ilgeri deńgeıge shyǵaryp, sosyn sıfrlyq fermaǵa aýystyrý qajet», – deıdi QR Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Arman Evnıev.
Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, elimizde 114 ilgeri ferma bar. Al, sıfrlyq fermalardyń sany ázirge 10-dy qurap otyr. Ákimdikter sharýashylyqtardyń sıfrlyq turǵydan damýy kómek kórsetýleri qajet. 2022 jyly el aýmaǵynda 2000 ilgeri ferma qurylady dep josparlanýda.
Dálme-dál eginshilik tehnologıasynyń arqasynda eńbek ónimdiligin birneshe esege arttyrýǵa bolady. Atalǵan tehnologıany qoldana otyryp, egin jınaý úshin ońtaıly ýaqytty boljaı alamyz. «Aqyldy sýarý» júıesin de qoldanýǵa bolady. Osyndaı ıntellektýaldyq júıe mıneraldy tyńaıtqyshtardy sebý kezinde oń áserin berip, zalaldy zıankester men túrli aramshópterdi joıýǵa járdemdesedi. Adamı faktordy barynsha azaıtyp, egin ónimderiniń qunyn arzandatýǵa serpin beredi.
