Qazir de, bolashaqta da drolyq qarýsyz aımaqtar jahandyq ıadrolyq qarýsyzdaný jáne ıadrolyq qarýdy taratpaý isinde mańyzdy element bolyp qala bermek jáne ıadrolyq qarýsyz álemge qol jetkizýge baǵyttalǵan halyqaralyq kúsh-jigerdiń negizi bolýy tıis. Bul týraly Qazaqstannyń BUU janyndaǵy Turaqty ókildiginiń BUU-nyń Qarýsyzdaný jónindegi bólimimen birlesip, Nú-Iorkte uıymdastyrǵan ıadrolyq máselelerdi talqylaý jóninde Forýmnyń qatysýshylary atap ótti.
Qazaqstannyń Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Erjan Ashyqbaev ıadrolyq qarýsyz aımaqtar bir-birimen tyǵyz jáne tıimdi ózara árekettesken jaǵdaıda úlken jetistikke jete alatyndyǵyn atap ótti. Bul qarýsyzdaný máselelerin sheshýdegi olardyń saıası salmaǵyn jáne bedelin arttyrady.
Qazaqstandyq dıplomat: «2017 jyldyń tamyzynda MAGATE-niń tómen baıytylǵan ýran bankiniń Qazaqstanda ashylý saltanatynda jarıalanǵan ıadrolyq qarýsyz aımaqtardyń kúsh-jigerin nyǵaıtý jónindegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bastamasy bizdiń ujymdyq kúsh-jigerimizdi iske asyrý úshin ózektiligi joǵary», - dep málimdeı otyryp, joǵary deńgeıdegi aımaqaralyq kezdesýlerdi turaqty negizde uıymdastyrý dástúrin qalyptastyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
–Qazaqstan aımaq arasyndaǵy ózara árekettestikti kúsheıtý boıynsha birikken qadamdardy jan-jaqty talqylaý úshin qazirgi barlyq ıadrolyq qarýsyz aımaqtardyń jáne Monǵolıanyń kóshbasshylaryn, sondaı-aq osy saladaǵy kórnekti belsendilerdi shaqyra otyryp, osyndaı alǵashqy kezdesýdi óz aýmaǵynda uıymdastyrýǵa daıyn, – dep atap ótti Erjan Ashyqbaev.
İs-sharaǵa BUU Bas hatshysynyń orynbasary jáne Qarýsyzdaný máseleleri jónindegi joǵary ókili Izýmı Nakamısý, LatynAmerıkasy men Karıb baseıninde ıadrolyq qarýǵa tyıym salý jónindegi agenttiktiń (OPANAL) bas hatshysy Lýıs Fılıpe de Masedo Sýaresh, BUU qarýsyzdaný problemalaryn zertteý ınstıtýtynyń (IýNIDIR) aǵa ókili Djon Borrı, Monǵolıanyń BUU janyndaǵy turaqty ókili Sýhbold Sýkhı, sondaı-aq BUU-ǵa múshe memleketterdiń basqa da joǵary ókilderi qatysty.
Forýmnyń qatysýshylary ıadrolyq qarýsyz aımaqtar arasyndaǵy ózara árekettesýdiń qazirgi problemalaryn, sonyń ishinde ınstıtýsıalandyrý men áleýettiń ártúrli deńgeıin qarastyrdy, sondaı-aq 2020 jylǵy ıadrolyq qarýsyz aımaqtarǵa qatysýshy memleketterdiń tórtinshi konferensıasynyń qarsańynda tıimdi yntymaqtasýǵa shaqyrdy.
I. Nakamısý, BUU Bas hatshysynyń qarýsyzdandyrý týraly jańa kún tártibine súıene otyryp, ıadrolyq qarýdan azat aımaqtardy nyǵaıtý jáne kúsheıtý jáne Taıaý Shyǵys sıaqty óńirlerde osyndaı aımaqtardy odan ári qurý maqsatynda múshe-memlekettermen jumys isteýge daı yn ekenin bildirdi.
Sol kúni BUU Qaýipsizdik keńesinde Taıaý Shyǵystaǵy jaǵdaı, onyń ishinde Palestına máselesi boıynsha ashyq pikirtalastar ótti.
Erjan Ashyqbaev pikirtalastarda sóılegen sózinde Taıaý Shyǵystaǵy oqıǵalardyń turaqsyzdyǵy men ózara baılanysy tek osy óńirde ǵana emes, sonymen qatar, odan tys jerlerde alańdaýshylyq týǵyzyp, jahandyq qaýipsizdikke eleýli yqpalyn tıgizip jatqanyn atap ótti.
Ol Qazaqstannyń Palestınanyń táýelsizdikke, Izraıldiń qaýipsizdikke qol jetkizý quqyǵyn qoldaýǵa qatysty pozısıasyn qaıta atap, BUU Jarǵysyna jáne BUU QK tıisti qararlaryna sáıkes ekijaqty formatta jáne aldyn ala shartsyz kelissózderdi jýyq arada ótkizýge shaqyrdy.
Qazaqstannyń ókili óz sózinde Sırıadaǵy, Lıvandaǵy, Iraktaǵy, Iemendegi jaǵdaılarǵa toqtaldy jáne 46 memlekettiń bedeldi rýhanı kóshbasshylary men dinı qaıratkerleriniń qatysýymen Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń VI seziniń qorytyndysy týraly baıandap berdi.
Erkin QALDAN
