...قادىم زاماندا قىتايىڭ مەن ورىسىڭ، موڭعولىڭ مەن قىزىلباسىڭ ەۋرازيا قۇرلىعىن ۇلى دالانىڭ داۋىلپاز دا جاۋىنگەر جۇرتى قازاقتان عانا قايمىعىپ (وزبەك پەن قىرعىزدان، تۇركىمەن مەن تاجىكتەن ەمەس)، باساكوكتەپ جاۋلاي الماپ ەدى. تاريح – بۇل اقيقاتقا انىق كۋا!..
ءا دەگەندە، قازاق ەلىنەن جاس توقال تاپقان كورىپكەل، قازاقشا ايتقاندا، «سايتاننىڭ ساپالاعى» پاۆەل گلوبا دەگەن بىرەۋ ساندىراقتاپ شىعا كەلدى. مىنەزى بىردە الاي-دۇلەي، بىردە بەيقام-مامىراجاي قازاعىم استانانىڭ ءبىر قىزىن ۇناتىپ قالىپ، وتباسىنان اجىراپ، استانا مەن ماسكەۋدىڭ ورتاسىندا قىدىرىستاپ جۇرگەن پاۆەل گلوبا دەگەن ءبىر ساۋەگەيدىڭ «2017 جىلى قازاقستان رەسەيگە قوسىلادى» دەگەن ساندالبايىنا ءمىز باقپاي، دىم ەستىمەگەندەي، ەسىنەپ وتىرا بەردى...
استرولوگ پاۆەل گلوبانىڭ اڭىزدىق ساندىراعى، دالىرەك ايتساق، يدەولوگيالىق تەراكتىسى بىلاي دەيدى: «2017 جىلى...
1. امەريكانىڭ دوللارى قۇنىن جوعالتىپ، «الەمدىك ۆاليۋتا» دەگەن اتىنان دا، ابىرويىنان دا ايىرىلادى. … ەۋرو ۆاليۋتاسى تۇراقتايدى، جيعان-تەرگەنىڭىزدى ەۋروعا اۋىستىرىپ ۇلگەرىڭىزدەر...
2. «قارا التىن» – مۇنايدىڭ «تامىرىنا قان جۇگىرەدى». قۇنى وسەدى. كرەمل قارجىلىق داعدارىستى ەڭسەرىپ شىعادى.
3. جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىندا الەم استان-كەستەن بولىپ، ءۇشىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس باستالىپ كەتۋى مۇمكىن. مۇسىلمان ەلى (بۇل يران بولۋى مۇمكىن) بۇلىك شىعارادى. پارسىلار تۇرىكتەرگە تاپ بەرەدى.
4. ۋشىعىپ كەتۋگە ءازىر تۇرعان جاعدايدى رەسەي ءوزىنىڭ باقىلاۋىنا الادى. ونىڭ داناگوي كوسەمى وسى جاعدايعا ءادىل تورەلىك ەتىپ، ءتيىستى شەشىم شىعارادى. ءوزىنىڭ اتاق-ابىرويى مەن ءاقىل-بىلىمىنىڭ ارقاسىندا پۋتين ءۇشىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ الدىن الادى.
5. رەسەيدە جاڭا ءدىني قوزعالىس قۇرىلىپ، اينالاسى بىرنەشە جىلدىڭ ىشىندە بۇل اعىم حريستيان جانە يسلام دىندەرىن «وتارلاپ»، «ءبىرتۇتاس الەمدىك ءدىن» دەگەن اتاققا يە بولادى.
6. قازاقستان رەسەيگە قوسىلادى. قازاقستان مەن بەلارۋس رەسەيدىڭ كۇشى اسىپ-تاسىپ بارا جاتقانىن كورىپ، رەسەيدىڭ قولتىعىنا كىرگىسى كەلەتىنىن ايتادى. «امەريكا مەن ەۋرووداقتىڭ ءوزى «ءۇش مەملەكەتەن قۇرالعان دەرجاۆانىڭ» جانىندا «ويىن بالاسى» بولىپ قالىپ، از ۋاقىتتان كەيىن بۇلارعا ءازىربايجان مەن ارمەنيا قوسىلادى...»
مىنە، عاسىرلىق ساندىراقتىڭ اتاسى!
جالپى، يسلام ءدىنى – كورىپكەلدىككە، پالشىلىققا، سيقىرشىلققا ۇزىلدى-كەسىلدى قارسى!
...تاعى ءبىر حارامنان نان تاپقىش سيقىرشى، ءازىربايجاندىق كورىپكەل زيراددين رزايەۆ بىلايشا سوعادى: «مەن ءتۇس كوردىم. ءبىر تىلسىم داۋىس ماعان بۇل كورگەندەرىمدى ۋاقىتىنان ەرتە ايتپاۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتتى، دەگەنمەن، ونى حالىققا جەتكىزۋدى ءجون سانادىم...
...اقش باسشىسى دونالد ترامپ ءوزىن كوگىلدىر ەكراندا كورسەتىپ جۇرگەندەي ادام ەمەس، ول وتە اقكوڭىل ادام. رەسەيدى قولدايدى جانە الەمدە بەيبىتشىلىك ورناعانىن قالايدى.
...رەسەيمەن كورشىلەس مەملەكەتتەر قازاقستان، مولدوۆا، وزبەكستان ەلدەرى ۋكراينانىڭ كەبىن كيۋى ابدەن مۇمكىن. دونالد ترامپ يسلام مەملەكەتتەرىنە قارسى جوسپار قۇرىپ وتىر...»
كوردىڭىز بە، ەكەۋى دە رەسەيدىڭ «مىقتىلىعىن» ايتىپ، «ورىس جەرىندە عانا جۇماق ورنايدى» دەيدى...
باسقا-باسقا، «ىشتەن شىققان شۇبار جىلان» ءوز جەرلەسىمىز، سيقىرشى، كورىپكەل باقىت جۇماتوۆا «بالكىم، رۋحاني وسكەندىگىمنەن بولار، مەن ءۇش جىلعا بولجام جاسادىم» – دەپ ءبىر جەلپىنىپ الادى دا، «سولتۇستىكتەگى بايلىعىمىز – نان، وڭتۇستىكتە – جەمىستەر مەن كوكونىستەر، الماتى قالاسىندا الما وسىرىلەدى» – دەپ، «ادامنىڭ ويىنا كەلمەيتىن» «جاڭالىق» اشادى. ودان ءارى «ىرىك اۋىزدان – شىرىك ءسوز شىعىپ»، «بۇل جىل وتە اۋىر جىل بولادى» – دەگەن ەكپىنمەن اۋزىنا كەلگەنىن لاق ەتكىزەدى:
«1. سۋدىڭ باعاسى ۇلكەن ماسەلە تۋدىرۋى مۇمكىن، سۋ تاپشىلىعى باستالادى.
2. ءبىراز ۋاقىت وتكەننەن سوڭ، ەلدە بىردە-بىر بانك قالمايدى.
3. ءبىز رۋبلعا اۋىسامىز. رۋبل دوللار مەن ەۆرودان دا قىمبات ۆاليۋتا بولادى...»
...سىرتقى دۇشپاننىڭ ارامدىعى تۇسىنىكتى، ال، مىناداي ءوز ىشىمىزدەن شىققان اشىق ساتقىندىققا قالاي شىدارسىڭ؟!.
مەن وسى ساندىراقشىلاردى ءۇش ايدان استام ۋاقىت بويى تىڭداپ، زەرتتەپ، شىداپ باقتىم. ءبارى قازاقتىڭ ۇلتى مەن مەمەلەكەتىنە قارسى سوزدەر ايتتى. ءبىر سوزبەن قورىتساق، «قازاقتىڭ بولاشاعى جوق» دەگەنگە سايدى...
سوندا ءوز ىشىمىزدەن شىققان ساتقىنداردى پايدالانىپ جاتقان دۇشپاننىڭ قىساستىعىن كىم قاداعالايدى؟ الگى جيرينوۆسكيي دەگەن اۋساردى «جىندى» دەپ، جەڭىل جاۋىپ قويا سالدىق...
قازاق ەلىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك قىزمەتى، پروكۋراتۋرا، قۇقىق قورعاۋشىلار قايدا قاراپ وتىر؟ قازاق ەلىن كەشەگى وزبىر سوۆەت وكىمەتى كەزىندەگىدەي «ءوندىرۋ سەحى» ەسەبىندە پايدالانۋدى ارمانداپ-اڭساعان ساسىق پەيىل ارانداتۋشىلاردى (ولاردىڭ باسقاعا بۇيرەك بۇرعان بىزدەگى قولپاشتاۋشىلارىمەن قوسا) دەرەۋ انىقتاپ، نەگە جاۋاپقا تارتپايدى؟ بۇلاردى تايلى-تۇياعىمەن «تۇراقتىلىققا ءقاۋىپ ءتوندىرۋشى»، «ارانداتۋشى ءھام ەكستەرميستىك توپ» دەپ باعالاپ، نەگە قاتاڭ شارا قولدانبايدى؟ قاشانعى شىدايمىز؟ قانشا كۇتەمىز؟..
...بايقاپ قاراساڭىز، ساۋەگەيلەر ساندىراقشىل بولعانىمەن، ولەتىن جەرلەرىن دە ابدەن بىلەدى. ورىستىڭ باسشىسى تۋرالى ايتقاندا اقىرىن ءجۇرىپ، مىسىقشا جۇمساق مايموڭكەگە كوشەدى. ءتىپتى، «قورعاي گور جانە ساقتاي گور!» («سپاسي ي سوحراني!») – دەپ، ءپۋتيندى يسا پايعامبارعا دەيىن تەڭەيدى. دەمەك، پاۆەل گلوبا رەسەيدىڭ نەمەسە قىتايدىڭ، بولماسا امەريكانىڭ ارناۋلى بارلاۋ قىزمەتتەرىنىڭ (بالكىم، ۇشەۋىنىڭ دە بىردەي) جانسىزى (شپيون) بولۋى مۇمكىن عوي...
بۇل ماسەلەلەردى ۇلتتىق ءقاۋىپسىزدىڭ كوميتەتىنىڭ (باسشىسى كارىم ءماسىموۆ) «قارسىبارلاۋ» (كونتررازۆەدكا) باسقارماسى تياناقتاپ تەكسەرۋگە ءتيىس. ءسىرا، قىمباتشىلىقتان قىسىلىپ، كوشەگە شىققان ات توبەلىندەي 5-6 زەينەتكەردى اڭدىپ-اندىزداي بەرگەننەن – ەلدىڭ ىرگەسىنىڭ بەكىمەيتىنى بەلگىلى...
دىنگە جاۋاپتى ءمينيسترىمىزدىڭ ءوزى: «ماش-اللانىڭ» ورنىنا – «قۇداي قالاسا» دەپ ايتۋعا بولادى عوي...» – دەپ، موڭكىگەندە؛ ول – ول ما، بقو-نىڭ ورال قالالىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى اككالي اۋبەكەروۆ ءوزىن رەسەيدىڭ فەدەرالدىق جينالىسىنىڭ تومەنگى پالاتاسىندامىن دەپ «قيالداپ»: «دەپۋتات، ۋزناۆ و سۋششەستۆۋيۋششەي پروبلەمە، ناپراۆلياەت يز دۋمى زاپروس ۆ كومپەتەنتنىە گوسورگانى» – دەپ جازىپ جۇرگەندە، ارامزا-دۇشپان سىنالاپ كىرىپ، ارامىزدى اجىراتىپ كەتپەسىن!
قازاقستاندى رەسەيگە قوسۋ تۋرالى ايتۋ، ەلدەگى ۇلتتىق-پاتريوتتىق رۋحتى سوندىرۋگە ۇمتىلۋ، قايمانا قازاقتى جىك-جىككە ءبولۋدى كوزدەۋ – رەسەيدىڭ پايداسىنا جۇمىس ىستەپ جاتقانداردىڭ ارانداتۋ ارەكەتى عانا ەمەس، قازاق مەملەكەتىنىڭ ءبىرتۇتاستىعىنا نۇقسان كەلتىرۋ دەپ باعالانۋعا ءتيىس.
سوندىقتان، قازاق ەلىنىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنە ءقاۋىپ توندىرگەنى ءۇشىن رەسەيلىك سيقىرشى پاۆەل گلوبا مەن ءازىربايجاندىق سيقىرشى زيراددين رزايەۆ ءبىزدىڭ ەلىمىزدە قاجەتسىز (زياندى) بىرلىك (persona non grata) سانالىپ، ەل شەكاراسىنا كىرگىزىلمەۋى كەرەك.
ال، باتىس ءوڭىرىنىڭ سيقىرشىسى باقىت جۇماتوۆا مەن باتىس ءوڭىرىنىڭ قيالشىسى اككالي اۋبەكەروۆ قازاق ۇلتىنان رەسمي كەشىرىم سۇراسىن جانە مۇنداي باسسىزدىقتىڭ قايتالانباۋىنا ۋادە بەرسىن!
مەنىڭشە، بۇل – مەيلىنشە ءادىل ءارى ادامگەرشىلىككە ءتان تالاپ پەن شەشىم.
قاجىمۇقان عابدوللا
