ءبىز نە ءۇشىن ادولف گيتلەردى جازىپ وتىرمىز؟ ونىڭ ەكى سەبەبى بار:ءبىرىنشىسى – مەملەكەت باسىنا، عايىپتان تايىپ ا.گيتلەر سەكىلدى ءبىر ادام كەزدەيسوق كەلىپ قالعان جاعدايدا، وعان ەرگەن بۇكىل حالىقتىڭ ورعا جىعىلاتىنىن كورسەتۋ ءۇشىن! ماسەلەن، ءبىر عانا تاريحي تۇلعا دۇنيەنىڭ استاڭ-كەستەڭىن شىعارىپ، توڭكەرىپ جىبەرە جازدادى. بۇكىل الەمنىڭ 72 مەملەكەتى قاتىسقان ادامزات تاريحىنىڭ ەڭ سۇراپىل سوعىسىندا 60 ملن.-عا جۋىق ادام قازا تاۋىپ، 110 ملن.-نان استام ادام جاراقات الدى. وسىلايشا ادولف گيتلەر – ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ ەڭ باستى قىلمىسكەرى بولىپ تابىلادى. ال وعان ەرگەن نەمىس حالقى گيتلەردىڭ ۇلتشىلدىق-فاشيستىك يدەياسىنىڭ قۇرباندىعىنا اينالا جازدادى. 
ەكىنشىسى – ۇلتشىلدىق-شوۆينيستىك يدەيانى قايتا جالاۋلاتىپ كەلە جاتقان قۇدايى كورشىمىز – رەسەي يمپەرياسىنىڭ قازىرگى بيلىگىنىڭ اسا ءقاۋىپتى ساياساتىنان قورعانۋ ماقساتىندا جازىپ وتىرمىز! ۇلتشىلدىق يدەياسى – حالىقتى ءبىر ماقساتقا جۇمىلدىرۋعا كەلگەندە كەرەمەت تاپتىرماس قۇرال ەكەنى بەسەنەدەن بەلگىلى. ماسەلەن، از ۇلتتار ونى ءوزىنىڭ قورعانىش قۇرالى رەتىندە پايدالانسا، ال الەمگە بيلىك جۇرگىزگىسى كەلگەن ۇلكەن ۇلتتار بولسا، ونى وزگەلەرگە ۇستەمدىك ەتۋدىڭ باستى قۇرالى رەتىندە پايدالانادى. گيتلەر مەن ءپۋتيننىڭ ىس-ارەكەتتەرىندە ۇقساستىق بار ما؟ بۇل سۇراقتىڭ ناقتى جاۋابىن تابۋ ءۇشىن ءبىز بەلگىلى تاريحشىلار مەن قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ پىكىرىنە سۇيەنەيىك: 
1. سايىن بورباسوۆ، تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى (سۇحباتتان ءۇزىندى): 
– مەنىڭ ويىمشا، گيتلەر مەن ءپۋتيندى قاتار قويۋعا بولمايدى. بۇل – باسقا تاريحي احۋال، باسقا جاعداي. ءبىراق رەسەي كورشىلەرىنىڭ جەرىن الا باستادى. 
– گيتلەر دە 1938 جىلى چەحوسلوۆاكيانىڭ نەمىستەر كوپ تۇراتىن سۋدەت وبلىسىن تۋرا وسىنداي جاعدايدا رەفەرەندۋم وتكىزىپ، وزىنە قوسىپ العانىن الگىندە ءوزىڭىز ايتتىڭىز... 
 – راس، ۇقسايدى. ءبىراق ازىرشە ءپۋتيندى گيتلەرگە ۇقساتۋعا بولمايدى. ەگەر وسى باعىتپەن ارى قاراي كەتىپ، قۇنىعا بەرسە، وندا گيتلەرگە ۇقساپ كەتۋى ىقتيمال. ­سيمپتوم بار... 
 – رەسەيدە ءقازىر نەوفاشيستەر، سكينحەدتەر دەگەندەر شىعىپ جاتىر... 
– فاشيزم دەگەن – وتە كۇردەلى قۇبىلىس. ءيا، قازىرگى سكينحەدتەرىڭ – فاشيستەر. بارلىق اتريبۋتيكالارى فاشيستەردەن الىنعان. ونداي ۇيىمدار ۋكراينادا دا، گەرمانيادا دا، ۇلىبريتانيادا دا بار. ءقازىر فاشيستىك يدەولوگيا ماسكەۋدە، سانكت-پەتەربۋرگتە وتە كۇشتى. رەسەيدىڭ ەڭ ءىرى ەكى قالاسى ورىس ءفاشيزمىنىڭ ورتالىعىنا اينالىپ بارادى. ولار دا سول فاشيستىك يدەولوگيانى ۇستانادى. «ءبىز، ورىستار – بارىنەن ارتىقپىز، ورىس – مادەنيەتتى الەمگە تاراتۋشى، ورىس – بارىنەن وزىق، ورىس – ءبارىن ءبىرىنشى جاساعان. عارىشقا ءبىرىنشى ۇشقان – ورىس، سولتۇستىك مۇزدى مۇحيتقا ءبىرىنشى شىققان – ورىس، ايعا كورابل ۇشىرعان – ورىس» دەگەن يدەولوگيا بار. بۇل دا وتە ءقاۋىپتى يدەولوگيا. سوندىقتان قازىرگى ادامزات بالاسى فاشيزمنەن ساباق الۋى كەرەك. ءفاشيزمنىڭ تالقاندالۋى ادامزاتتى قۇتقارىپ قالدى. 
2. زاردىحان قينايات ۇلى، تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى (ساۋالنامادان ءۇزىندى):
 – مۇنداي ۇقساستىقتى ۆ.پۋتين باستاعان رەسەي شوۆينيستەرىنىڭ ارەكەتىنەن وڭدى-سولدى اڭعارۋعا بولادى. گيتلەر 1930 جىلدارى سلاۆياندار مەن ەۆرەيلەردىڭ اۆسترو-نەمىس ازشىلىعىنا قاتىستى ارەكەتتەرىن كەمسىتۋشىلىك دەپ باعالاپ، وعان ۇلى ارييلىق ناسىلشىلدىك ساياساتىن قارسى قويدى. بۇل اقىرى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا اكەپ سوقتىردى. سوعىستىڭ سالدارى بەلگىلى. ال ۆ.پۋتين كەڭەستەر وداعىنىڭ ىدىراۋىن ورىستىڭ قۇلدىراۋى دەپ ءتۇسىندى دە، يمپەريانى قايتا قۇرۋ جولىنا ءتۇستى. ارينە، قىزىل يمپەريانى سول كۇيىندە قايتا قۇرۋ مۇمكىن ەمەستىگىن پۋتين جانە ونىڭ يدەولوگتارى تۇسىنەدى. ولار يمپەريا قۇرۋدىڭ جاڭا جولىن ىزدەدى. ونداي جول ەۋرازياشىلدىقتا جاتقان ەدى. ەۋرازياشىلدىقتىڭ ارحيتەكتورلارى – ءقازىر بۇل جوبانىڭ اۆتورىمىن دەپ جۇرگەندەر ەمەس، ءحىح عاسىرداعى ورىستىڭ اق ەمميگراتتارى: ن.س.ترۋبەسكوي، ۆ.و.كليۋچيەۆسكيي، پ.ي.ساۆيسكيي، س.پۋشكاريەۆ، ۇلكەن گۋميليەۆ جانە باسقالار. بۇل جوبانىڭ اۆتورلىعى دا، مۇراگەرلىگى دە ورىستارعا تيەسىلى. ءبىراق كانىگى ستراتەگ پۋتين يدەيانى ءوزى ەمەس، باسقانىڭ اۋزىمەن ايتقىزدى دا، دەرەۋ ىسكە كىرىسىپ كەتتى. رف، قازاقستان، بەلورۋس ۇشتىك وداعىن قۇرعاننان كەيىن بۇرىن كەڭەستەر وداعىنىڭ قۇرامىندا بولعان باسقا مەملەكەتتەرگە جان-جاقتى قىسىم كورسەتە باستادى. ول بۇل ارەكەتىنە، ءبىرىنشى –ەكونوميكانى، ەكىنشى – سول ەلدەردە تۇراتىن ورىستاردى، ءۇشىنشى – بۇرىنعى كەڭەستىك مەنتاليتەتتى باستى قۇرال رەتىندە قولداندى. ازىرگە رەسەيلىكتەرگە ەكى-اق مەملەكەت ءوز ەركىمەن باس ۇردى. ال باس ۇرماعاندارى قىسىمعا ۇشىرادى. اۋەلى مولدوۆادان دنەستر جاعالاۋى ايماعىن باسىپ الدى، گرۋزيادان ابحازيا مەن وڭتۇستىك وسەتيندى، ۋكراينادان قىرىم تاتارلارىنىڭ جەرى – قىرىم تۇبەگى مەن سيمفەروپولدى باسىپ الدى. ودان ءارى لاتۆيا مەن ليتۆاعا اۋىز سالاتىن ءتۇرى بار. ەتنيكالىق قۇرالدى كەزىندە گيتلەر دە قولدانعان بولاتىن. تۋرا گيتلەر سياقتى پۋتين دە «باسقا مەملەكەتتەردەگى ورىستاردىڭ مۇددەسىن قورعايمىز»، – دەيدى. سوندا قالاي، باسقا مەملەكەتتەردىڭ وزىندىك كونستيتۋسياسى، زاڭدارى جوق پا؟! ونداعى حالىق نەگە ءوز زاڭىنا ەمەس، ءپۋتيننىڭ وكتەمشىلىگىنە باعىنۋى كەرەك؟! بۇگىنگى جاعدايدا الەم بولىپ ءپۋتيننىڭ وزبىرلىعىنا شەكتەۋ قويماسا، كەلەشەكتە ۋكراينا مەن گرۋزياعا تونگەن قايعى بۇلتى باسقالاردىڭ دا باسىنا ءۇيىرىلۋى ابدەن مۇمكىن. پۋتينشىلدەر باسقاعا قىرعيداي تيەدى، ال ءوز ەلىندە باسقا ۇلت وكىلدەرىنىڭ ءبارىن دەرلىك ورىسقا اينالدىرىپ جىبەردى. مىسالى، ءقازىر رەسەيدە 800 مىڭنان اسا قازاق بار. ءبىراق قازاق تىلىندە وقىتاتىن بىردە-بىر رەسمي مەكتەپ جوق. بۇگىندە ۇلى دەرجاۆالىق شوۆينيزم رەسەيدە ۇلتتىق يدەولوگيا دەڭگەيىنە كوتەرىلدى. مۇنداي جاعدايدا بوگدە ۇلتتار ورىستىڭ قولتىعىنا كىرۋ ارقىلى ءوزىن ساقتاپ قالۋى مۇمكىن ەمەس. تەك تاۋەلسىزدىك تۋىن بيىك ۇستاپ، ورىستىڭ دەرجاۆالىق امبيسياسىمەن قاقتىعىسقا تۇسپەي-اق، ءوزىن ۇلت رەتىندە ساقتاپ قالاتىن كەلەلى شارالارعا كوشۋى كەرەك. ومىردە مۇنداي تاجىريبەلەر از ەمەس. 
3. راسۋل جۇمالى، ساياساتتانۋشى (سۇحباتتان ءۇزىندى): 
 – شىن مانىسىندە مۇنداي سالىستىرۋلار جاساعان ورىندى دا شىعار. سەبەبى ەكەۋىنىڭ كوپ ۇستانىمدارى، جاساعان مالىمدەمەلەرى، تۇسىندىرمەلەرى وتە ۇقساس. ءسوز بولىپ وتىرعان 1938 جىلى گيتلەردىڭ چەحيانىڭ سۋدەت وبلىسىن باسىپ الۋى عوي. ءيا، چەحيانىڭ بۇل اۋماعىندا، نەگىزىنەن، نەمىستەر تۇراتىن. سۋدەتتى باسىپ العاندا گيتلەر «بۇلار – ءبىزدىڭ قانداستارىمىز. ولاردىڭ كورشى ەلدەگى جاعدايى ايانىشتى. ولار جەرگىلىكتى بيلىكتەن تىلدىك، الەۋمەتتىك تۇرعىدان قاتتى قىسىم كورىپ وتىر. سوندىقتان سۋدەت وبلىسىن وزىمىزگە قاراتۋ ارقىلى تاريحي ادىلەتتىلىكتى قالپىنا كەلتىرەمىز» دەگەن ءۋاجىن العا تارتقان بولاتىن. ول وسى سوزىنە بارلىعىن سەندىردى جانە سول ماقساتىن جۇزەگە اسىردى. گيتلەر بۇل ءبىرىنشى قادامىمەن توقتاعان جوق. الەمدىك قاۋىمداستىق، باسقا مەملەكەتتەر كوز جۇمىپ قاراعان سوڭ، ءوز ارەكەتىن ارى قاراي جالعاستىرىپ، سوڭىنان اۆستريانى، ۆەنگريانى، رۋمىنيانى الدى. اقىر اياعى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا ۇلاستى. ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ كەشەگى كوتەرىپ وتىرعان ماسەلەلەرى دە سول وقيعالارمەن ۇقساس. ءبىراق بۇل تۇرعىدا پۋتين گيتلەردەن دە اسىپ تۇسكەن سياقتى. ويتكەنى 1938 جىلى گيتلەر تەك نەمىس ۇلتىنىڭ وكىلدەرى جايىندا ءسوز قوزعاسا، پۋتين تەك ورىستار عانا ەمەس، ورىستىلدىلەر دەگەن ماسەلە كوتەرىپ وتىر. ياعني باسقا ەلگە باسىپ كىرۋ ءۇشىن تەك ورىستار عانا ەمەس، ورىستىلدىلەردىڭ قۇقىنىڭ شەكتەلگەنى دە جەلەۋ بولا الادى ەكەن. ءقازىر رەسەيدىڭ مەملەكەتتىك دۋماسى وسىعان قاتىستى زاڭدارىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋدە. بۇل زاڭعا سايكەس، ەندى رەسەي ازاماتتىعىن تەك ورىس ۇلتىنىڭ وكىلدەرى عانا ەمەس، جالپى، كەزىندە كەڭەس وداعىنىڭ اۋماعىندا ءومىر سۇرگەن نەمەسە تۋىسقاندارى ءومىر سۇرگەن، ورىس ءتىلىن بىلەتىن ازاماتتار دا الا الادى. وسىلايشا جەدەلدەتە رەسەيدىڭ پاس­پورتتارىن تاراتىپ، ازاماتتىقتى قابىلداۋ زاڭدارىن جەڭىلدەتىپ، ارەكەتتەر جاساپ جاتىر. وسىعان قاراعاندا پۋتين بۇل يدەيانى ودان ءارى جالعاستىراتىن، كەڭەيتەتىن سياقتى. ال ەندى نەگىزگى سۇراعىڭىزعا كەلسەك، باسقا مەملەكەتتىڭ بوتەن ەلگە ءوز پاس­پورتىن تاراتۋى، ارينە، حالىقارالىق زاڭدارعا جانە سول ەلدىڭ كونستيتۋسيا­سىنا قايشى. ءبىراق رەسەي وكىلدەرى قىرىمدا پاسپورت تاراتۋ ماسەلەسىمەن، نەگىزىنەن، قىرىمدى وزدەرىنە قوسىپ العاننان كەيىن اينالىسا باستادى. ال گرۋزيانىڭ جاعدايىندا باسقاشا بولدى. رەسەي ابحازيا مەن وڭتۇستىك وسەتيانى گرۋزيادان سوعىس قيمىلدارىنىڭ ناتيجەسىندە 2008 جىلى ءبولىپ الدى. الايدا وسى اۋماقتاردا جەرگىلىكتى ازاماتتارعا رەسەي پاسپورتىن جازىپ بەرۋ ءۇردىسى 90-جىلدارى-اق باستالعان بولاتىن. بۇعان، مۇمكىن، ءدال وسى اۋماقتارداعى گرۋزيا بيلىگىنىڭ السىزدىگى، بۇل ماسەلەلەرگە قىراعى قاراماعاندىعى، جەمقورلىق ت.س.س. جاعدايلار سەبەپ بولعان شىعار. ياعني 2008 جىلى ءالى دە گرۋزيانىڭ اۋماعىندا بولعان ابحازيا مەن وڭتۇستىك وسەتيا حالقىنىڭ شامامەن 80-90 پايىزىنىڭ قولدارىندا رەسەي پاسپورتتارى بولدى. رەسەيدىڭ گرۋزياعا باسىپ كىرۋى ءۇشىن بۇل نەگىزگى جەلەۋگە اينالدى. سول كەزدە پۋتين: «وڭتۇستىك وسەتيا مەن ابحازياداعى ءبىزدىڭ ازاماتتارىمىزعا ءقاۋىپ ءتونىپ، ولاردىڭ قۇقىقتارى بۇزىلىپ جاتىر. ءبىز كونستيتۋسيا بويىنشا ءوز ازاماتتارىمىزدىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا مىندەتتىمىز»، – دەپ مالىمدەگەن ەدى. مەنىڭشە، ءبىزدىڭ ەلىمىز دە مۇنداي جاعدايلاردان ساباق الۋى ءتيىس. سەبەبى ءبىزدىڭ دە ءبىراز ازاماتتارىمىزدىڭ قولىندا ءقازىر ءتۇرلى جولدارمەن الىنعان رەسەي پاسپورتتارى بار. ايتسە دە ولار قازاقستاننىڭ ازاماتتىعىنان شىقپاعان. – سوڭعى كەزدەرى رەسەيدە سكينحەدتەر، نەوفاشيستەر دەگەندەر كوبەيىپ كەتتى. شىنداپ كەلگەندە، ەگەر قاجەت دەپ تاپسا، كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ ءوز اۋماعىنداعى ەكسترەميستىك ۇيىمدارعا تىيىم سالۋعا، توقتاتۋعا مۇمكىندىگى، كۇشى جەتەدى عوي. ءپۋتيننىڭ بيلىگى سكينحەدتەر سياقتى فاشيستىك ۇيىمداردىڭ دامۋىنا ادەيى جول بەرىپ وتىر ما دەگەن وي تۋادى... – ءيا، مۇنداي ويدىڭ تۋاتىنى راس. دەگەنمەن رەسەيدىڭ ءوزى دە ۋكراينا ت.ب.ەلدەردىڭ ىشكى ىستەرىنە ارالاسقاندا، «بۇل ەلدەردە فاشيستىك ۇيىمدار، ناسيستەر، باندەروۆشىلدەر كوبەيىپ كەتتى» دەگەن جەلەۋدى العا تارتادى. قازىرگى رەسەيلىك ساياساتكەرلەر، ساياساتتانۋشىلار وسىنداي ايدار تاعۋعا ۇيرەنىپ العان. بۇل ولاردىڭ تاكتيكالارىنىڭ بىرىنە اينالدى. ماسەلە ولاردىڭ يدەولوگياسىندا ەمەس. كىمدە-كىم رەسەيدىڭ ساياسي ۇستانىمدارىنا قارسى شىعىپ، رەسەيمەن ينتەگراسيادان باس تارتاتىن بولسا، بۇلاردىڭ بارلىعى – رەسەي ءۇشىن جاۋ. ءبىتتى. جانە ول جاۋلارىنا تاعىلاتىن ايدارلار دا ۇيرەنشىكتى: «فاشيست»، «رۋسوفوب»، «باندەروۆشىل» ت.ت. شىن مانىسىندە، ءدال وسىنداي جاعداي ۋكراينادا ورىن الىپ وتىرعان جوق. ۋكراينا تەك ءوز زاڭدارىنىڭ ورىندالۋىن، ەل ازاماتتارىنىڭ ۇلتىنا، ناسىلىنە نەمەسە دىنىنە قاراماي وسى مەملەكەتتىڭ ءتىلىن، ياعني ۋكراين ءتىلىن ءبىلۋىن، ۋكراين كونستيتۋسياسىن قۇرمەتتەۋىن ت.س.س. تالاپ ەتتى. سوناۋ 90-جىلداردىڭ باسىنان بەرى رەسەيدىڭ ۋكرايناعا قاتتى قىسىم جاساۋىنىڭ ءبىر سەبەبى – ورىس ءتىلىن ۋكراينادا ەكىنشى مەملەكەتتىك ءتىل ەتكىسى كەلگەندىگى. سول ارقىلى ۋكراين ءتىلىن مەنسىنبەيتىن ازاماتتارىنا جەڭىلدىك جاساۋ ماقساتىن كوزدەدى. كەزىندە رەسەي ۋكرايناعا «جەرگىلىكتى ورىستاردى، ياعني ۋكراينانىڭ ازاماتتارىن ۋكراين ءتىلىن وقۋعا ماجبۇرلەپ وتىر» دەگەن ايىپ تاققانى بەلگىلى. ال رەسەيدىڭ ءوز ىشىندەگى جاعدايعا كەلسەك، مۇندا ورىس ءتىلىن بىلمەي تۇرىپ رەسەي ازاماتتىعىن الۋ مۇمكىن ەمەس. ءتىپتى ءوز ازاماتتارىن بىلاي قويىپ، شەتەلدەن ۋاقىتشا جۇمىس ىستەۋگە كەلەتىندەردەن، وزبەك، تاجىك ت.س.س. ۇلتتاردان رەسەيگە كىرۋ ۆيزاسىن بەرۋ ءۇشىن ورىس ءتىلى مەن ورىس ادەبيەتىنەن ەمتيحان قابىلدايدى. كوپۇلتتى مەملەكەت بولعانىمەن، وندا تەك ءبىر عانا ءتىل – ورىس ءتىلى ۇستەمدىك قۇرعان. بۇل دا – ەكىجاقتى ستاندارتتىڭ ايقىن كورىنىسى... ...ال نەگىزگى سۇراققا كەلسەك، ءيا، بۇگىندە كوپۇلتتى مەملەكەت بولسا دا، رەسەيدىڭ ءوز ىشىندە ۇلتشىل، فاشيستىك، ناسيستىك قوزعالىستار ۇدەپ بارا جاتىر. ولار «رەسەي – ورىستاردىڭ مەملەكەتى!»، «رەسەي – ورىستار ءۇشىن!» دەگەن سياقتى ۇراندار كوتەرەدى. نەمەسە «بۇكىل كاۆكازدى تىكەنەك سىممەن قورشاپ تاستاپ، بۇلاردىڭ وتباسىلارىندا ەكەۋدەن ارتىق بالانىڭ بولۋىنا تىيىم سالۋ كەرەك» دەگەن سياقتى مالىمدەمەلەر جاساپ جۇرگەن جيرينوۆسكييدى الىڭىز. ول وسى سوزىمەن گيتلەردەن دە اسىپ ءتۇستى. ءبىراق بۇلاردىڭ بارلىعى مەملەكەت تاراپىنان، رەسەي پرەزيدەنتى، ۇكىمەتى نەمەسە مەملەكەتتىك دۋماسى تاراپىنان بولسىن ايىپتالمايدى، سىنالمايدى. ەسەسىنە، رەسەيدىڭ ءوز ىشىندە ۇلتارالىق نەگىزدەگى قىلمىستار، ءتۇرى ورىس بولماعانى ءۇشىن باسقا ۇلت وكىلدەرىنىڭ سوققىعا جىعىلۋ، ءتىپتى مەرت بولۋ وقيعالارى جىل سايىن كوبەيىپ بارادى. – سولاردىڭ كوپشىلىگى رەسەيدىڭ ءوز ازاماتتارى ەمەس پە؟ مىسالى، ياكۋتتار، تۋۆالىقتار، التايلىقتار، كاۆكازدىقتار سياقتى... – ءيا، سكينحەدتەر كىمنىڭ كىم ەكەنىنە قاراپ جاتقان جوق. رەسەي ازاماتىسىڭ با، جوق پا؟ ولارعا ءبارىبىر. ءتۇرىڭ بولەك بولسا بولعانى، ىڭعايى كەلسە، تارپا باس سالادى. بۇل، بالكىم، ەلدەگى ورىستاندىرۋ ساياساتىنىڭ ناتيجەسى بولار. وسىنداي ءبىر ۇلتتى جوعارى قويىپ، قالعاندارىن كەمسىتۋ ءۇردىسى بۇگىنگى رەسەيدە قاناتىن كەڭ جايۋدا. ايانىشتى جانە وتە قورقىنىشتى جاعداي. ءتىپتى ءورىستىلدى، ورىستارعا بۇيرەگى بۇرىپ تۇراتىن ادامداردىڭ وزدەرى ءقازىر بۇل ەلگە قىدىرىپ نەمەسە كوشىپ بارۋدان قاشقاقتايتىن، قورقاتىن بولدى. بۇنىڭ بارلىعى الەۋمەتتىك جەلىلەردە ايتىلۋدا. ال پۋتين باستاعان رەسمي بيلىكتىڭ، قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ فاشيستىك توپتاردى اۋىزدىقتاۋ جونىندە ءتيىستى ارەكەتتەر جاساماي وتىرعانى، كوپتەگەن ۇلتارالىق نەگىزدەگى قىلمىستاردى جاي عانا تۇرمىستىق قىلمىس رەتىندە قاراستىرۋى دا ويلانتارلىق جاعداي. ەگەر ولاردى اۋىزدىقتامايتىن، اشكەرەلەمەيتىن بولسا، دەمەك، ولاردىڭ وزدەرى وسىعان مۇددەلى بولۋلارى ابدەن مۇمكىن. 
قۇرمەتپەن، جارىلقاپ قالىباي