ءومىردىڭ ءمانى دە، ءسانى دە، قۋانىشى دا – بالا. ويىندا ءبىر جاماندىعى جوق بۇلدىرشىندەرگە قارايسىڭ دا شىنايى تازالىقتى، پاكتىكتى كورەسىڭ. ولاردىڭ جانىندا ءوزىڭدى دە بالا سەزىنەسىڭ. كوڭىلدەرىنىڭ اقتىعى، مەيىرىمگە تولى جۇرەكتەرى، شىنايىلىققا تولى سەزىمدەرى... ەشتەڭە دە وزگەرمەستەي كورىنەدى. سول قالپىندا ەر جەتسە ەكەن دەپ تىلەيسىڭ. ءبىر جاماندىققا ۇرىنباسا ەكەن دەپ قىزعىشتاي قوريسىڭ. سولاردىڭ بولاشاعى ءۇشىن ۋاقىتىڭدى سارپ ەتەسىڭ، سولار ءوسسىن، سولار ءونسىن دەيسىڭ. وقىسىن، ءبىلىم السىن، تاربيەلى ازامات بولسىن دەيسىڭ تاعى. سەبەبى، بولاشاق – بۇگىنگى ءسابيدىڭ، بۇگىنگى ءبۇلدىرشىننىڭ قولىندا. بۇگىنگى ءبۇلدىرشىن قانداي تاربيە السا، ەرتەڭگى بولاشاقتىڭ بەينەسى ءدال سونداي بولادى. بۇگىنگى ءبۇلدىرشىن نەنى كورىپ وسسە، ەرتەڭ حالقىنا سونى ىستەيدى. تەك وتباسىنداعى تاربيە جەتكىلىكسىز، بالانى مەملەكەت تاربيەلەيدى، بيلىك تاربيەلەيدى، قوعام تاربيەلەيدى. قوعامنىڭ ءار تۇلعاسى – ءسابي ءۇشىن تاربيەنىڭ كوزى.
بۇگىنگى ءبۇلدىرشىن نەنىڭ كۋاسى؟ بۇل سۇراققا جاۋاپ بەرمەس بۇرىن بۇگىنگى قوعام قانداي، سونى ايتا كەتەيىك. بۇگىنگى زاماننىڭ كورىنىسىن كوز الدىما ەلەستەتۋ ءۇشىن ءبىر ساتكە كوزىمدى جۇمدىم. كوز الدىما كەلگەنى: ۇرلىق، توناۋ، جەۋ، جىمقىرۋ، ۇلكەندەردىڭ تۇرمىس جاعدايىنداعى قيىندىقتارى، قاراكوز قىزدارىمىزدىڭ كورىپ جاتقان زورلىعى، تاعىسىن تاعى تاۋسىلار ەمەس. بالكىم تەك مەنىڭ اينالام ءدال وسىنداي شىتىرمانعا تولى شىعار، بالكىم مەن اسىرا سىلتەپ جاتقان شىعارمىن. ءبىراق بويىمدى بەلگىسىز ۇرەي بيلەدى. ال بۇلدىرشىندەرىمىزدى ويلاعاندا دەنەم تىپتەن تۇرشىكتى. نەگە دەيسىزدەر عوي؟ كوز الدىما بالالاردىڭ جىلاعان اششى داۋىستارى ەستىلدى، سويلەي المايدى، نە بولىپ جاتقانىن وزدەرى دە تۇسىنبەيدى. ءبىراق ءدال سول ۋاقىتتا ول ءبۇلدىرشىن ءبىر پەدوفيلدىڭ قۇربانىنا اينالدى. مىنە، بۇگىنگى قوعامنىڭ كورىنىسى وسىنداي جانە بۇلدىرشىندەرىمىزدىڭ كورگەن قورلىعىن سول قوعامنىڭ ەڭ سوراقى كورىنىسى دەپ بىلەمىن.
زارلاپ قالعان انا، بولاشاعىنا بالتا شابىلعان بالا. ءيا، جاڭالىقتاردان قارايمىز، انانىڭ زارىن ەستيمىز، بالانىڭ پسيحيكاسىنا كەرى اسەر ءتيدى دەگەن پسيحولوگتىڭ ايتقانىن قۇلاعىمىز شالادى، دەنساۋلىعىنا زاقىم كەلدى دەگەن دارىگەردىڭ اششى سوزىنە جۇرەگىمىز اۋىرادى. سىرتتاي كورىپ ءبىر كۇرسىنەمىز دە، ۇمىت بولادى. ال سول ءبۇلدىرشىندى قۇربانىنا اينالدىرعان پەدوفيل، ءتىپتى حايۋان دەسەم ارتىق بولماس، جاي عانا سوتتالادى. بىرنەشە جىلدان كەيىن بوستاندىققا شىعىپ، ىستەگەن ءىسىن قايتا جالعاستىرادى. ءبىراق باسقا بالاعا بارىپ سوقتىعادى. تاعى كۇرسىنەمىز. باسقا نە ىستەيمىز؟ ءبىزدىڭ قولىمىزدان كەلەر شارا بار ما؟ ال سونداي زومبىلىقتى كورىپ وسكەن بالادان قانداي ەر ازامات، قانداي قاراكوزدى قىز شىعادى. ءبۇلدىرشىن كەزىندە-اق بولاشاعىنا بالتا شابىلدى ەمەس پە پەرىشتەنىڭ؟!
بۇگىنگى تاڭداعى پەدوفيلدىڭ قۇربانىنا اينالعان بالالاردىڭ بىرەن-سارانىن ءتىزىپ كورەلىك.
2015 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە اقتوبەدەگى نەبارى 5 جاسار ءبۇلدىرشىندى 35 جاستاعى دارداي ەر ادام زورلاپ كەتتى. پەدوفيل جاي عانا سوتتالدى. ەسەسىنە قىزدىڭ بولاشاعىنا بالتا شابىلدى. قايعىلى وقيعادان كەيىن 1 اي وتكەن سوڭ قىزدىڭ اناسى قونىس اۋدارعىلارى كەلەتىنىن مالىمدەيدى. سەبەبى، قىزى دالاعا شىعۋدان قالعان، ەر ادام اتاۋلىدان ۇركيتىن جاعدايعا جەتكەن. ال كورشىلەرى ساۋساقتارىن شوشايتىپ، قىزدى سۇراق استىنا الىپ، ابدەن مازالاعان. بۇعان شىداماعان انا جۇرەگى ەڭ بولماعاندا سۋىق ەستەلىك قالدىرعان اقتوبەدەن كوشىپ كەتۋدى ءجون كورگەن. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى، كونستيتۋسيا بويىنشا قر-داعى ءاربىر ازاماتتىڭ اقىسىز قورعاۋشىنىڭ قىزمەتىنە جۇگىنۋگە قۇقىعى بار. الايدا، قىزدىڭ اناسىنا مۇنداي اقپاردى ەشكىم جەتكىزبەگەن.
2016 جىلدىڭ قارا كۇزى. ءدال سول وتباسى ءۇشىن بۇل كۇز قارالى بولدى. سەبەبى شقو-نىڭ 8 جاستاعى تۇرعىنى، ءومىردىڭ قىزىعىنا باتىپ جۇرگەن كىشكەنتاي عانا قىز بالا تاعى ءبىر پەدوفيلدىڭ قۇربانى بولدى. اناسى ۇيىقتاپ قالعانىن پايدالانعان الگى «حايۋان» قىزعا شابۋىل جاساعان. ودان كەيىن قىزدىڭ جاعدايى اۋىرلاپ، اۋرۋحاناعا جەتەدى. ابىروي بولعاندا امان قالادى. ءيا ءتانى امان قالدى، ءبىراق جانى شە؟ وعان كىم جاۋاپ بەرە الادى؟
2016 جىلدىڭ جازى. اقتاۋلىق 6 جاسار قىز دا زورلىقشىنىڭ قۇربانى بودى. بەلگىسىز ەر ازامات اۋلادا الاڭسىز ويناپ جۇرگەن بالانى ساياباققا الىپ كەتىپ، زورلاعان. پەدوفيل ۇستالدى، قامالدى. ال وسى جاعدايدان سوڭ اۋرۋحاناعا جاتقىزىلعان قىز تىلگە كەلمەستەن ومىردەن وزدى، سەبەبى ميى ولگەن. ارتىنا زارلاپ اناسى قالدى. سۇمدىق! بۇدان باسقا نە دەۋگە بولادى؟..
جانىڭا تۇرپىدەي ءتيىپ، مۇز قاريتىن تاعى ءبىر مىسالعا كوز جۇگىرتەيىك. 2016 جىلدىڭ قاتال قىسى. جامبىل اۋدانىنىڭ 7 جاسار تۇرعىنى اعاشتا اسىلىپ تۇرعان جەرىنەن تابىلعان. ارتىنان ونىڭ زورلانىپ، ازاپپەن ولتىرىلگەنى راستالعان. كۇدىكتى رەتىندە بالانىڭ وگەي اكەسىنىڭ تۋعان اعاسى سانالدى. كىم بولسا دا، ول بالا ەندى جوق. ارتىندا زارلاپ انا قالدى.
قازاقستان، 2017 جىلدىڭ اقپان ايى. تەمىرتاۋلىق تۇرعىن № 120 مەكتەپتىڭ ماڭىندا كامەلەت جاسقا تولماعان قىزعا شابۋىل جاسادى. انا زارلاپ قالدى، قىزدىڭ بولاشاعى كۇڭگىرتتەندى.
ايتىلعان وقيعالار 100ء-دىڭ ءبىر بولىگى عانا. كوز كورىپ، قۇلاق ەسىتكەنىمىز 100ء-دىڭ 50ء-ى عانا. ال ايتىلماعانى قانشا؟ ءتىپتى، زورلانعان بالانىڭ ءوزى ءۇنسىز قالىپ جاتاتىن جاعدايلار بولادى ەمەس پە؟! پەدوفيلددەردىڭ قىلمىسىنا كىم جاۋاپ بەرەدى. وزدەرىنىڭ جاۋاپ بەرمەيتىنى انىق. ولار ەڭ قاتاڭ جازاعا لايىق دەپ جاتقانىمىزبەن، الگى بالانىڭ بولاشاعىن كىم ويلايدى. جاۋاپ جوق!..
بۇلدىرشىنگە كوز سالۋ – ازعىندىقتىڭ شەگى
پەدوفيل دەگەنىمىز كىم؟ مانياك دەيدى ءباز بىرەۋلەر. جوق، مانياك دەۋگە كەلمەيدى، مۇلدەم. ولار ادامداردىڭ جانىن الىپ، قانىن ىشەتىندەر ەمەس پە؟ ونىڭ ۇستىنە ولار قۇرباندارىن تالعامايدى، كىشكەنتاي ءبۇلدىرشىن بە، ۇل ما، قىز با، ەرەسەك ادام با وعان ءبارىبىر. باستىسى جانىن السا بولدى. ال پەدوفيلدەر كىشكەنتاي بالانىڭ تانىنە قىزىعاتىندار. پسيحيكالىق اۋىتقۋشىلىق، پسيحيكالىق اۋرۋ دەيدى، ەموسيالىق تاۋەلدىلىك دەيدى كەي پسيحولوگتار. ءبىراق كەز-كەلگەن اۋرۋدىڭ ەمى بولادى عوي؟ ال پەدوفيلدىڭ قالاۋى ەشقاشان تاۋسىلماستاي كورىنەدى.
مىنە، وسىلايشا تالاي جاستىڭ باقىتىن ۇرلاپ، ومىرىنە وشپەس داق سالاتىن پەدوفيلدەرگە قاتىستى قانداي شارا قولدانعان دۇرىس؟ بۇل ماسەلە پارلامەنتتە تالقىلانىپ، 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ جىنىستىق قىسىم جاساعان ادامدارعا حيميالىق كاستراسيا جاساۋ جازاسى ەنگىزىلمەك. مۇنداي قاتاڭ شارا كامەلەتكە تولماعاندارعا قىسىم جاساعان، جاسى 18-دەن اسقان ادامدارعا قولدانىلادى. بۇل تۇرعىدا پايدالاناتىن پرەپاراتتار جىنىستىق اۋەستىكتى تومەندەتەدى. سونداي-اق، ونداي ازعىندارعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى دا قاتار قولدانىلۋى مۇمكىن.
ەۋروپانىڭ كوپتەگەن ەلىندە دە بۇل ءتاسىل جۇزەگە اسىرىلادى. اقش-تا 1990 جىلدان بەرى ءماجبۇرلى تۇردە اتالىقسىزداندىرۋ تۋرالى زاڭ بار. پولشا مەن چەحيادا مۇنداي قىلمىسكەرلەر تۇرمەدە جازاسىن وتەگەننەن كەيىن مىندەتتى تۇردە كاستراسيالىق جولمەن تارتتىرىلادى. ساۋد ارابياسى، جۇڭگو، يران، يراك، يندونەزيا، وڭتۇستىك كورەيا، لاتىن امەريكاسى مەن افريكانىڭ كوپتەگەن ەلىندە پەدوفيلدەرگە بىردەن ءولىم جازاسى تاعايىندالادى. وسى جايتتاردى ەسكەرەك، بالالاردىڭ ءومىرىن تاس-تالقان ەتىپ، تاعدىرىنا بالتا شاباتىندارعا اياۋشىلىقتىڭ بولماعانى ابزال.
ق ر باس پروكۋراتۋراسىنىڭ حابارلاۋىنشا، سوڭعى التى جىلدا ەلىمىزدە كامەلەتتىك جاسقا تولماعانداردى جىنىستىق قاتىناسقا كۇشتەگەن وقيعالار ەكى ەسەگە كوبەيگەن. 2010 جىلى 1885 بالا زورلىقشىلار قولىنان زارداپ شەكسە، وتكەن جىلى تاعدىرى تالكەككە تۇسكەن بالالاردىڭ سانى 3623-كە ارتقان. 2016 جىلى كىشكەنتاي بالالاردى زورلاۋ بويىنشا 26، ال كامەلەتتىك جاسقا تولماعاندارعا قاتىستى جاسالعان وسىنداي قىلمىس بويىنشا 46 ادام سوتتالعان.
نە ىستەيمىز؟ نە ىستەيدى؟ ءالى دە انا اتانا قويعان جوقپىن. ءبىراق دۇنيەگە كەلمەگەن بالامدى ويلاپ قازىردەن ۇرەيلەنەمىن. ءتىپتى، ىشىمدە دە جوق ءسابيىمدى ويلاسام، ونىڭ جانىنان ءبىر ەلى قالعىم كەلمەيدى، ءاردايىم كوز الدىمدا جۇرگەنىن قاداعالاعىم كەلەدى. ول تۇرماق بالاباقشا مەن مەكتەپكە قالاي جىبەرىپ قويماقپىن. جوق وعان ءداتىم شىداماس. ال، جاقسى، ءالى دۇنيە ەسىگىن اشپاعان ءسابيدى قورعاۋعا كەش ەمەس قوي.
ءبىراق پەدوفيلدىڭ قۇربانى بولىپ ۇلگەرگەن بالاقاي نە ىستەيدى؟ ونىڭ اتا-اناسى نە ىستەيدى؟ بالا بولعان جايتتى ۇمىتۋى مۇمكىن، ءبارى كوز الدىنان عايىپ بولۋى مۇمكىن، الايدا سول كەزدەگى ۇرەيى بويىندا ساقتالىپ قالاتىنى ايقىن عوي. ۇلكەن كىسىنى كورسە، ۇرەيى قاشىپ، جانىنا جولاي قالسا، جىن كورگەندەي بويىن الاستاتىپ، تۇيىقتالىپ قالۋى عاجاپ ەمەس.
1 ماۋسىم – بالالاردى قورعاۋ كۇنى
الدا بۇلدىرشىندەردىڭ اسىعا كۇتەتىن مەرەكەسى جاقىنداپ كەلەدى. بۇل كۇن – ءار بالا ءوزىنىڭ مەملەكەتتىڭ قامقورلىعىندا ەكەنىن سەزىنۋى ءتيىس كۇن. بۇل كۇن – بۇلدىرشىندەردىڭ ءوز جەرىندە اياعىن نىق باسىپ ءجۇرۋى ءتيىس كۇن. بۇل كۇن – بالاقايلاردىڭ اسىر سالىپ وينايتىن كۇنى. ءبىراق، ءبىر قازاقستاننىڭ وزىندە قانشاما ءبۇلدىرشىن وسى كۇننىڭ قىزىعىنان قۇر قالدى، بويىن ۇرەي بيلەگەن قانشاما بالاقاي ءومىردىڭ قىزىعىنا باتۋى ءتيىس شاعىندا ۇيىنەن شىعا الماي وتىر. ول بالا ءۇشىن مەملەكەت نە ىستەي الادى؟
جاقسى، پەدوفيلدىڭ جازاسى اۋىر بولۋى ءتيىس دەپ بار قاتاڭ جازا تۇرلەرىن قولدانۋدى جالعاستىرا بەرەيىك. ءبىراق بۇنىڭ ءبارى الگىنىڭ ىستەرىن ىستەپ، بوياۋى سىڭگەن سوڭ عانا قولدانىلاتىن شارالار. وكىنىشتى-اق. بۇل جاعىنان بالانى قورعاۋعا وسالدىق تانىتىپ وتىرمىز. «1 ماۋسىم بالالاردى قورعاۋ كۇنى» دەيدى، ءبىراق بالالار ءار كۇن سايىن قورعالۋى ءتيىس ەمەس پە، ءار كۇن بالا ءۇشىن مەرەكە. الايدا مەملەكەت ءبۇلدىرشىنىن كىمنەن، قالاي قورعاپ ءجۇر؟ مەندە جاۋاپ جوق!.. سىزدە شە؟
قامشىگەر: گۇلىم جاقان
