قارىزعا اقشا الۋ ءۇشىن ۇزىن سونار كەزەككە تۇرىپ، قىرۋار قۇجات جيناپ، ارنايى نەسيە راسىمدەۋشى ەدىك. ءقازىر قازاقستاندا قىسقا مەرزىمگە نەسيە بەرەتىن كومپانيا كوبەيگەن. جالاقىنى سارىلا كۇتىپ جۇرگەندە نەمەسە قاتتى قىسىلعاندا قارجى كەرەك بولاتىن جاعدايلار كەز كەلگەننىڭ باسىنان وتەدى. وسىندايدا «ەكسپرەسس نەسيە» دەگەن نارسە تاپتىرمايتىن قۇرالعا اينالدى. دەگەنمەن ميكروكرەديتتىك كومپانيالاردان نەسيە العان دۇرىس پا؟

تۇتىنۋشىلارعا ونلاين تۇردە دە نەسيە بەرىلەتىن بولدى. جىلدام ءارى جەڭىل ونلاين  نەسيە راسىمدەيتىن قازاقستان نارىعىنداعى تانىمال كومپانيالار:

MoneyMan.kz

ونلاين سۇرانىم ارقىلى قارىزعا اقشا بەرەتىن تانىمال كومپانيا. وتاندىق نارىقتا 2015 جىلى پايدا بولعان. كليەنتتەرىنە قارىزدى ونلاين تۇردە، قازپوشتا ارقىلى جانە بانك ارقىلى اۋداراتىن مۇمكىندىگى بار. 

مۇندا نەسيەنى مينيمالدى 7000 تەڭگەدەن باستاپ 200 000 تەڭگەگە دەيىن الۋعا بولادى. نەسيە ەڭ كوپ دەگەندە 31 كۇنگە، 18 جاستان 65 جاسقا دەيىنگى ادامدارعا بەرىلەدى.

Zing.kz

Zing.kz كومپانياسى توعىز ەلدە ەكى ميلليون كليەنتتىنىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرادى.     

ەگەر ءسىز كومپانيانىڭ العاشقى كليەنتى بولىپ، 50 000 تەڭگە قارىزعا الساڭىز، وندا ءسىز ونىڭ ۇستىنەن  7500 تەڭگە ۇستەمە ءتوليسىز. ال كومانيانىڭ قىزمەتىن ەكىنشى رەت قولدانعىڭىز كەلسە، ۇستەمەڭىزدىڭ كولەمى 22 500 تەڭگەگە دەيىن وسەدى.

50 000 تگ دەيىنگى قارىز سوماسى ۇستەمەسىز جۇرەدى. مۇندا نەسيە 21 جاستان اسقاندارعا بەرىلەدى.

زايمەر

كومپانيا اقشانى الدىن الا تولەمسىز 0،95% ۇستەمەمەن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. 1000 تەڭگەدەن 200 000 تەڭگەگە دەيىن نەسيە الۋعا بولادى. قازاقستان مەن رەسەيدە 268 453 كليەنتى بار. بۇل كومپانيادا نەسيە تەك 21 كۇنگە عانا بەرىلەدى.

Ccloan.kz

بۇل كومپانيا تۇتىنۋشىلارىنا تومەندەگىدەي قىزمەتتەر ۇسىنادى:

• كومپانيادان نەسيەنى العاش رەت العان تۇتىنۋشى -50% جەڭىلدىككە يە بولادى. ياعني كليەنت 100 000 تەڭەگە دەيىنگى كولەمدەگى اقشانى ءبىرىنشى رەت الىپ تۇرسا، وندا، تيىسىنشە، العان سومانى ۇستەمەسىز تولەيدى.
• نەسيەلەندىرۋدىڭ ەڭ قىسقا مەرزىمى – 5 كۇن، الايدا ونى بىرنەشە رەت ۇزارتۋعا بولادى (5 كۇننەن 30 كۇنگە دەيىن).

Kaz Credit Line

2013 جىلى نارىققا شىققان كومپانيانىڭ 50 000 تەڭگەدەن 1،500 000 تەڭگەگە دەيىنگى كولەمدە نەسيە بەرۋگە مۇمكىندىگى بار. الايدا بۇل Kaz Credit Line-نىڭ جوعارىدا اتالعان كومانيالارعا قاراعاندا نەسيە بەرۋ شارتتاردى كۇردەلىرەك.

- 26 جاسقا تولماعان ادامدارعا  300 000 تەڭگە كولەمىندە عانا نەسيە بەرەدى؛

- 65-68 جاس ارالىعىنداعى ادامدارعا دا 300 000 تەڭگە كولەمىندە شەكتەۋ قويىلعان؛

-  نەسيە 3 ايدان – 24 ايعا دەيىن بەرىلەدى؛

-  نەسيە 21 جاستان – 68 جاسقا دەيىن بەرىلەدى؛

-  كەم دەگەندە 3 اي جۇمىس ورنىندا ەڭبەك ءوتىلى، زەينەتاقى اۋدارىمدارى بولۋعا مىندەتتى جانە ت.ب. قۇجاتتار سۇرالادى.

ونلاين نەسيە بەرەتىن كومپانيالاردىڭ كوپشىلىگى بىردەي شارتتار ۇسىنادى:

• نەسيە الۋ ءۇشىن كامەلەت جاسىنا تولۋىڭىز كەرەك (كەيبىر كومپانيالار تەك  21 جاستان اسقان كليەنتتەرمەن جۇمىس ىستەيدى)؛
• ءاتى-جونىڭىزدى، ۇيالى تەلەفونىڭىزدى،پوچتا بايلانىستارىڭىزدى جازۋىڭىز كەرەك؛
• جەكە كۋالىك پەن بانك شوتىڭىزدى جازۋىڭىز كەرەك؛
• ءتيىستى سومانى تاڭداپ، راسىمدەۋ/قارىز الۋ باتىرمالارىن باسۋىڭىز كەرەك.

ياعني قارىز الۋ، نەسيە راسىمدەۋ وتە جەڭىل، كومپانيا سايتتارى ۇسىناتىن مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك، بار-جوعى 10-15 مينۋت ۋاقىت الادى. 

الايدا ەكونوميست ماقسات سەرالى مۇنداي كومپانيالارداندان نەسيە الۋ حالىق ءۇشىن اسا ءتيىمدى ەمەس ەكەنىن ايتادى.

- كومپانيالاردىڭ ۇسىناتىن پايىزدىق ۇستەماقىسى حالىق ءۇشىن  وتە جوعارى.  ول جەردە بانكتەردەگىدەي جىلدىق ۇستەماقى ەمەس، كۇندىك، اپتالىق ۇستەماقى: ەڭ تومەنگىسى 30 پايىزدان باستالادى. قازاقستاندىق بانكتەردە ۇستەماقى مولشەرى 15-20 پايىزدان باستالسا، مۇنداي كومپانيالاردا ونىڭ كولەمى جوعارى بولىپ كەلەدى. بۇل – ميكروكرەديتتىك كومپانيالاردىڭ نەگىزگى ءتيىمسىز جاعى. نەسيە الۋشىنىڭ تابىس كوزى، باسقا دا مالىمەتتەر قارالمايدى، جەكە كۋالىك نەمەسە ءتولقۇجات كورسەتسەڭىز بولعانى. 30 كۇن ىشىندە قارىزدى تولەپ ۇلگەرمەسەڭىز، سايكەسىنشە، ءوسىم جۇرەدى. پايىزدىڭ ۇستەماقىسى جوعارى بولعانىقتان ءوسىمنىڭ كولەمى ارتىپ، قاراپايىم حالىق كوپ جاعدايدا قارىزدى قايتارا الماي جاتادى. ماسەلەن، كليەنت 100 000 تەڭگە العان بولسا، 2-3 ايدىڭ ىشىندە ونىڭ ءوسىمى 200-300 مىڭعا دەيىن ارتۋى مۇمكىن. ال بۇل نارسە كومپانيالار ءۇشىن وتە ءتيىمدى، ياعني وسى ارقىلى جاقسى تابىس تابادى.

ەكونوميستىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان تەرريتورياسىنداعى ونلاين كرەديت الۋ ماسەلەسى تۋرالى ناقتى زاڭ قاراستىرىلماعان، زاڭنامالىق تۇرعىدان رەتتەلمەگەن.  

- وسى ورايدا بۇل كومپانيالار جۇمىسى جوعارىدان باقىلانبايدى، تيىسىنشە، قاداعالانبايدى. دەمەك كومپانيا قىزمەتىن قولدانۋشىلار نەسيەنى تولەي الماي قالعان جاعدايدا نەمەسە قانداي دا ءبىر پروبلەمالار تۋىنداعان كەزدە ءوز قۇقىقتارىن قورعاي الماي جاتادى. كەلىسىمشارت نەگىزىندە الىنعان كرەديت بويىنشا سوتقا جۇگىنگەن ۋاقىتتا ميكروكرەديتتىك كومپانيا ۇتىپ تۇرادى. ياعني تۇتىنۋشى  پوزيسياسى ونشا قاراستىرىلماعان. وسىنداي كومپانيالاردىڭ تىركەلۋ جاعىن نىعايتۋ كەرەك. ۇلتتىق بانك تاراپىنان وسىنداي كوممەرسيالىق ۇيىمدارعا بەلگىلەنگەن پايىزدىق ۇستەماقى بەكىتىلۋى ءتيىس. مىسالى، ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردەگى سياقتى جىلدىق پايىزدىق مولشەرلەمە، ايتالىق 57 پايىز ەتىپ بەكىتىلۋى كەرەك. بۇل كومپانيالار شاعىن نەسيەلەندىرۋ ورتالىقتارى بولعاندىقتان بۇلارعا دا سايكەسىنشە زاڭناما بولۋى كەرەك، 60-70 پايىزدان اسپايتىن جىلدىق مولشەرلەمە ەنگىزىلۋى قاجەت، -دەيدى مامان.

قىسقا ۋاقىتقا نەسيە بەرەتىن كومپانيالاردىڭ باستى ارتىقشىلىعى – وزگە بانكتەردەگىدەي مىندەتتى قۇجاتتامالار ءتىزىمىنىڭ ازدىعى جانە ۋاقىتتى ۇنەمدەيتىندىگى. وسى ارتىقشىلىقتار قوعامدا ونلاين نەسيە الۋعا دەگەن سۇرانىستى ارتتىرىپ وتىر. الايدا، ەشقانداي كەپىلسىز، ماڭىزدى قۇجاتتارسىز، بانكتىڭ كەلىسىمشارتىنسىز راسىمدەلگەن نەسيەگە الدانىپ، سان سوعىپ قالعان تۇتىنۋشى كوپ. مىسالى، وسىدان بىر-ەكى جىل بۇرىن «جىلدام اقشا» شاعىن نەسيە بەرۋ كومپانياسى تۇتىنۋشىلاردى ءبىراز ابىگەرگە سالدى. الاياق ۇيىم دەپ ايىپتالعان كومپانياعا كوپ شاعىم تۇسكەن بولاتىن. كومپانيا كليەنتكە نەسيە بەرەر كەزدە قارىزعا الۋشى ۇسىنعان كەز كەلگەن ادامدى كەپىلگەر ەتىپ  بەكىتەدى. ياعني نەسيە الۋشى ءوز قارىزىن تولەي الماعان جاعدايدا وعان كەپىلگەر جاۋاپ بەرۋگە ءتيىس. دەمەك ەگەر ءسىز نەسيە الاتىن بولساڭىز كەز كەلگەن جاقىنىڭىزدى، تۋىسىڭىزدى نەمەسە جۇمىستاعى ارىپتەسىڭىزدى كەپىلگەر ەتىپ بەكىتە الاسىز. كومپانيا كەپىلگەردىڭ سىزگە قانشالىقتى جاقىندىعىن ەگجەي-تەگجەيلى زەرتتەمەيدى دە. «جىلدام اقشا» قىسقا ۋاقىتقا نەسيە بەرۋ كومپانياسىنا شاعىمدانعان ادامداردىڭ جاعىمسىز پىكىرلەرى مەن ارىزدارىنىڭ سالدارىنان بۇگىندە ۇيىمنىڭ ءبىراز بولىمشەسى جابىلدى، سايتى بۇعاتتالدى.

وسىنداي الاياقتىق فاكتىلەرىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ەكونوميست ماقسات سەرالى ءىرى بانك ۇيىمدارىنان نەسيە العان دۇرىس دەيدى. 

- مۇنداي جاعدايدا، «م لومبارد» سياقتى شاعىن نەسيە بەرۋ ورتالىقتارىنان (مۇلكى بولسا)، قارىزعا اقشا الۋىنا بولادى، سەبەبى وندا پايىزدىق ۇستەماقى اسا جوعارى ەمەس، - دەيدى ول.

- نەسيەنى كەز كەلگەن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەن العان دۇرىسىراق. مەنىڭشە، بارىنشا زاڭدىق تۇرعىدا بەكىتىلگەن ءىرى بانكتىك ۇيىمدارمەن جۇمىس ىستەگەن دۇرىس. پايىزدىق ۇستەماقىسى دا اسا كوپ ەمەس، ماسەلەن، قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاندىق بانكتردە ۇستەماقى كولەمى جىلىنا ورتاشا ەسەپپەن 10 پايىز بولىپ تۇر. تۇتىنۋشى ەرتەڭ ءوز قۇقىعىن قورعاي الاتىنداي كەلىسىمشارتقا وتىرىپ بارىپ نەسيە العانى ابزال، - دەيدى مامان.