2026 جىلدىڭ ءساۋىر ايىنىڭ سوڭىنا قاراي تاياۋ شىعىستاعى جاعداي كۇردەلى ءارى تۇراقسىز كۇيدە قالىپ وتىر. اقش–يزرايل–يران اراسىنداعى قاقتىعىس 61-كۇنگە ۇلاسىپ، اسكەري عانا ەمەس، ديپلوماتيالىق جانە ەكونوميكالىق مايدانداردا دا شيەلەنىستى كۇشەيتۋلە.
يران: اسكەري قارسىلىق جانە قاتاڭ ريتوريكا
يران تاراپى ءوز اۋە كۇشتەرىنىڭ ءتيىمدى ارەكەت ەتكەنىن مالىمدەدى. اسكەري وكىلدەردىڭ ايتۋىنشا، سوڭعى التى اپتا ىشىندە قارسى تاراپتىڭ 170-تەن استام اۋە نىسانىنا سوققى جاسالعان.
سونىمەن قاتار، رەسمي تەگەران ەگەر ەل قاۋىپسىزدىگىنە قايتا ءقاۋىپ تونسە، بۇدان دا كۇشتى جاۋاپ بەرۋگە دايىن ەكەنىن اشىق ايتتى. بۇل – قاقتىعىستىڭ ءالى دە ۋشىعۋ ىقتيمالدىعى جوعارى ەكەنىن كورسەتەدى.
اقش: قىسىم ساياساتى جانە ىشكى داعدارىس
اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ يراندى “قۇلدىراۋ جاعدايىندا” دەپ باعالاپ، ەكونوميكالىق بلوكادانىڭ اسەرىن كۇشەيتىپ وتىرعانىن ايتتى.
اقش قارجى مينيسترلىگى ەنگىزگەن سانكسيالار:
يراننىڭ مۇناي تابىسىن ازايتتى
كولەڭكەلى بانك جۇيەسىنە سوققى بەردى
كريپتوۆاليۋتا ارقىلى اينالىپ ءوتۋدى شەكتەدى
ناتيجەسىندە، يران ەكونوميكاسى كۇنىنە شامامەن 170 ميلليون دوللار جوعالتۋى مۇمكىن دەگەن بولجام بار.
سونىمەن قاتار، اقش ىشىندە دە قىسىم ارتىپ كەلەدى — سوڭعى ساۋالنامالار بويىنشا ترامپتىڭ رەيتينگى 34%-عا دەيىن تومەندەگەن.
ديپلوماتيا: ءبولىنىس پەن سەنىمسىزدىك
ەۋروپا مەن اقش اراسىندا دا پىكىر قايشىلىعى بايقالادى. گەرمانيا كانسلەرى فريدريح مەرس ۆاشينگتوننىڭ ناقتى ستراتەگياسى جوق ەكەنىن ايتسا، ترامپ وعان جاۋاپ رەتىندە گەرمانيانى يراننىڭ يادرولىق قارۋعا ۇمتىلۋىنا “جول بەرىپ وتىر” دەپ ايىپتادى.
بۇل باتىس ەلدەرىنىڭ ىشىندە دە ءبىرتۇتاس پوزيسيانىڭ جوق ەكەنىن كورسەتەدى.
پارسى شىعاناعى: ستراتەگيالىق ءقاۋىپ
يران بىرنەشە رەت ورمۋز بۇعازىن جابۋ مۇمكىندىگىن مەڭزەدى. بۇل — الەمدىك مۇناي تاسىمالىنىڭ نەگىزگى ارتەريالارىنىڭ ءبىرى.
پارسى شىعاناعىنداعى ەلدەر:
يراننىڭ بۇل ارەكەتىن “زاڭسىز” دەپ اتادى
تەڭىزدەگى ەركىن ناۆيگاسيانى ساقتاۋعا شاقىردى
ايماقتا اسكەري ينتەگراسيانى كۇشەيتۋ تۋرالى كەلىسسوزدەر ءجۇرىپ جاتىر.
مۇناي نارىعى: تۇراقسىزدىق جانە ءوسىم
قاقتىعىس الەمدىك ەكونوميكاعا دا اسەر ەتۋدە:
Brent ماركالى مۇناي باعاسى $111-گە دەيىن كوتەرىلدى
قور نارىقتارى تومەندەۋدە
ينۆەستورلار تاۋەكەلدەن قاشۋدا
كاتار بيلىگى بۇل جاعداي ۇزاققا سوزىلاتىن “مۇزداتىلعان قاقتىعىسقا” اينالۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتتى.
ءباا: OPEC-تەن شىعۋ – تاريحي قادام
ەڭ ماڭىزدى جاڭالىقتاردىڭ ءبىرى — بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى ۇيىمنان شىعاتىنىن مالىمدەدى:
60 جىلعا جۋىق مۇشەلىك اياقتالماق
بۇل شەشىم OPEC ىشىندەگى بىرلىكتى السىرەتۋى مۇمكىن
مۇناي نارىعىنداعى جاڭا كۇشتەر بالانسى قالىپتاسۋى ىقتيمال
ليۆان: قاقتىعىستىڭ جاناما الاڭى
ءيزرايلدىڭ وڭتۇستىك ليۆانداعى سوققىلارى سالدارىنان:
5 ادام قازا تاپتى
ونىڭ ىشىندە 3 مەديسينا قىزمەتكەرى
ليۆان بيلىگى بۇل ارەكەتتى “سوعىس قىلمىسى” دەپ اتادى.
بۇل ايماقتاعى ۋاقىتشا ءبىتىمنىڭ وتە ءالسىز ەكەنىن كورسەتەدى.
الەم قاي باعىتقا كەتىپ بارادى؟
قازىرگى جاعداي بىرنەشە نەگىزگى تەندەنسيانى كورسەتەدى:
- سوعىس تەك اسكەري ەمەس
→ ەكونوميكا، ديپلوماتيا، اقپاراتتىق كەڭىستىك — ءبارى سوعىس الاڭىنا اينالدى. - الەم كوپپوليارلى بولا باستادى
→ اقش، ەو، پارسى شىعاناعى ەلدەرى اراسىندا بىرلىك السىرەۋدە - ەنەرگەتيكا – نەگىزگى قارۋ
→ مۇناي، بۇعازدار، تاسىمال — گەوساياسي قىسىم قۇرالىنا اينالدى
ساراپتامالىق بولجام
ەگەر قازىرگى تەندەنسيا جالعاسسا:
قاقتىعىس ۇزاققا سوزىلادى
“سۋىق سوعىس” فورماتىنا وتەدى
الەمدىك ەكونوميكادا تۇراقسىزدىق ساقتالادى.
