قازاقتا «قالىپقا سالما، حالىققا سال» دەگەن جاقسى ءسوز بار. جالپى قازاقستان ءۇشىن 2026 جىل تاعدىرشەشتى شەشىمدەر قابىلدايتىن جىلعا اينالاتىن ءتۇرى بار. بۇل ىشكى ساياساتقا دا، سىرتقى ساياساتقا دا قاتىستى بولجام.

ىشكى ساياساتتا – كونستيتۋسيا قابىلداۋ، پارلامەنتتىك سايلاۋ وتكىزۋ، ساياسي قۇرىلىمدارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ ت.ب. بولسا، سىرتقى ساياساتتا – جاڭا مانيەۆرلەردى ىزدەۋدە بەلسەندىلىك ارتادى. قازىرگىدەي، گەگەموندار ءوزارا بىلەك كۇشتەرىن سىناسىپ، الەمدىك بولىنىسكە ارەكەتتەنىپ جاتقان تۇستا، بىزگە كەرەگى تۇراقتىلىق پەن تىنىشتىق. ول ءۇشىن كەرەگى – بارىنشا تەڭگەرىمدى ءھام ەسەپكە، مەملەكەتتىك مۇددەگە نەگىزدەلگەن، راسيونالدى، پراگماتيكالىق سىرتقى ساياسات.

البەتتە، بيىلعى جىلاشار باستى وقيعالارىنىڭ ءبىرى -  كونستيتۋسيا قابىلداۋ ءىسى. جالپى تاۋەلسىزدىك جىلدارى قابىلدانعان ەكى كونستيتۋسيا دا ەلىمىزدىڭ مەملەكەت بولىپ قالىپتاسۋى جولىنداعى ءوز فۋنكسيالار تولىق اتقارعان قۇجاتتار بولدى. بۇلار – قازاقستاننىڭ ىشكى ساياسي جۇيەسىن كۇشەيتۋدەن بولەك، باتىس تالاپتارىنا نەگىزدەلگەن، ەلىمىزدەگى جەكەشەلەندىرۋدەن باستاپ، نارىقتىق قاتىناستاردى تۇبەگەيلى ورنىقتىرۋعا قىزمەت ەتكەن، شەتەلدىك ينۆەستيسيانىڭ قازاقستانعا اعىلىپ قۇيىلۋىنا قىزمەت ەتكەن كونستيتۋسيالار بولدى. ودان بەرى دە وتىز جىل ۋاقىت ءوتتى. ءقازىر الەمدىك گەوساياساتتا كوز ىلىسپەس جىلدامدىقپەن وزگەرىستەر ءجۇرىپ جاتىر. جاڭا تەندەنسيالار تۋىلۋدا. سولاردىڭ ءبىرى – قازبا-بايلىق، سيرەك مەتالدار ءۇشىن كۇرەس. وسىعان دەيىن قازاقستان باتىس پەن شىعىستىڭ، سولتۇستىكتىڭ الپاۋىتتارىمەن جاساعان قۇپيا كەلىسىمدەردىڭ مەرزىمى اياقتالۋعا جاقىن قالدى. الپاۋىتتارعا ماي اساتىپ، قازاققا قاسىق جالاتقان سول كەلىسىمدەردىڭ ەگجەي-تەگجەيى ءالى قۇپيا ساقتالۋدا. بۇگىنگى قازاقستان حالقى سول قۇپيا كەلىسىمدەردى جاريا ەتۋدى تالاپ ەتۋدە. بۇل زاڭدى تالاپ!

سونىمەن قاتار، جاڭا كەلىسىمدەردە قازاقستاننىڭ مۇددەسىنە باسىمدىق بەرۋ، ينتەگراسيانىڭ بالامالى باعىتتارىن ىزدەۋ، لوگيستيكاعا كۇش سالۋ، ترانسپورت، تۋريزم، تەرەڭدەپ وڭدەۋ، سيفرلىق دامۋ سالالارىنا ەكپىن ءتۇسىرۋ ت.ب. شەشىمدەر قابىلداۋى كەرەك. بۇل دا ۋاقىت تالابى. وسى باعىتتاردىڭ ۇردىسكە، ناقتى ىسكە اينالۋى ءۇشىن، ادام قۇندىلىعىن قورعاپ، قوعامنىڭ دامۋى مەن تۇراقتىلىعىن ساقتاۋعا كەپىل بولاتىن قۇجات – كونستيتۋسيا...

الگىندە اقش-تىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى ماركو رۋبيو ميۋنحەندەگى جيىندا بىلاي دەدى: «ەسكى الەم ەندى جوق. ول كوز الدىمىزدا وزگەرىپ جاتىر. ءبىز گەوساياساتتىڭ جاڭا ەراسىندا ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. جانە ءاربىرىمىز وسى وزگەرىستەردىڭ ىشىندە ءاربىرىمىزدىڭ اتقاراتىن ءرولىمىز قانداي بولۋى كەرەك دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەۋىمىزگە تۋرا كەلەدى»، - دەدى.

ۋاقىت ەشقاشان ءبىر ورىندا تۇرمايدى. ونىمەن بىرگە قوعام دا، سانا دا، تالاپ تا وزگەرەدى. كەشە عانا ءمىنسىز كورىنگەن زاڭ بۇگىن ەسكىرىپ قالۋى مۇمكىن. سوندىقتان بۇل رەفورمالاردىڭ فيلوسوفياسى – مەملەكەتتىڭ ءوز داۋىرىنە بەيىمدەلۋ ارەكەتى بولۋى كەرەك دەپ ويلايمىن...