پۋتينمەن سۇحبات: شەشەنستان، اقش، گورباچيەۆ جانە وتباسى جايىندا اڭگىمە

/uploads/thumbnail/20170710115222240_small.jpg

رەجيسسەر وليۆەر ستوۋننىڭ «پۋتينمەن سۇحبات» ءفيلمىنىڭ العاشقى ءبولىمىن Showtime كابەلدى ارناسى كورسەتتى. وندا رەسەي پرەزيدەنتى كولىك جۇرگىزەدى، اقش بيلىگىن تەرروريستەردى قولدادى دەپ ايىپتايدى، گورباچيەۆتى سىنايدى، سونداي-اق كوپ ايتا بەرمەيتىن وتباسى جايىندا دا ءسوز قوزعايدى. قامشى اقپاراتتىق اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى بي-بي-سي ورىس قىزمەتىنىڭ جاريالاعان سۇحباتىن قازاق تىلىنە اۋدارىپ، وقىرمان نازارىنا ۇسىنادى.

ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ ايتۋىنشا، اقش-تىڭ  ارنايى قىزمەتى شەشەنستانداعى جاۋىنگەرلەرگە كومەكتەسكەن. ءتىپتى وعان دالەل دە بار كورىنەدى. سونداي-اق اۋعانستانداعى «ال-كايدانىڭ» قۇرىلعانىنا ۆاشينگتوننىڭ قاتىسى بارىن مالىمدەدى. ناتو-نى شىعىسقا قاراي تاراتپاۋعا كەپىلدىك الا الماعان كسرو-نىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى ميحايل گورباچيەۆتى سىننىڭ استىنا الدى.

كاۆكازداعى جاۋىنگەرلەرگە قولداۋ كورسەتكەن امەريكالىقتار جايىندا

شەشەنستان مەن سولتۇستىك كاۆكازعا قاتىستى ماسەلەلەر تۋىنداعاندا امەريكالىقتار بۇل پروسەستى قولداعان ەدى.

«ءبىزدىڭ امەريكالىق سەرىكتەستەرىمىز رەسەيدى قولداۋ ماقساتىندا ەلمەن بىرىگىپ تەرروريزممەن كۇرەسۋ ءۇشىن سەرىكتەستىك ورناتۋعا دايىن ەكەندەرىن ايتقان. ال شىن مانىسىندە ولار تەرروريستەردى رەسەيدەگى ىشكى ساياسي جاعدايدى جۇرگىزۋ ءۇشىن پايدالانىپ وتىر»، - دەدى رەسەي باسشىسى «پۋتينمەن سۇحبات» فيلمىندە امەريكالىق رەجيسسەر وليۆەر ستوۋنعا بەرگەن سۇحباتىندا.

ءپۋتيننىڭ ايتۋىنشا، رەسەي قولداۋ كۇتكەن، الايدا ونىڭ ورنىنا امەريكالىق ارنايى قىزمەتتىڭ تەرروريستەردى قولداعانىن كورگەن.

«ال-كايدانىڭ» قۇرىلعانىنا اقش-تىڭ قاتىسى جونىندە

رەجيسسەر وليۆەر ستوۋنعا بەرگەن سۇحباتىندا پۋتين «ال-كايدانى» امەريكالىقتار وسىرگەن دەپ مالىمدەگەن.

-بۇل اۋعانستانداعى كەڭەستىك سوعىس كەزىندە باستالعان. اۋعانستانداعى كەڭەس اسكەرلەرىمەن كۇرەسۋ ءۇشىن امەريكاندىقتار «ال-كايدانى» جاساعان. سودان كەيىن بارلىعى شەكتەن شىعىپ كەتكەن. ءبىزدىڭ سەرىكتەسىمىز اقش بۇل تۋرالى ءبىلۋى ءتيىس ەدى. بۇل سولاردىڭ كىناسى، - دەيدى پۋتين.

رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا، قۇراما شتاتتار تەرروريستەردى رەسەيدەگى ساياسي جاعدايلاردى رەتتەۋگە دە قولدانباقشى بولعان. ماسەلەن، شەشەنستانداعى سوعىس كەزىندە اقش تەرروريستەردى قولداعان.
 

11 قىركۇيەكتەن كەيىنگى اقش-تىڭ قولداۋى

«ءبىز كەلەسى كۇنى يادرولى ستراتەگيالىق كۇش ىلىمدەرى جونىندە جوسپار قۇرعان ەدىك. مەن ولاردان باس تارتتىم.

جانە اقش پرەزيدەنتىنىڭ بۇل جونىندە بىلگەنىن قالادىم. ارينە وسىنداي جاعدايدا ءبىرىنشى ادام مورلدىق، ساياسي قولداۋعا مۇقتاج بولاتىنىن جاقسى ءتۇسىندىم».

گورباچيەۆ جانە ناتو-نى كەڭەيتۋ

«گەرمانيانى بىرىكتىرۋ، شىعىس ەۋروپاداعى كەڭەس اسكەرلەرىن شىعارۋ جونىندە ماسەلە تالقىلانعاندا، اقش-تىڭ رەسمي تۇلعالالارى، ناتو-نىڭ باس حاتشىسى – ءبارى ناتو-نىڭ شىعىس شەكاراسىنىڭ بۇگىنگى گەرمانيا دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ شىعىس شەكاراسىنان دا كەڭەيە تۇسەتىنىن ايتقان.

الايدا شەشىم قۇجات تۇرىندە جازىلماعان. بۇل گورباچيەۆتىڭ قاتەلىگى. ساياساتتا ءبارىن بەلگىلەپ ءجۇرۋ قاجەت. ءتىپتى بەلگىلەنگەن دۇنيەلەردىڭ ءوزى ءبۇلىنىپ جاتادى. ءبىراق گورباچيەۆ اۋىزبەن ايتتى دا، قويا سالدى. بۇلاي بولمايدى».

كسرو-نىڭ قۇلاۋى

«كەڭەس ۇكىمەتىنىڭ قۇلاعانىنا وكىنەتىنىمە قاتىستى ماعان كوپ سىن تاعىلدى.

ماسەلەنىڭ ماڭىزى مىنادا – كەڭەس ۇكىمەتى قۇلاعاندا، 25 ميلليونعا جۋىق ورىس حالقى ءبىر تۇندە-اق شەكارادان شىعىپ قالدى. ونى 20 عاسىردىڭ ەڭ ءىرى اپاتى دەپ بىلەمىن.

گورباچيەۆ ءۇشىن دە، وزگەلەرى ءۇشىن دە مەمەلەكتتىڭ اۋىس-تۇيىسكە مۇقتاج بولعانى انىق ەدى. ال ولار ونداي اۋىس-تۇيىسكە قالاي قول جەتكىزۋ كەرەكتىگىن بىلمەگەن، مەن مۇنى اسا سەنىمدىلىكپەن ايتا الامىن.

مەملەكەتتەگى جاعدايدى وزگەرتە وتىرىپ، ونى ساقتاپ قالۋدى گورباچيەۆ بىلمەگەن، سونىڭ كەسىرى ءىرى اپاتقا اكەلىپ سوقتى».

بوريس ەلسيننىڭ شەشىمى جونىندە

ول مەنى شاقىرىپ، پرەزيدەنتتىككە سايلاۋعا تۇسۋىمە مۇمكىندىك تۋاتىنداي پرەمەر-مينيستر ەتىپ تاعايىنداعىسى كەلەتىنىن ايتتى. مەن بۇل ۇسىنىستىڭ وتە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك ەكەنىن جاقسى ءتۇسىندىم، دايىن ەمەسىمدى ايتتىم.

ەلسيننىڭ نە سەبەپتى ءدال مەنى تاڭداعانىن بىلمەيمىن.

ءبىر نارسەنى ايتا كەتەيىن، جاي عانا شەنەۋنىك بولۋ وزگە ادامدارمەن قاتار ءومىر ءسۇرۋ دەگەن ءسوز – قوناققا بارۋ، كينو، تەارت ارالاس، دوستارمەن ارالاسۋ، ميلليونداعان ادامداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارقالاماۋ.

ال بۇكىل رەسەيدىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن مويىنعا الۋ – ول وڭاي شارۋا ەمەس. شىنىمدى ايتسام، ول كەزدە ەلسيننىڭ قانداي جوسپارى بار ەكەنىن بىلمەگەنمىن. ول مەنى كەز كەلگەن ۋاقىتتا بوساتۋى مۇمكىن ەدى.

ول كەزدەگى مەنىڭ جالعىز ويىم – «بالالاردى قايدا جاسىرسام بولادى؟».

ءوزىڭىز ويلاپ كورىڭىزشى: مەنى لاۋازىمدى قىزمەتتەن بوساتتى دەلىك. قولىمدا تۇك جوق، كۇزەتىم دە جوق. نە ىستەيمىن؟ قالاي ءومىر سۇرەمىن؟ وتباسىمدى قالاي اسىرايمىن؟

ءسويتىپ ءوزىم ءۇشىن ناقتى شەشىم قابىلدادىم – اقىرى ءبارىن باستاعان ەكەنمىن، سوڭىنا دەيىن جۇرەمىن. الايدا ءوزىمنىڭ پرەزيدەنت بولاتىنىما 100% سەنىمدى بولماعانمىن جانە وعان كەپىل دە بولمادى».

وتباسى، بالا-شاعاسى جايىندا  

رەجيسسەردىڭ «نەمەرەلەرىڭىزدى جاقسى كورەسىز بە؟» دەگەن سۇراعىنا پۋتين ويلانباستان «قاتتى!» دەپ جاۋاپ بەردى. الايدا، ولارمەن كوپ ۋاقىت وتكىزە المايتىنىنا وكىندى.

 پۋتين قىزدارىن ماقتان تۇتاتىنىن، ولاردىڭ وتباسىمەن كەزدەسىپ تۇراتىنىن ايتتى. سونداي-اق كۇيەۋ بالالارىمەن ديسكۋسسياعا ءتۇسىپ، كەيبىر ماسەلەلەردى تالقىلاپ تۇراتىن كورىنەدى.

«ءبىز ءسوز تالاستىرمايمىز، ديسكۋسسياعا تۇسەمىز، قىزدارىم دا ارالاسادى. ءبىراق ولار ساياسات، كاسىپ دەگەندەردەن بويلارىن اۋلاق ۇستايدى. ءبارى عىلىم، بىلىمگە جاقىن».

ۆلاديمير پۋتين مەن ونىڭ بۇرىنعى ايەلى ليۋدميلا ءپۋتيننىڭ ەكى قىزى بار: ماريا مەن كاتەرينا. ولاردىڭ ومىرلەرى جايىندا رەسمي دەرەك جوق. تەك كەي باق-تاردىڭ ماوىمەتىنە سۇيەنسەك، ماريا عىلىممەن اينالىسادى، گوللاندىق كاسىپكەر يورريت يوست فااسەننىڭ جارى. تىلشىلەردىڭ اقپاراتىنشا، كاتەرينا ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عىلىمي جوبالارىمەن اينالىساتىن «يننوپراكتيكا» قورىن باسقارادى. ميللياردەر كيريلل شامالوۆتىڭ جارى. پۋتين مۇنى ەشقاشان راستاماعان.

 اۋدارعان: گۇلىم جاقان

قاتىستى ماقالالار